Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2025/4120 E. , 2025/5215 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ON İKİNCİ DAİRE Esas No : 2025/4120 Karar No : 2025/5215 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca verilen temyiz isteminin reddine ilişkin kararı ile ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesinin (E) fıkrası uyarınca 14/12/2021 tarihli 1 yıllık ücretsiz izin talebinin reddine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptali üzerine; 11/01/2022 tarihli Bakan Oluru ile 24/12/2021 tarihi itibarıyla müstafi sayılarak Genel Müdürlükten ilişiği kesildiğinden bahisle, anılan kararın hukuki imkansızlıktan dolayı uygulanamayacağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin istinaf aşamasında verdiği ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile davacının 657 sayılı Kanun'un 108. maddesinin (E) fıkrası uyarınca 1 yıl süreyle aylıksız izin verilmesi talebinin reddi yolundaki işlem iptal edilmiş olup, bu yargı kararının uygulanması amacıyla davacının davalı idareye yapmış olduğu başvurunun, hukuki imkansızlık nedeniyle reddedilmesi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının on gün süreyle mazeretsiz olarak göreve gelmediği gerekçesiyle 24/12/2021 tarihi itibarıyla müstafi sayılmasına karar verildiği, Dairelerinin 30/04/2024 tarihli iptal kararı sonrasında, müstafi sayılma kararının kaldırılması talebiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davanın ise ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla süre aşımı nedeniyle reddedildiği göz önüne alındığında, 24/12/2021 tarihi itibarıyla kurumdan ilişiği kesilerek halihazırda davalı idare personeli olmayan davacı hakkında, davalı idarece ücretsiz izne ayrılması yolunda işlem tesis edilebilmesine fiilen ve hukuken olanak bulunmadığından, bu yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, kesin olarak karar verilmiştir. Davacı tarafından, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren mercinin, temyiz isteminin reddine karar vereceğine ilişkin düzenleme uyarınca temyiz isteminin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Bölge İdare Mahkemesinin kararı kesin nitelikte vermesinin hukuka aykırı olduğu; davalı idarenin, İdare Mahkemesinin iptal kararı sonrasında 17/03/2025 tarihli olurla atamasını yaptığından yargı kararının uygulanabilirliğinin bulunduğu, İdare hukukunda iptal kararlarının ilk hale iadeyi sağladığı, iptal kararı gereği aylıksız izinde sayılacağından, müstafi işleminin de hukuka aykırı hale geldiği, hukuki imkansızlık yorumunun dar ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma sebeplerinin bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten sonra, 26/06/2025 tarih ve 32938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/03/2025 tarih ve E:2024/189, K:2025/83 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı temyiz yolu açık kararlardan olduğundan, temyiz isteminin reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı sayılı kararı kaldırılarak ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, dosyadaki belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının, Ankara Esenboğa Hava Polisi-Suç Önleme ve Soruşturma Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yaptığı, 6 aylık sağlık mazereti nedeniyle izinli olduğu dönemde Macaristandan almış olduğu 08/09/2021 ve 18/10/2021 tarihli Ortopedi Tedavi Raporlarının Emniyet Genel Müdürlüğünün 23/02/2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelgesinin ilgili hükümleri doğrultusunda mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği ve bildirimin yapıldığı günü takip eden gün görevi başında bulunmasının Budapeşte Büyükelçiliği tarafından davacıya 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine davacının 14/12/2021 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun'un 108. maddesinin (E) fıkrası uyarınca 1 yıl süreyle ücretsiz izin talebinde bulunduğu, anılan talebinin reddine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun kabulüyle itiraza konu karar kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davacı tarafından, bu iptal kararının yerine getirilmesi için yaptığı başvurusunun, Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ''... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin kararınının hukuki imkansızlıktan dolayı uygulanamayacağı''ndan bahisle reddi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Aylıksız izin" başlıklı 108. maddesinin (E) fıkrasında, "Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 72 nci madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin kararının kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açtığı davada,.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K.... sayılı kararıyla verilen "süre aşımı yönünden ret" kararı ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinde istinaf incelemesinde olup, anılan kararın henüz kesinleşmemiş olması karşısında; iş bu temyiz istemine konu istinaf kararının gerekçesinde anılan süre ret kararına dayanılmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; davacının, 24/12/2021 tarihi itibarıyla müstafi sayılarak ilişiğinin kesilmesi nedeniyle görevde bulunmadığı açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Kullanılmayan ...- TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 25/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X)KARŞI OY: Dava, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesinin (E) fıkrası uyarınca 14/12/2021 tarihli 1 yıllık ücretsiz izin isteminin reddine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptali üzerine; 11/01/2022 tarihli Bakan Oluru ile 24/12/2021 tarihi itibarıyla müstafi sayılarak Genel Müdürlükten ilişiği kesildiğinden bahisle, anılan kararın hukuki imkansızlıktan dolayı uygulanamayacağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasa'nın 138. maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinde ise, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez." düzenlemesine yer verilmiştir. Yukarıda atıf yapılan Anayasa ve 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre; idare mahkemelerinin yürütmenin durdurulması ve iptal kararları geçmişe etkili sonuçlar doğurmakta olup, bu kararlar üzerine idarelerin gecikmeksizin işlem tesis etmesi veya eylemde bulunması anayasal ve yasal bir zorunluluktur. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, Ankara Esenboğa Hava Polisi-Suç Önleme ve Soruşturma Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yaptığı, 6 aylık sağlık mazereti nedeniyle izinli olduğu dönemde Macaristandan almış olduğu 08/09/2021 ve 18/10/2021 tarihli Ortopedi Tedavi Raporlarının Emniyet Genel Müdürlüğünün 23/02/2021 tarih ve 2021/16 sayılı Genelgesinin ilgili hükümleri doğrultusunda mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği ve bildirimin yapıldığı günü takip eden gün görevi başında bulunmasının Budapeşte Büyükelçiliği tarafından davacıya 13/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine davacının 14/12/2021 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun'un 108. maddesinin (E) fıkrası uyarınca 1 yıl süreyle ücretsiz izin isteminde bulunduğu, bu başvurusunun reddine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; .... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararının, ... .Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; davacı tarafından, bu iptal kararının yerine getirilmesi için yaptığı başvurusunun, Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, ''... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin kararınının hukuki imkansızlıktan dolayı uygulanamayacağı''ndan bahisle reddi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. Bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından 14/12/2021 tarihinde davalı idareye vermiş olduğu dilekçeyle 1 yıl aylıksız izin verilmesi isteminde bulunulduğu; ancak davalı idarece bu istemin reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin yukarıda anılan 30/04/2024 tarihli kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın da kesinleştiği; davacının bu iptal kararının yerine getirilmesi istemiyle yaptığı başvurusu üzerine, davalı idarece öncelikle anılan yargı kararının yerine getirilmesini teminen "göreve başlatılıp başlatılmayacağı" hususunda bir karar verilmesi ve bu karara dayalı olarak bir (1) yıl süreyle ücretsiz izin hakkından yararlandırılıp yararlandırılmayacağına dair bir işlem tesis edilmesi gerekirken, hakkında verilen ve uygulaması Anayasa'nın 138., 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi gereğince zorunlu olan "iptal kararı" gözardı edilerek davacının 11/02/2022 tarihli Olur ile 24/12/2021 tarihi itibarıyla görevden çekilmiş (müstafi) sayıldığı ve bu nedenle Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince verilen iptal kararının hukuki imkansızlıktan dolayı uygulanmayacağı yolunda tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata; Anayasa Mahkemesi ve Danıştayın benzer nitelikteki kararlarına uygunluk bulunmamaktadır. Öte yandan; davacının 24/12/2021 tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işleme ilişkin olarak bu işlemin kaldırılması istemiyle yaptığı 16/05/2024 tarihli başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair .... İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:...; K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından itirazen istinaf yoluna başvurulmuş olduğu; anılan karar, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin E:... sayılı esasında kayıtlı ve halen derdest olduğundan; aynı maddi olaya ve hukuki sürece ilişkin yargı kararları bir bütün olarak incelenip değerlendirilmesi; bir başka ifadeyle, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinde görülmekte olan E:... sayılı karara ilişkin yargılamanın süreci ve sonucu da araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen temyize konu kararda, bu yönüyle de hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>