Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/4725 E. , 2025/6973 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2022/4725 Karar No : 2025/6973 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların ayırma çapı ile ayrılan kısımlarını kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarihli, ...-... sayılı, ... tarihli, ... sayılı ve eski ... ada, ... parseli de kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarihli, ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Encümeni kararlarının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlene rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden dava konusu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli Hadımköy Sanayi Bölgesi 2. Etap Uygulama İmar Planının 13 sayılı plan notunda “18. Madde İmar Uygulamaları etaplar halinde yapılabilir. 18. madde uygulamasının etaplar halinde yapılması durumunda etaplar arasında DOP oranları farkı %5'i aşamaz” hükmüne aykırı olarak aynı bölge içinde onaylanan ... tescil tarihli Ömerli Sanayi Bölgesi parselasyon işleminde düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının %31,93 olarak belirlenmesine karşın dava konusu işlem de DOP oranının %18,85 belirlenmesinde dayanağı uygulama imar planına uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Mahkeme kararının gerekçesini oluşturan “18. Madde İmar Uygulamaları etaplar halinde yapılabilir. 18. madde uygulamasının etaplar halinde yapılması durumunda etaplar arasında DOP oranları farkı %5'i aşamaz” şeklindeki plan notunun ilçe belediyesi tarafından etaplar halinde yapılacak parselasyonlar için geçerli olduğu, dava konusu parselasyon işleminin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7.maddesinin (c) ve (g) bendi uyarınca Arnavutköy İlçesi, Haraççı-Hadımköy bağlantısı yol kavşak ön projesi kapsamında yapıldığı görüldüğünden mahkeme gerekçesine itibar edilmediği, uyuşmazlık konusu olayda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun bir arada değerlendirilmesinden, düzenleme sınırının dayanak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile uyumlu, yapılan tahsislerin de mevzuata uygun olduğu, düzenleme ortaklık payının mevzuata uygun olarak hesaplandığı, tüm bu nedenlerle işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden istinaf isteminin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parselasyon işleminde alanda kendi idarelerince yapılan parselasyon işlemlerinde belirlenen DOP oranından çok daha düşük oranda belirlendiği ve bu suretle idarelerinin kamulaştırma külfeti altında bırakıldığı, işlem sonucu oluşturulan ... ada, ... sayılı parselin formunun sorunlu olduğu tüm bu nedenlerle temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun olduğu DOP oranın da yasal sınırlar içerisinde belirlendiği temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... tarihli, ... sayılı ... Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş'nin yazısı ile Arnavutköy İlçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ... parsel sayılı kendi mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak parselasyon yapılmasının İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından talep edilmesi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararı ile hazırlanan parselasyon işlemi 26.03.2018-26.04.2018 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, düzenleme sahasında yer alan ... sayılı parselin ... tarihli, ...-... sayılı kararda sehven yazılmadığı belirlendiğinden ... sayılı parselin eklenmesi ile İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararı ile tekrar onaylanmıştır. Yeni oluşan ... ada, ... sayılı parsel ... tarihli, ... yevmiye numarası ile tapuya tescil edilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ...-... sayılı kararı ile ... ada, ... sayılı parselde yeniden yapılan parselasyon sonucu ... ada, ... ve ... ada, ... sayılı parseller ile ... sayılı parsel oluşturularak ... tarihinde ... yevmiye numarası ile tescil edilmiş, bunun üzerine 10.01.2020 tarihinde bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar iptal davası olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5'inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırayla inceleneceği belirtilmiş, aynı maddenin 6. fıkrasında; yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı düzenlenmiş, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, dilekçelerde 14. maddenin 3/c bendine aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri yargı mercilerince yapılmaktadır. İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi; kişisel, meşru ve güncel olması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, davacının menfaatlerini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Bu ilişki, uyuşmazlığın niteliğine göre bazen mülkiyet hakkından, bazen de komşuluk hukukundan doğabilmektedir. Sonuç olarak; idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu idari işlemin niteliğine ve dava açanın hukuken korunması gereken menfaatlerine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir. Dosyanın incelenmesinden, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İştiraki olan ... Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş mülkiyetinde bulunan ve üzerinde büyükşehir belediyesinin görev ve hizmet alanı ile alakalı üretim yapılan tesislerin bulunduğu anlaşılan 3 adet parseli ve bir kısım yol alanıyla sınırlı olarak yapılan parselasyon işlemine, söz konusu alanda taşınmazı bulunmayan davacı belediye tarafından; düşük DOP oranı ve parsel formlarıyla alakalı itirazlarla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, parselasyon işlemine karşı öne sürülen iddiaların ancak parsel malikleri tarafından öne sürülebilecek iddialar olması ve düzenleme sahası içinde belediyeye ait parsel bulunmaması karşısında, davacı Arnavutköy Belediye Başkanlığının parselasyon işlemiyle kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasına girilmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen kararda sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi. X- KARŞI OY : Düzenleme alanında her ne kadar davacı taşınmazı bulunmasa da 3 adet İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İştiraki olan ... Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş parseli ile birlikte İlçe belediyesinin görev ve sorumluluk alanında olduğu görülen 15 metre enkesitli imar yolunun bulunduğu anlaşıldığından anılan dava konusu parselasyon işlemiyle davacı Arnavutköy Belediye Başkanlığının kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin varlığının, dolayısıyla belediyenin işbu davayı açmada ehliyetli olduğunun kabulüyle, işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği oyuyla Dairemizin kararına katılmıyoruz. </body></html>