Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/2942 E. , 2025/5002 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/2942 Karar No : 2025/5002 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilip yürürlüğe konulan "Geçici Süreli İşgal Noktalarındaki Faaliyetlerin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmeliğin" 1., 4., 5., 6. ve 7. maddelerinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Geçici Süreli İşgal Noktalarındaki Faaliyetlerin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin (b) ve (d) fıkraları, 5. maddesi ve 6. maddesi ile 7. maddesinin; 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinin (b), (c), (m) fıkraları ile İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 2., 6., 9. ve 12. maddelerine aykırı olduğu iddiası yönünden incelenmesinden; a)Belediyelerin yönetmelik çıkarma yetkisinin bulunmadığı, seyyar satıcıların meşrulaştırıldığı iddiasının; Yönetmeliğin 1. maddesinin 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde sıralanan ve ilgili belediyeye tanınan yönetmelik çıkarmak, gerçek kişilerin faaliyetlerine izin veya ruhsat vermek beldedeki ekonominin ve ticaretin geliştirilmesi ve kayıt altına alınması amacıyla izinsiz satış yapan seyyar satıcıları men etmek yetki ve imtiyazları kapsamında bulunduğu, geçici işgal olarak tanımlanan sokak satıcılarının meşrulaştırılmış olduğu iddiasının yerinde olmadığından anılan Kanun maddesinin (b), (c), (m) fıkralarına aykırı olmadığı, yine iptali istenilen bu maddenin İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğine aykırı olduğu iddiasının dayandırıldığı 2., 6., 9. ve 12. maddeleri yönünden bakıldığında da belirli noktalarda hizmet sunacak olan geçici işgalci satıcıların, aykırı olduğu iddia edilen Yönetmeliğin ekinde ayakta yemek yenilen yerler ya da gezici satış yerleri adı altında tahdidi olarak sayılan yerler ile ruhsatlandırılması gereken gıda ürünlerinden olmaması sebebiyle işyeri sahibi olarak nitelendirilemeyeceği bu sebeple anılan maddelere de aykırı hükümler de içermediği, b)Yönetmeliğin 1. maddesinde ve 4. maddesinin (a), (b) ve (d) fıkralarında sözü edilen "Komisyon"a yönelik iddialar yönünden bakıldığında; anılan komisyonun Büyükşehir Belediyesi sorumluluk sahası içinde trafik akışı, yaya ve araç yoğunluğu gibi hususları da gözeterek belirli noktalarda geçici işgal noktalarını belirleme ve tahdidi olarak sayılan faaliyet konusu ürünlerin satışına müsaade etme yetkisi verildiği, satışına müsaade edilen ürünlerin çeşidinin çoğaltılması ile ilgili bir yetkinin tanınmadığı, Yönetmelikte sayılmayan başkaca faaliyet konularına Komisyon eliyle izin verileceği bu yolla kanuna karşı hile yapıldığı iddiasının temelsiz kaldığı, bu madde ve fıkralarının da İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 2., 6., 9. ve 12. maddelerine aykırı hükümler içermediği, c)Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek geçici işgalcilerden %25'inin kadın ve engellilerin önceliğine ilişkin 6. maddeye yönelik eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiası yönünden; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 10. maddesinin 2. fıkrasında kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olduğu vurgulandıktan sonra eşitliğin yaşama geçirilmesi konusunda alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı yorumlanamayacağını düzenlenmiş, devamı 3. fıkrasında da özürlüler yönünden alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı belirtilmiş olup anılan Yönetmelik hükmünde tanınan önceliğin kadın ve engelli vatandaşların ticaret ve sosyal hayatta eşit seviyeye getirmek, teşvik etmek, topluma kazandırmak amacıyla yapıldığı, bu haliyle eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmediği, d)Geçici işgalcilerden istenen belgeler arasında sabıka kaydı belgesi bulunmasına karşın işyeri açılış ruhsatı ve vergi kayıt belgesinin istenmemiş olmasının kayıt dışı çalışmaya, Devlet hazinesi açısından gelir kaybına yol açacağı iddiası yönünden ise; geçici işgal faaliyetinin ilgili yönetmeliğinde sözü edilen işyeri faaliyeti olarak tanımlanamayacağından ruhsat istenemeyeceğinin açık olduğu, Yönetmelik içeriğine bakıldığında da geçici işgal faaliyeti yürütecek kişiler için geçici işgal belgesi verileceği ve bu belgenin düzenlenmesini müteakip vergi mükellefiyeti oluşturulması sonrası işgal kayıt belgesinin oluşturulacağının düzenlenmiş olduğu, geçici işgal belgesinin düzenlenmesi ile faaliyete başlanamayacağı ancak vergi dairesi nezdinde mükellef kaydının oluşturulması sonrası faaliyet gösterileceği, kent içindeki geçici işgalci olarak nitelendirilen sokak satıcılarının sayısının belirlenip kayıt altına alındığı, bu faaliyetlerin Belediye gelirleri dışına çıkmasına müsaade edilmeyerek kayıt dışı ekonominin mikro olarak önüne geçildiği, bu haliyle yönetmeliğin kapsadığı kişiler yönünden vergilendirme muafiyeti oluşturulmadığından kamu yararına uygun olduğu görülmekle bu iddialar yönünden yönetmeliğin 7. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, e)Yönetmelikte geçici işgal noktalarının trafiği aksatması ya da yoğunluk yaşanması sebebiyle oluşacak genel sıkıntıların idareye iletilmesi halinde komisyona işgal noktalarının değiştirilmesi ya da kaldırılması hususunda yetki verildiği, bu sebeple yayanın sağlıklı bir çevrede yaşamasına, insan ihtiyaçlarına göre şekillenmiş kent merkezlerinde yaşam için çocuklar, yaşlılar ve engellilerin kendi zaafiyetlerini şekillendirmeyen ve kolay sosyal ilişkiye izin veren kentsel düzenlemelere, uyarı, işaretleme sistemlerine ve taşıt araçlarına sahip olma hakkına dair 1988 tarihli Avrupa Yaya Hakları Bildirgesi ile yapılar, kentsel örgü bütününde konumlanan kaldırım ve köşelerde yaşlı, engelli yayaların geçiş yolu üzerinde bulunan rampa, park halinde araç, mantar ve teşhir ürünleri sebebiyle yaşanan sıkıntıların tespit ve önerilerine dair Avrupa Kentsel Şartları Bildirgesine de aykırılık oluşturmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, haksız ve mesnetsiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 26/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>