Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2019/3726 E. , 2025/5431 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2019/3726 Karar No : 2025/5431 DAVACI : ...Sendikası (... - ...) VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Anonim Şirketi VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVANIN KONUSU : Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulununun 27/06/2019 günlü, 156 sayılı kararı ile kabul edilen ve 23/07/2019 tarihinde onaylanan Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü ekinde yer alan Mali Sorumlu Personel Listesinin eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı Sendika tarafından, yürürlükten kaldırılan Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi'nin daha kapsamlı olduğu, anılan Yönerge'de 23 başlık altında mali sorumlu personele yer verildiği; dava konusu düzenlemede kapsam daraltılarak 9 başlık altında yer alan personele yer verildiği; ancak sorumluluğu fazla olan bazı pozisyonlara yer verilmediği; örneğin; PTT Bank Daire Başkanlığında çalışan personele ve Başmüdürlüklerin tahakkuk servisinde çalışan personele listede yer verilmediği, ancak anılan personelin para ile ilgili işlemlerde sorun yaşaması durumunda sorumlu tutuldukları halde dava konusu düzenleme eki listede yer almamaları nedeniyle ücret düzeyinin II. seviyeden I. seviyeye düşürüldüğü, bu durumun anılan personelin mağduriyetine sebebiyet verdiği; bunun yanında, eksik düzenleme nedeniyle birçok personelin parasal haklar nedeniyle mağdur olduğu, Anayasa'nın "II. Zorla çalıştırma yasağı" başlıklı maddesine göre angaryanın yasak olduğu ve çalışmanın veya sağlanan hizmetin karşılığının mutlak surette ilgili personele ödenmesi gerektiği halde ödenmemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu edilen prosedür ve eki Ek-1 Mali Sorumlu Personel listesinin ihtiyaçtan doğduğu; PTT A.Ş. çalışanlarına para ve para niteliğindeki değerler ile kıymet ve belgelerin saklanmasından sorumlu personele ücret skalasının bir üst düzeyinden ücret ödenmesi konusunda Yönetim Kurulunca ilk olarak 18/03/2005 günlü, 101 sayılı kararı ile Mali Sorumluluk ve Kasa işlemleri Yönetmeliği yeniden düzenlenerek yönerge olarak çıkartıldığı, zaman içinde şirket işlemlerinin artması neticesinde Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi'nin sürekli değişen şartlara ve hukuka uygun olarak güncellendiği; Yönetim Kurulunun 30/06/2011 günlü, 249 sayılı kararı ile onaylanarak, 18/03/2005 günlü, 101 sayılı kararı ile Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi'ni yürürlükten kaldıran ve "Mali Sorumlu personel Listesi" 19 madde olarak güncellenen listenin Yönetim Kurulunun 16/07/2014 günlü, 287 sayılı kararı ile yeniden yürürlükten kaldırılarak 21 madde olarak güncellendiği; son olarakta davacı Sendikanın dava dilekçesinde ileri sürdüğü 04/08/2015 günlü, 245 sayılı yönetim kurulu kararı ile 22 maddeden oluşan “Mali Sorumlu Personel" listesinin, ihtiyaçlar doğrultusunda Şirket Muhasebe Daire Başkanlığının 22/12/2017 günlü, 5916 sayılı yazısı gereği Mali Sorumlu Personel listesinde yer almayan; ancak yapılan iş gereği mali sorumlu personel olarak değerlendirilmesi gereken personelin bildirilmesinin istenildiği ve talepler toplanarak şirket ile TÜBİTAK arasında yürütülmekte olan Hizmet Standartlarının Geliştirilmesi Bütünleşik Yönetim Sistemleri Modellemesi kaspsamında mevcut yönergenin prosedür haline dönüştürüldüğü; yönetmelik ile usul ve esasların prosedür haline çevrilmesi nedeniyle söz konusu “Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi” yeniden yapılandırılarak İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından para ve para niteliğindeki değerler ile diğer kıymet ve belgelerin saklanmasından sorumlu personele ücret skalasının bir üst düzeyinden ücret ödenmesinin amaçlandığı, kapsam dışındaki personelin bir üst düzeyden ücret alma taleplerinin artması neticesinde sadece para ve para niteliğindeki değerlere el süren (fiilen çalışan) personele ücret ödenmesinin sağlanabilmesi için Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemeleri Prosedürü eki "Mali Sorumlu Personel listesi"nin 27/06/2019 günlü, 156 sayılı yönetim kurulu kararı ile 9 madde olarak güncellenerek 23/07/2019 tarihinde yayımlandığı ve yayımlandığı tarihte "Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü" başlıklı genel yazının yürürlüğe girdiği; son aşamada TÜBİTAK TÜSSİDE arasında yürütülen "Hizmet Standartlarının Geliştirilmesi ve Bütünleşik Yönetim Sistemi Modellemesi" II. Faz çalışması kapsamında Entegre Yönetim Sistemi Daire Başkanlığının 10/02/2018 günlü,1591 sayılı yazısıyla mevcut Yönerge'nin Prosedür haline dönüştürüldüğü; 22/08/2008 günlü, 345 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile 399 sayılı KHK Eki ll sayılı cetvele dahil sözleşmeli personelin iş gerekleri ve çalışma şartları itibarıyla farklılık arzeden görevler için sözleşme ücretinin belirlenmesine ilişkin esaslar çerçevesinde işin özelliklerine göre l., ll. ve lll. düzeyden maaş alabilecek personel olarak belirlendiği, Mali Sorumlu Personel Listesinde yer alan sözleşmeli personelin ll. düzeyden maaş almaya devam ettiği, bahse konu prosedürün hazırlanmasının değişen şartlara uygun uzunca süren hazırlıklar sonucunda yönetim kurulu tarafından yapıldığı ve kurulun sorumluluk ve haklardaki paralellik ilkesi gereği personele verilen ücretlere bağlı unsurlarla belirlendiği ve mali sorumluluk nedeniyle fiilen yaptıkları göreve göre hangi personelin üst düzeyden ücret alacağına ilişkin PTT yönetim kurulunun yetkili olduğu, bu sıralamada mali sorumluluk taşıyan görevler içerisinde para ve para niteliğindeki değerleri alıp veren ve/veya bunları muhafaza etmekle görevlendirilen personel ile para ve para niteliğindeki değerlere el değmeyen ve/veya bunları muhafaza etmekle görevlendirilmeyen personeli risk açısından birbirinden ayırmanın amaçlandığını; az da olsa ücretlerinde artış yapılarak para ve para niteliğindeki değerleri alıp veren ve/veya bunları muhafaza etmekle görevlendirilen personelin moral ve motivasyonunun artmasının amaçlandığı; PTT A.Ş.'nin, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yanında 15/07/2018 günlü, 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı İlgili İlişkili Kuruluşlarla Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatları Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde faaliyet gösterdiği ve anılan Kararname'nin 389. maddesinin 3. fıkrasında yönetim kurulunun görevlerinin sayıldığı, (h) bendinde yönergeleri onaylamaya da yer verildiği; sonuç itibarıyla davaya konu edilen düzenleyici işlemin Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanarak yürürlüğe girdiği; anılan düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin 23/07/2019 tarihli "Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü"nün ekinde yer alan Ek-1 Mali Sorumluluk Personel listesi ile Prosedürün mali sorumluluğa dair hükümleri arasındaki çelişkinin eşitlik ilkesinin ihlali sonucunu doğurduğu dikkate alındığında, dava konusu Ek- 1 sayılı listenin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, PTT A.Ş Yönetim Kurulu'nunun 27/06/2019 tarih ve 156 sayılı kararı ile kabul edilen ve 23/07/2019 tarihinde onaylanan Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü ekinde yer alan Mali Sorumlu Personel Listesinin eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle açılmıştır. Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü'nün 1. maddesinde " Bu prosedürün amacı ; Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi bünyesinde para ve para niteliğindeki değerlerin tahsili, ödemesi , kaydedilmesi, sayımı, belgelerin saklanması, kasa ve kasa işlemleri ile malzeme, demirbaş ve maddi duran varlıklarla ilgili envanter işlemlerinin yürütülmesi ve/veya tüm bu işlerin kontrolü ve sevkiyle görevli, yetkili ve sorumlu personelin tespiti ile bunların görev, yetki ve yükümlülüklerine ilişkin hususları düzenlemektir." hükmüne yer verilmiş olup, 3.18. maddesinde "Mali sorumluluk: PTT bünyesinde, para ve para niteliğindeki değerlerin tahsili,ödemesi, kaydedilmesi, sayımı, belgelerin saklanması, kasa ve kasa işlemleri ile malzeme, demirbaş ve maddi duran varlıklarla ilgili envanter işlemlerinin yürütülmesi ve tüm bu işlerin kontrolü ve sevki çerçevesinde yapılan işlemlerin doğru şekilde yapılması ve hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğa katlanılmasını," 3.19.Maddesinde "Mali sorumlu personel: Mali sorumluluk tanımlamasına giren personeli" ifade edeceği belirtilmiştir . Anılan Prosedürün 5.4.5 maddesinde de "Bu prosedürün 3.18.Ve 3.19. Maddelerinde geçen mali sorumluluk ve mali sorumlu personel kavramı, mali sorumluluk kapsamında mali hak ( tazminat, düzey farkı vb.) elde edecek personeli tanımlamamaktadır. Bu tanımlamalar personelin sorumluluğunun çerçevesini çizmek adına yapılmıştır.Mali sorumluluk nedeniyle mali hak kazanacak personel Ek-1 de sıralanmıştır. " EK-1 Mali Sorumlu Personel Listesi başlığı altında "1-Veznedarlar(fiili olarak veznede görev yapmak kaydıyla), 2-Veznadar olarak görevlendirilmiş personel ( fiili olarak veznadarın yerine vezneye baktığı dönemlerde), 3-Gişelerde çalışan personel, 4- PTT Matik sorumlusu personel, 5-Kasa Sorumlusu, 6-Para taşıma hizmeti görenler, 7-Ambar, kantin, misafirhane, kiler,l okaller ile depo işlerinde çalıştırılan ve bu görevleri nedeniyle nakit veya nakit niteliğinde değer tahsilatı yapanlar, 8-Gişe ve vezne işlemlerinin kontrolünden sorumlu personel, 9-Elinde kasa bulunduran müdür yardımcısı,amir ve şefler" sıralanmıştır. Anılan Prosedürde , mali sorumluluk kavramı tanımı yapılarak, mali sorumluluğun hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğa katlanılmasını ve mali sorumlu personelin,mali sorumluluk tanımlamasına giren personeli ifade edeceği belirtildikten sonra mali sorumlu personel kavramının mali sorumluluk kapsamında mali hak elde edecek personeli ifade etmediği,mali sorumluluk kapsamında mali hak kazanacak personelin Ek-1 de 9 kalem halinde sıralanan personel olduğu vurgulanmıştır. Ancak, mali sorumluluk kavramının geniş tutularak,bir de bu personelin hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğu kabül edilmesine rağmen çok sınırlı personelin mali hak kazanacak personel olarak kabul edilmesi mülkiyet hakkına yönelik ayırımcı bir muameleye yol açacaktır. Dolayısıyla anılan düzenleme liste dışında tutulmakla birlikte hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğa katlanması gereken personel yönünden mülkiyet bağlamında ayırımcılık yasağının ihlali sonucunu doğurmaktadır. Açıklanan nedenlerle,dava konusu düzenlemenin Mali Sorumlu Personel Listesi'nin eksik düzenlenmiş olması nedeniyle iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü: MADDİ OLAY : Davacı Sendika tarafından PTT A.Ş. çalışanlarına para ve para niteliğindeki değerler ile kıymet ve belgelerin saklanmasından sorumlu personele ücret skalasının bir üst düzeyinden ücret ödenmesi konusunda Yönetim Kurulunca 18/03/2005 günlü, 101 sayılı kararı ile Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönetmeliğinin yönerge olarak düzenlendiği, zaman içinde şirket işlemlerinin artması neticesinde Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi'nin sürekli değişen şartlara ve hukuka uygun olarak güncellendiği, Yönetim Kurulunun 30/06/2011 günlü, 249 sayılı kararı ile onaylanarak, 18/03/2005 günlü, 101 sayılı kararı ile Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi'ni yürürlükten kaldıran ve "Mali Sorumlu personel Listesi" 19 başlık olarak güncellenen listenin Yönetim Kurulunun 16/07/2014 günlü, 287 sayılı kararıyla 21 başlığa; 04/08/2015 günlü, 245 sayılı yönetim kurulu kararı ile “Mali Sorumlu Personel" listesinin 22 başlığa, son olarak 23 başlığa çıktığı; devamında davalı idare ile TÜBİTAK TÜSSİDE arasında yürütülmekte olan "Hizmet Standartlarının Geliştirilmesi Bütünleşik Yönetim Sistemleri Modellemesi" kaspsamında mevcut yönergenin prosedür haline dönüştürüldüğü, yönetmelik ile usul ve esasların prosedür haline çevrilmesi nedeniyle söz konusu “Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi” II. Faz çalışması kapsamında Entegre Yönetim Sistemi Daire Başkanlığının 10/12/2018 günlü, 1591 sayılı yazısıyla prosedür haline dönüştürüldüğü, ardından tekrar "Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü Eki Mali Sorumlu Personel Listesi"nin 27/06/2019 günlü, 156 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla 9 madde olarak güncellendiği, son olarak da 23/07/2019 tarihinde "Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü"nün yayımlanarak yürürlüğe girmesi üzerine anılan düzenlemenin Ek-1 Mali Sorumluluk Personel listesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT : 15/07/2018 günlü, 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 28. Bölümü'nde düzenlenen ''Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi'' kısmının ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 384. maddesinde; ''Bu Bölümün amacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin kuruluşu, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.'' hükmüne; ''Kuruluş'' başlıklı 385. maddesinin birinci fıkrasında; ''Bu Bölüm ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi unvanı altında bir anonim şirket kurulmuştur.'' hükmüne; ikinci fıkrasında; ''PTT’nin sermayesinin tamamı Hazineye aittir." hükmüne; ''Teşkilat'' başlıklı 387. maddesinde; '' PTT’nin organları şunlardır: a) Genel Kurul, b) Yönetim Kurulu, c) Genel Müdürlük. ''; ''Yönetim Kurulu'' başlıklı 389. maddesinin üçüncü fıkrasının (h) bendinde ise; ''Faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli organizasyonu ve çalışma usullerini tespit etmek ve Genel Müdürlükçe hazırlanan yönetmelik ve yönergeleri onaylamak.'' olduğu hükmüne yer verilmiştir. 23/05/2013 günlü, 28655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun ''Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi'' başlıklı İkinci Kısmının ''Kuruluş'' başlıklı 21. maddesinin üçüncü fıkrasında; ''PTT, bu Kanun ve 6102 sayılı Kanun'un bu Kanun'a aykırı olmayan hükümlerine göre Kalkınma Bakanlığının görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın uygun görüşü alınarak hazırlanan esas sözleşmesinin Genel Kurul tarafından onaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ile faaliyete geçer. Esas sözleşmede yapılacak değişikliklerde Kalkınma Bakanlığının görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın uygun görüşü aranır. 6102 sayılı Kanun'un ayni ve nakdî sermayesinin vaz’ına müteallik hükümleri ile 414. madde hükmü PTT hakkında uygulanmaz.'' kuralı yer almaktadır. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Esas Sözleşmesi'nin ''Kuruluş'' başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında; ''4 sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 385. maddesinin birinci fıkrası ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6102 sayılı Kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi kurulmuştur.''; ikinci fıkrasında; ''Şirket, işbu Esas Sözleşmenin onaylanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilan ile faaliyete geçer. 6102 sayılı Kanun'un ayni ve nakdi sermayesinin vaz'ına müteallik hükümleri ile 414 üncü madde hükmü Şirket hakkında uygulanmaz.'' hükmü; "Sermaye" başlıklı 6. maddesinde; "Şirketin sermayesi 5.000.000.000 (beş milyar) Türk Lirası olup, tamamı Türkiye Varlık Fonu’na aittir...." hükmü; ''Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri'' başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasında; ''Yönetim Kurulu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Genel Kurulca verilen yetkilerin yanı sıra aşağıdaki yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir.'' hükmü; aynı fıkranın (i) bendinde; ''Faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli organizasyonu ve çalışma usullerini tespit etmek ve Genel Müdürlükçe hazırlanan yönetmelik ve yönerge ve prosedürleri onaylamak.'' hükmü; ''Genel Müdür'' başlıklı 20. maddesinin beşinci fıkrasında; ''Genel Müdürün görevleri şunlardır; a) Şirketi, ilgili mevzuat, genel kurul ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda yönetmek, b) Yönetim Kurulunca devredilmesi halinde, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı Şirketi temsil etmek ve temsil yetkisini gerektiğinde devretmek, c) Şirketin sermayesi ile mali kaynaklarının, kuruluş amacına ve verimlilik esaslarına uygun şekilde kullanılmasını sağlamak, ç) Etik ilkelere uygun hareket etmek, Şirket çalışanlarının da etik ilkelere uygun şekilde iş ve işlemlerini yürütmelerini sağlamak, d) Mevzuatın verdiği diğer görevleri yapmak.'' hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu 23/07/2019 tarihli Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü'nün "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu prosedürün amacı; Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi bünyesinde para ve para niteliğindeki değerlerin tahsili, ödemesi, kaydedilmesi, sayımı, belgelerin saklanması, kasa ve kasa işlemleri ile malzeme, demirbaş ve maddi duran varlıklarla ilgili envanter işlemlerinin yürütülmesi ve/veya tüm bu işlerin kontrolü ve sevkiyle görevli, yetkili ve sorumlu personelin tespiti ile bunların görev, yetki ve yükümlülüklerine ilişkin hususları düzenlemektir." hükmüne; 3.18 maddesinde; "Mali sorumluluk: PTT bünyesinde, para ve para niteliğindeki değerlerin tahsili, ödemesi, kaydedilmesi, sayımı, belgelerin saklanması, kasa ve kasa işlemleri ile malzeme, demirbaş ve maddi duran varlıklarla ilgili envanter işlemlerinin yürütülmesi ve tüm bu işlerin kontrolü ve sevki çerçevesinde yapılan işlemlerin doğru şekilde yapılması ve hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğa katlanılmasını" hükmüne; 3.19 maddesinde; "mali sorumlu personel: mali sorumluluk tanımlamasına giren personeli" ifade ettiği hükmüne; 5.4.5 maddesinde ise; "Bu prosedürün 3.18 ve 3.19 maddelerinde geçen mali sorumluluk ve mali sorumlu personel kavramı, mali sorumluluk kapsamında mali hak (tazminat, düzey farkı vb.) elde edecek personeli tanımlamamaktadır. Bu tanımlamalar personelin sorumluluğunun çerçevesini çizmek adına yapılmıştır. Mali sorumluluk nedeniyle mali hak kazanacak personel Ek-1 de sıralanmıştır." hükmüne yer verilmiştir. Anılan ve dava konusu edilen Prosedür ekinde yer alan EK-1 Mali Sorumlu Personel Listesinde ise, "1- Veznedarlar (fiili olarak veznede görev yapmak kaydıyla), 2- Veznedar olarak görevlendirilmiş personel (fiili olarak veznadarın yerine vezneye baktığı dönemlerde), 3- Gişelerde çalışan personel, 4- PTT Matik sorumlusu personel, 5- Kasa Sorumlusu, 6- Para taşıma hizmeti görenler, 7- Ambar, kantin, misafirhane, kiler, lokaller ile depo işlerinde çalıştırılan ve bu görevleri nedeniyle nakit veya nakit niteliğinde değer tahsilatı yapanlar, 8- Gişe ve vezne işlemlerinin kontrolünden sorumlu personel, 9- Elinde kasa bulunduran müdür yardımcısı, amir ve şefler" mali sorumluluk nedeniyle mali hak kazanacak personel olarak 9 başlık altında belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla gerekli düzenlemeleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır. Uyuşmazlıkta, PTT Yönetim Kurulunun 18/03/2005 günlü, 101 sayılı kararıyla Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönetmeliği'nin Yönerge olarak yeniden düzenlendiği, devamında Yönetim Kurulunun 30/06/2011 günlü, 249 sayılı kararıyla Yönerge eki "Mali Sorumlu Personel Listesi"nin 19 madde olarak güncellendiği; 16/07/2014 günlü, 287 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla listenin 21 madde olarak yeniden güncellendiği, ardından 04/08/2015 günlü, 245 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla listenin yeniden güncellendiği ve 22 maddeye çıkarıldığı, aynı dönemde 23 maddeye çıkarıldığı (Yönerge kaldırılarak Prosedür haline geldiği); son aşamada dava konusu Prosedür ile listenin 9 başlığa düşürüldüğü görülmüş olup, 31/07/2019 günlü, 2748 sayılı yazıdan işbu Prosedürün 23/07/2019 tarihinde kurumun intranet sayfası olan (QDMS) yayınlandığı; söz konusu prosedürün dosyada mevcut Entegre Yönetim Sistemi Daire Başkanlığının 10/12/2018 günlü, E.1591 sayılı işleminden, davalı idare ile TÜBİTAK TÜSSİDE arasında yürütülmekte olan "Hizmet Standartlarının Geliştirilmesi ve Bütünleşik Yönetim Sistemi Modellemesi" II. Faz çalışması kapsamında birimlerin usul, esas, yönerge, yönetmelik gibi dokümanlarının "Doküman Hazırlama ve Yönetim Prosedürü" ve "PTT A.Ş. Usul ve Esasların Yönetimi Prosedürü"ne göre El Kitabı, Prosedür, Rehber ve Talimata dönüştürüldüğü görülmüştür. Posta hizmetlerinin kaliteli, sürekli, tüm kullanıcılar için karşılanabilir bir ücretle, etkin, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde sunulmasını sağlamakla görevli davalı şirketin, değişen ve gelişen yeni koşullara uygun, en az maliyet ve giderle hizmetin devamlılığını sağlama konusunda düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu tartışmasız olup, dava konusu Prosedürün anılan hususlar dikkate alınarak, hizmetin devamlılığını sağlama amacı doğrultusunda yürürlüğe konulduğu açıktır. Her ne kadar, (Mülga) Yönergeyle mali sorumlu personel olarak önce 21, devamında 22, sonrasında yapılan ilave ile son aşamada 23 başlığa yer verilmiş ise de, posta hizmetlerinin değişimi ve gelişimi dikkate alındığında anılan (Mülga) Yönerge'de yer verilen bazı pozisyonların mali sorumlu olarak nitelendirilemeyecek duruma geldiği (Ör.: Milli Piyango bileti satanların), bazı pozisyonların da sayı olarak belirtilmek suretiyle tespit edildiği; buna karşılık dava konusu Prosedürün Ek-1 sayılı listesinde daha az başlığa yer verilmesine rağmen personelin kapsamının daha geniş tutulduğu ve Prosedürün 3.18 maddesinde yer verilen temel parametreye uygun olarak "para ve para niteliğindeki değerler"le daha çok temasta bulunan personelin mali sorumlu olarak kabulü yoluna gidildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, icra ettiği görev itibarıyla EK-1 sayılı listede yer alan mali sorumlu personelin bu haliyle daha çok görev riskinin olduğu; Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü'nun 5.4.5 maddesiyle söz konusu ayrım vurgulanarak, mali sorumlu personelin Ek-1 sayılı liste ile sınırlandırıldığı açıktır. Belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, posta hizmetinin ve buna bağlı olarak ortaya çıkan yeni hizmetlerin, etkin ve verimli olarak devamlı şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idarelerin, değişen koşullara göre normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin ve sürekliliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahip olduğu; söz konusu Prosedürün de yukarıda yer verilen düzenlemeler doğrultusunda yapılmış olduğu görüldüğünden, dava konusu Ek-1 sayılı cetvelde hukuka ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta ücretinden artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine; 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin 23/07/2019 tarihli "Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü" isimli Genel Yazısı ekinde yer alan Ek-1 Mali Sorumluluk Personel listesinin iptali istemiyle açılmıştır. 23/07/2019 tarihli Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedürü'nün 3.18 maddesinde; "Mali sorumluluk: PTT bünyesinde, para ve para niteliğindeki değerlerin tahsili, ödemesi, kaydedilmesi, sayımı, belgelerin saklanması, kasa ve kasa işlemleri ile malzeme, demirbaş ve maddi duran varlıklarla ilgili envanter işlemlerinin yürütülmesi ve tüm bu işlerin kontrolü ve sevki çerçevesinde yapılan işlemlerin doğru şekilde yapılması ve hatalı yapılan uygulamadan doğan sorumluluğa katlanılmasını" ifade ettiği, 3.19 maddesinde; "Mali sorumlu personel: Mali sorumluluk tanımlamasına giren personeli" ifade ettiği belirtilmiş, 5.4.5 maddesinde ise; "Bu prosedürün 3.18 ve 3.19 maddelerinde geçen mali sorumluluk ve mali sorumlu personel kavramı, mali sorumluluk kapsamında mali hak (tazminat, düzey farkı vb.) elde edecek personeli tanımlamamaktadır. Bu tanımlamalar personelin sorumluluğunu çizmek adına yapılmıştır. Mali sorumluluk nedeniyle mali hak kazanacak personel Ek-1'de sıralanmıştır" hükmüne yer verilmiştir. Mali sorumlu personel listesi, ilk olarak (Yönerge ile) 21 başlıktan oluşmakta iken, bilahare, 22 ve 23 başlığa çıkarılmış, dava konusu Prosedür ile sözkonusu liste 9 başlığa düşürülmüştür. Sözü edilen düzenleme bir bütün halinde incelendiğinde, paraya ve varlıklara ilişkin işlemlerin yürütülmesi, bu işlerin ve varlıkların kontrolü amacıyla sorumlu personelin belirlendiği, bu sorumluluğa dayalı olarak; herhangi bir zarara sebebiyet verilmesi halinde mali sorumlu personele tazmin yükümlülüğünün getirildiği görülmektedir. Posta hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak, paraya ilişkin işlemler ile varlıkların ve sorumlu personelin belirlenmesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu açıktır. Ancak, Prosedürün 3.18 maddesinde, çok geniş bir "Mali sorumluluk" tanımlamasına yer verilmesine, 3.19 maddesinde de, aynı şekilde geniş bir mali sorumlu personel statüsü oluşturulmasına karşın, Prosedürün 5.4.5 maddesinde yer verilen; "...Mali sorumluluk nedeniyle mali hak kazanacak personel Ek-1'de sıralanmıştır" ibaresine dayalı olarak, sadece 9 başlık altında yer verilen personele, mali sorumluluktan kaynaklanan mali hak ödemesi yapılması öngörülmüştür. Bir başka ifadeyle, mali sorumluluğu bulunan personel ile mali sorumluluğa dayalı olarak mali ödeme yapılan personelin ayrıştırılmasının hukuki dayanağı bulunmadığı gibi davalı idarece bu durumun izahı yapılamamıştır. Buna göre, Ek-1 sayılı listede belirlenen personele yapılacak "mali hak ödemesi"nin, mali sorumluluktan kaynakladığı göz önüne alındığında, Prosedürün 3.18. ve 3.19. maddelerinde mali sorumluluğu ve tazmin yükümlülüğü belirlenen personelin bir kısmına mali hak ödemesi yapılması sonucunu doğuran Ek-1 Mali Sorumluluk Personel listesinin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle, çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>