Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1978 E. , 2026/313 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1978 Karar No : 2026/313 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : 1- ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Restorasyon Taahhüt ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 3- ... İnşaat Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapılar yapıldığının tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarihli ... sıra nolu ... nolu yapı tatil tutanağının geri alınması istemiyle yapılan 21/06/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi, belgeler ve 29/12/2022 tarihli bilirkişi raporu ile Mahkemelerinin ... esasına kayıtlı dosyalarına sunulan 04/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmaz üzerinde inşa edilen imalatların yapı ruhsatı gerektiren yapı niteliğinde olduğu, buna karşılık söz konusu imalatların yapımı için davacılar tarafından yapı ruhsatı alınmadığının sabit olduğu, imara aykırılığın tespitine ilişkin yapı tatil tutanağının ise yetkili teknik eleman tarafından ve usulüne uygun olarak düzenlendiği, davacılar tarafından İstanbul İmar Yönetmeliği'nin 59. maddesinin 5. ve 6. fıkraları uyarınca yapı ruhsatı alınmasının gerekmediği iddiasının ise, dava konusu yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihte davalı idareye ilgili idare tarafından bu kapsamda herhangi bir bildirimde bulunulmadığından dikkate alınmadığı belirtilmek suretiyle tanzim edilen yapı tatil tutanağında hukuk aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan yapıların, ... - ... - ... Adi Ortaklığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü arasında yapılan 28/06/2021 tarihli "Altunizade - Bosna Bulvarı Raylı Sistem Hattı İnşaatı ve Elektromekanik Sistemleri ile Araçlarının Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri" işine ait Sözleşme kapsamında yürütülen işler nedeniyle geçici olarak kurulmuş olan prefabrike temelsiz ve taşınır nitelikte yapılardan olup İstanbul İmar Yönetmeliği 59. maddesi uyarınca yapı ruhsatı gerekmediği, Bakanlıktan gerekli onayın alındığı ve onayın davalı idareye de bildirildiği, öte yandan mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler olduğu, yapı tatil tutanağının usul ve hukuka uygun düzenlenmediği hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İstanbul İmar Yönetmeliği'nin "Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat" başlıklı 59. maddesinin 5. fıkrasında, "Kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan; karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı niteliğindeki trafik ve seyir kuleleri, çekek yeri, iskele, açık ve kapalı barınak, tersane, tamir ve bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji santrali, sulama ve su taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, katı atık depolama ve transfer tesisleri ile atık ayrıştırma tesisleri, her tür ve nitelikteki enerji, haberleşme ve iletişim istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo,eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı ruhsatına tabi değildir." hükmüne, 6. fıkrasında ise, "Beşinci fıkradaki yapı ve tesislerin projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekir. Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve kuruluşunundur." hükmüne, "Şantiye Binaları" başlıklı 66. maddesinde, " Lüzum ve ihtiyaca göre belirli bir süre içinde yapılıp yıkılması gereken şantiye binaları bu Yönetmelikte belirlenen ölçülere tabi değildir. Şantiye binaları, yapı ruhsatı alınan parsellerde yapılır. Şantiye binası için ayrıca yapı ruhsatı aranmaz. Ancak şantiye binasının inşaat tamamlandıktan sonra kullanılabilmesi için, şantiye binasına plan ve mevzuat kapsamında yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlenmesi şarttır. Aksi halde şantiye binası yıktırılmadan esas binaya yapı kullanma izni düzenlenemez." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın, Dairemizin 2025/1975, 2025/1976 esasa sayılı dosyalarıyla birlikte incelenmesinden, "İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel"de yer alan taşınmazda davalı idare elemanları tarafından yapılan denetimde, yedi adet ruhsatsız yapı yapıldığı tespit edilerek, bu hususa ilişkin, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca, ... tarihli ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlendiği, anılan yapı tatil tutanağının geri alınması istemiyle 21/06/2022 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir. Uyuşmazlığa konu yapı tatil tutanağının düzenlenmesine neden olan süreç irdelendiğinde, 17/12/2020 tarih ve 31337 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2020/3309 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılacak olan, "Altunizade Bosna Bulvarı Raylı Sistem Hattı İnşaatı ve Elektromekanik Sistemleri ile Araçlarının Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri" işinin ihalesinin 25/06/2021 tarihli sözleşme ile davacı "... Adi Ortaklığı"na verildiği ve Sözleşmenin 33.13.maddesindeki, "Yüklenici, idarece uygun görülecek yerlerde sadece İdare ve Temsilcileri tarafından kullanılması amacıyla geçici şantiye tesisi temin iş süresi boyunca muhafaza edecektir." hükmü gereği anılan kamu işinin yürütülmesi amacıyla şantiye tesisi temini yükümlülüğünün davacı Adi Ortaklığa bırakıldığı, davacı tarafından da şantiye binalarının yapılması amacıyla davaya konu taşınmazın, 01/10/2021 tarihli "Arazi Kiralama Sözleşmesi" ile, sözleşme bitiminde taşınmazın teslim alındığı şekliyle, toprak yüzeyi temizlenmiş, ekime müsait boş tarla olarak teslim edileceği kaydıyla (Kira sözleşmesinin 4.1. maddesi) dava dışı üçüncü şahıstan kiralandığı, akabinde de şantiye tesisi olarak kullanılmak üzere yedi adet farklı büyüklükte prefabrike yapının kiralanan taşınmaz üzerine yapıldığı, davaya konu yapı tatil tutanağının da bu yapıların ruhsatsız olması nedeniyle düzenlendiği görülmektedir. Bakılmakta olan dosyada ilk derece Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanmış 25/12/2022 tarihli bilirkişi raporu ile, aynı yapı tatil tutanağı dayanak yapılarak davacılara verilen para cezasının iptali istemiyle açılan davada Mahkemelerinin ... esasına kayıtlı dosyasında (Dairemizin 2025/1976 esasına kayıtlı dosya) yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan 04/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun değerlendirilmesinden, davaya konu taşınmaz üzerinde yapılan yapıların, "Altunizade Bosna Bulvarı Raylı Sistem Hattı İnşaatı ve Elektromekanik Sistemleri ile Araçlarının Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri" nin yürütülmesi kapsamında kurulan şantiye tesis alanı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Şantiye tesisinde yer alan yapıların ruhsatsız olduğu gerekçesiyle ... tarihli ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesinin üzerine, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü, DLH Marmaray (İstanbul) Bölge Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile; bahsi geçen Kamu İşine dair projenin onaylandığının, anılan kamu işine dair 25/06/2021 tarihli Sözleşmenin 33.13.maddesi ile de "kesin kabulü ile birlikte yüklenicinin, araç, gereç ve personel sağlanmasıyla ilgili yükümlülükleri sona erecek, sahayı temizlenmiş ve eski haline getirilmiş şekilde teslim edecektir." hükmü gereği iş bitiminde şantiye tesislerinin temizlenmiş ve eski haline getirilmiş şekilde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, meri mevzuata göre ruhsata tabi olmadığından bahisle, geçici Beylerbeyi Merkez Şantiye Tesislerinin proje süresince muhafaza edilmesi için ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının kaldırılması hususunun davalı idareye bildirildiği, aynı zamanda davalı ortaklık tarafından da 21/06/2022 tarihli başvuru ile davalı idareden söz konusu yapı tatil tutanağının aynı gerekçelerle geri alınmasının istenildiği görülmektedir. Yukarıda içeriğine yer verilmiş olan İstanbul İmar Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinin değerlendirilmesinden, kamu alanında yapılacak ulaştırma hizmetleri amacıyla geçici olarak kurulan tesislerin yapı ruhsatına tabi olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu itibarla, davaya konu taşınmaz üzerinde yapılan şantiye tesisinin, kamu işinin yürütülmesi amacına yönelik kurulmuş olduğu ve ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına konu olan prefabrike yapıların ruhsat gerektirmeyen yapılardan olduğu anlaşıldığından, anılan yapı tatil tutanağının geri alınması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. Öte yandan, davacı ortaklık tarafından, kamu işi bittikten sonra dava konusu taşınmazın üzerindeki her türlü yapıdan temizlenmiş ve eski haline getirilmiş şekilde teslim edileceğine ilişkin yükümlülüğü dikkate alındığında, davalı idare tarafından, iş bitimi sonrasında yapılacak denetimler üzerine mevcut duruma göre yeniden işlem tesis edilebileceği de tabiidir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/02/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>