Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/430 E. , 2025/724 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/430 Karar No : 2025/724 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacının, Ukrayna - Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'da eğitim-öğretime devam etmesinin imkansız hale gelmesi neticesinde ülkemizdeki üniversitelere yatay geçiş ve yerleştirme işlemlerinin gerçekleştirilmesi istemiyle davalı idareye yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin ve bu işleme dayanak olan Yükseköğretim Genel Kurulunun 28.03.2022 tarihli toplantısında alınan, “Ukrayna-Rusya Savaşı nedeniyle Ukrayna’daki Yükseköğretim Kurumlarında Eğitim Gören Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Öğrenciler ile Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Ülkemizdeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçişleri ve Özel Öğrencilik İşlemleri’ başlıklı kararının, Yatay Geçiş Başlıklı Bölümü'nün 1. maddesinde yer alan "kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'ye girmiş olmaları" ibaresinin ve 1. maddeye bağlı (a), (b), (ç) bentlerinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Yatay geçiş için başarı şartına bağlı tutulmasının hakkaniyetli olmadığı, eğitim görmüş olduğu yurt dışı üniversitesinde ülkemizdekine benzer bir sınav sisteminin bulunmadığı, kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'ye girmiş olmasının ve yurt dışında okuduğu bölüme denk, ülkemizdeki bölüme eşdeğer bölüm için gerekli sıralama başarı şartının sağlamasının beklenmesinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, yatay geçiş talebinin, eğitim görülen Ukrayna'da olağanüstü koşulların varlığı sebebiyle başarı şartına ve diğer şartlara bağlanmadan kabulü gerektiği, daha önce benzer sebeplerden Yemen, Suriye ve Mısır ülkelerinden gelen öğrencilere 2014 yılında alınan Yürütme Kurulu kararı ile yatay geçiş imkanının sağlandığı, yatay geçiş talebinde bulunanlarda yurt içinde yapılan herhangi ÖSYS/ÖSYM vb. yükseköğretim kurumlarına geçiş sınavına girip girmedikleri, belli bir sınav puanı almaları veya üniversitelerin eşdeğer olup olmadığı koşulunun aranmadığı, eğitim ve öğrenim hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının Ukrayna - Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'da eğitim-öğretime devam etmesinin imkansız hale gelmesi neticesinde ülkemizdeki üniversitelere yatay geçişi ve yerleştirilmesi istemiyle davalı idareye yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve bu işleme dayanak olan Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/03/2022 tarihli toplantısında alınan, “Ukrayna-Rusya Savaşı nedeniyle Ukrayna’daki Yükseköğretim Kurumlarında Eğitim Gören Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Öğrenciler ile Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Ülkemizdeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçişleri ve Özel Öğrencilik İşlemleri’ başlıklı kararının, Yatay Geçiş Başlıklı Bölümü'nün 1. maddesinde yer alan "kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'ye girmiş olmaları" ibaresinin ve 1. maddeye bağlı (a), (b), (ç) bentlerinin iptali istenilmektedir. Örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvuruları değerlendirilirken; kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'deki başarı sırası, başarı sırası aranmayan alanlarda en düşük taban puanı aranması gibi kriterlerin; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili Yönetmelikte yer alan yükseköğretim kurumunun amacına, işleyiş sistemine uygun olarak getirilen rasyonel ve nesnel ölçütler olup, bu haliyle Türk eğitim sisteminde önemli bir yeri olan ÖSS/YKS'nin bertaraf edilmesini engelleyici ve başkaca bir sınav ve şart aranmaksızın, sadece lise diplomasıyla kayıt yapılan Ukrayna'daki üniversitelerde eğitim gören öğrencilere ayrıcalık tanınmasını önleyici olması yönüyle de eğitimde imkan ve fırsat eşitliğinin sağlanması ve suistimallerin önlenmesi amacını taşıması nedeniyle gerek düzenleyici kararda, gerekse bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'da eğitim gören Türk vatandaşların, Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş ve özel öğrencilik başvurularının değerlendirilmesi aşamasında hangi kriterlerin baz alınması gerektiğine dair davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nca, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin "özel durumlarda yatay geçiş" başlıklı Ek 2. maddesi hükmü doğrultusunda alınan ve üniversitelere gönderilen "Ukrayna-Rusya Savaşı Nedeniyle Ukrayna’daki Yükseköğretim Kurumlarında Eğitim Gören Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Öğrenciler ile Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Ülkemizdeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçişleri ve Özel Öğrencilik İşlemleri" konulu karar alınmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 'Yükseköğretim kurumları' başlıklı 130. maddesinde; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir. ..Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmü, 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Ana ilkeler" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı; "Yükseköğretim Kurulunun Görevleri" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatleri ve sürelerinin, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleri ile yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek; (ı) bendinde ise, yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemleri almak, Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14 maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği, hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 24/4/2010 tarihli ve 27561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin "özel durumlarda yatay geçiş" başlıklı Ek 2. maddesinde;"Şiddet olayları ve insani kriz nedeniyle eğitim öğretimin sürdürülemez olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen ülkelerde öğrenim gören öğrenciler Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir." hükmü bulunmaktadır. Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş ve özel öğrenci olarak eğitimlerine devamlarına ilişkin olarak Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 28.03.2022 tarihli toplantısında alınan kararların; "Yatay Geçiş" Başlıklı I. Bölümü'nün "1. maddesinde; Ukrayna’daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvurularının değerlendirilebilmesinde, Kayıt yılındaki ÖSYS/YKS’ye girmiş olmaları ve ÖSYS/YKS’de başarı sıralaması şartı aranan programlar için başarı sırası şartını, ÖSYS/YKS’de başarı sırası aranmayan alanlarda, Türkiye’de ilgili yıldaki eşdeğer diploma programlarının en düşük taban puanına sahip olma şartını, Özel yetenek programlarında ise üniversitelerin ilgili yılın ÖSYS/YKS’de özel yetenek programları için ilan edilen en düşük merkezi sınav puanına sahip olma şartını (üniversitelerin, istedikleri takdirde özel yetenek sınavı yapma hakkı saklıdır), ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına saydırarak kayıt yaptıranların da bu şartları, sağlamaları gerektiği" düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dosyasının incelenmesinden, Ukrayna Zporizhzhia Devlet Medikal Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde öğrenci olarak eğitim gören davacı tarafından, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında öğrenime devam etme imkanı olmadığından bahisle Türkiye'deki yükseköğretim kurumuna yatay geçiş talebiyle yaptığı başvuruya, "Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyrti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş ve özel öğrenci olarak eğitimlerine devamlarına ilişkin olarak Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/03/2022 tarihli toplantısında değerlendirme yapılmış ve söz konusu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ve özel öğrenci olarak eğitimlerine devamlarına ilişkin aşağıda yer alan şartlar belirlenmiş olup Başkanlığımız internet sayfasında öğrenci başlığı altında da yayımlanmıştır." denilerek anılan koşulları taşıyanların belirtilen tarihlerde yükseköğretim kurumlarına başvurmaları gerektiğinin bildirilmesi üzerine anılan bu yazının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir. Davacı tarafından verilen dava dilekçesinde, her ne kadar davalı idareye yatay geçiş işlemlerinin yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurusuna verilen cevap yazısının iptali istendiği görülmüşse de, söz konusu yazı ile 28.03.2022 tarihli toplantıda alınan Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş ve özel öğrenci olarak eğitimlerine devamlarına ilişkin olarak alınan Kararın da bildirildiği, davacının da bu kararların maddelerinin iptali istemiyle davayı açtığı görüldüğünden, davacının talebinin 28.03.2022 tarihli toplantıda alınan kararların iptali istemi olduğu anlaşıldığından, hukuki incelemenin, bu Kararın iptali istenen Yatay Geçiş Başlıklı Bölümü'nün 1. maddesinde yer alan "kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'ye girmiş olmaları" ibaresi ve aynı maddenin (a), (b), (ç) bentleri üzerinden yapılması gerekmektedir. Davacı tarafından, Ukrayna'da olağanüstü koşulların varlığı sebebiyle, başarı şartına ve diğer şartlara bağlanmadan Ukrayna'da eğitim gören Türk vatandaşlarının yatay geçiş başvurularının kabul edilmesi gerektiği, daha önce benzer sebeplerden Yemen, Suriye ve Mısır ülkelerinden gelen öğrencilere 2014 yılında alınan Yürütme Kurulu kararı ile yatay geçişlerde yurt içinde yapılan herhangi bir yükseköğretim kurumuna geçiş sınavına girip girmedikleri, belli bir sınav puanı almaları veya üniversitelerin eşdeğer olup olmadığı koşulunun aranmadığı belirtilerek benzeri bir uygulamanın Ukrayna'da eğitim gören öğrenciler için yapılmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Davacı tarafından iptali istenen maddeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, özetle, davalı Yükseköğretim Kurulunca, Ukrayna'da eğitim gören Türk vatandaşı öğrencilerin Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapabilmesi için Türkiye'de her yıl düzenlenen ÖSYS/YKS'de yer alan başarı sırası şartının, başarı sırası aranmayan alanlarda ise Türkiye'de ilgili yıldaki eşdeğer diploma programlarının en düşük taban puana sahip olma şartının getirildiği, görülmektedir. Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle Ukrayna'da eğitim gören öğrencilerin yatay geçiş taleplerinin hiç bir kriter belirtilmeksizin kabul edilmesinin bir takım eşitsizliklere ve haksızlıklara sebep olacağı açıktır. Salt savaş sebebiyle Ukrayna'da eğitim görülememesinin, tek başına yatay geçiş veya özel öğrencilik taleplerinin kabulü için yeterli görülmesi eşitsizliklere ve haksızlıklara neden olacağından, bunun önüne geçmek amacıyla Yükseköğretim Kurulunca yükseköğretim kurumlarının amacına ve işleyişine uygun olarak birtakım ilke ve kriterlerin belirlenmesi 2547 sayılı Kanunun ve ilgili Yönetmeliklerde yer alan hükümlerin gereği ve sonucudur. Buna göre, Ukrayna'daki yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin yatay geçiş başvuruları değerlendirilirken; kayıt yılındaki ÖSYS/YKS'deki başarı sırası, başarı sırası aranmayan alanlarda en düşük taban puanı aranmasına ilişkin getirilen kriterlerin, 2547 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte yer alan yükseköğretim kurumunun amacına, işleyiş sistemine uygun olarak getirilen rasyonel ve nesnel ölçütler olup, bu haliyle Türk eğitim sisteminde önemli bir yeri olan ÖSS/YKS'nin bertaraf edilmesini engelleyici ve başkaca bir sınav ve şart aranmaksızın, sadece lise diplomasıyla kayıt yapılan Ukrayna'daki üniversitelerde eğitim gören öğrencilere ayrıcalık tanınmasını önleyici olması yönüyle de eğitimde imkan ve fırsat eşitliğinin sağlanması ve suistimallerin önlenmesi amacını taşıması nedeniyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>