Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2024/1007 E. , 2025/3915 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1007 Karar No : 2025/3915 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: ... unvanlı firma adına kayıtlı ... dorse/çekici plakalı araçların yurda giriş yaptığı ... tarihinden itibaren yurtta kalış süresi dolmasına rağmen çıkış yapmadığı ve ülkede bırakılmak suretiyle geçici ithalat rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, araç şoförü olan davacı adına 4458 Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Hamzabeyli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Amirliğince düzenlenen ... tarih ve ... adli tahkikat dosya no'lu fezlekede, 12 adet araç sürücüsünün araçları yasal süresi içerisinde yurt dışına çıkarmadığı ve ülke içerisinde bırakarak araçsız olarak yurt dışına çıkış yaptığı, aynı sürücüler tarafından bu tarz işlemlerin müteaddit defalarca yapıldığının tespit edildiği, bu durumun belirtilen araç sürücüleri hakkında iştirak oluşturduğundan bahisle davacının konuya ilişkin ifadelerine de yer vermek suretiyle, ... unvanlı firma adına tescilli ... dorse/çekici plakalı araçların davacının sevk ve idaresinde yurda girişinin yapıldığı, araçların Türkiye'ye getiriliş amacının geçici ithalat rejimi olmayıp, anılan rejim kapsamında beyan edilerek ülkeye girişi sağlandıktan sonra bir daha geri çıkışı yapılmaksızın Türkiye'de daimi olarak kullanılmak olduğu kanaatine varıldığı hususlarına yer verildiği, ancak davacının, şoför olarak çalıştığı firmalara ait çekici ve dorseleri Kapıkule Sınır Kapısı yakınlarındaki tır parkına bırakmış olmasının para cezasına konu fiillere iştirak ettiğini tek başına göstermeyeceği, bu durumda, konuyla ilgili alınan ifadelerde ve yapılan araştırmalarda davacının suça iştirak ettiği yönünde herhangi bir beyan veya bilgiye yer verilmediği, eyleme uyan suçun maddi ve manevi unsurlarını ortaya koyacak şekilde yapılmış herhangi bir tespitin olmadığının anlaşılması karşısında, iştirak eyleminin şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerekirken, varsayıma dayalı olarak alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: UYAP kayıtlarının tetkikinden, davacının eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak suçunu işlediği iddiasıyla yargılandığı davada ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine ve suça konu kaçak eşyanın müsaderesine karar verildiği, istinaf incelemesi neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla, kararın suça konu önce araçların, sonra kaim değerin müsaderesine ve hapis cezası eksik tayin edildiğine ilişkin olarak bozulduğu ve dava dosyasının yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere Mahkemesine gönderildiği, dava konusu çekici ve dorse için düzenlenen kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında yazılı cezaya esas alınan CIF değerinin Karar Destek Sistemindeki veriler esas alınmak suretiyle eşyanın piyasa fiyatı, daha önce ithal edilen aynı veya benzer eşyanın kıymeti dikkate alınarak gümrük görevlilerinden oluşturulan bir heyet marifetiyle tespit edildiği hususu davalı idarece ileri sürülmüş ise de, bildirilen bu değerin dayanağının somut bir belge ya da bilgi ile ortaya konulamadığı, keza yukarıda bahsedilen Bölge Adliye Mahkemesinin bozma kararında da Asliye Ceza Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle CIF değerlerinin belirlenmesi gerekirken KEMT varakalarında belirtilen değerlerle yetinilerek hüküm kurulduğu gerekçesine yer verildiğinin anlaşılması karşısında, davacı adına alınan para cezası kararı ile bu karara vaki itirazın reddine dair işlemde bu nedenle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının ... unvanlı firma adına kayıtlı ... plakalı araçları şoför olarak geçici ithalat rejimi kapsamında yurda getirdiği, kendisi bir çok kez yurda giriş ve çıkış yapmasına rağmen, söz konusu araçların süresinde yurt dışına çıkarılmadığı, davacının bu fiillere iştirak ettiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde eşyanın kıymeti belirlenirken dikkate alınması gereken hususlar belirtilmiş olup, bu hükümlerin uygulanmasında Türkiye'deki mevcut verilerin esas alınacağı düzenlenmiş bulunduğundan, davalı idare tarafından bu veriler esas alınmak suretiyle belirlenen CIF kıymet üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasında hukuka aykırılık görülmemiş olup, dava konusu işlemi yukarıda açıklanan gerekçeyle iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf talebini reddeden Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... unvanlı firma adına kayıtlı ... dorse/çekici plakalı araçların yurda giriş yaptığı ... tarihinden itibaren yurtta kalış süresi dolmasına rağmen çıkış yapmadığı ve ülkede bırakılmak suretiyle geçici ithalat rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, araç şoförü olan davacı adına 4458 Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinin 1. fıkrasında, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı; Gümrük Yönetmeliği'nin 50. maddesinde ise, 45 ilâ 49. maddelerde yer alan yöntemlere göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin Kanun'un 26. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde belirleneceği belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasında, 241. maddenin 3. fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, 4. fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile 5. fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezası kararının alınacağı, bu cezanın ödeme süresi içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın gümrük vergileri tutarında para cezasının tahsil edileceği; aynı maddenin 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik halinin 1. fıkrasında ise; 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ile 5. fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı, (b) bendinde, tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte biri, (d) bendinde, (b) bendinde belirtilen taşıtlar hariç olmak üzere, geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezasının verileceği, 2. fıkrasında, 1. fıkranın (c) ve (d) bentlerinde belirtilen eşyanın, yapılacak tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezasının verileceği hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, 22/04/2011 tarih ve 27913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği'nin (Seri No:1) 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarına otuz güne kadar süre verileceği; 17. maddesinin 1. fıkrasında, taşıt sahipleri, sürücüleri veya firma yetkilileri tarafından herhangi bir gümrük idaresine süresi içerisinde yapılacak müracaatla; kaza, yangın gibi beklenmeyen haller, herkesçe bilinen olağan dışı durumlar, hastalık ve tutukluluk hali gibi olayların taşıtın yurtta kalma süresi içerisinde cereyan ettiğinin resmi belgelerle ispatlanması ya da ihracatçının yükünü zamanında tedarik edememesi nedeniyle yüklemenin gecikmesi hâlinde bunun ihracatçıdan alınacak belge ile kanıtlanması durumunda, süre uzatım talebinde bulunabilecekleri düzenlenmiş; olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 19. maddesinin 1. fıkrasında ise, geçici ithaline izin verilen kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının; getiriliş amacı dışında kullanılması, bir başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, başka bir şahsa izinsiz devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi, (Mülga ibare: RG- 10/11/2016 -29884)yurtta kalma süreleri içerisinde yurt dışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi hâlinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kanun'un 238. maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılacağı ve geçici ithal izni iptal edilerek taşıtın gümrük idaresince teslim alınacağı kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer alan hükümlerin değerlendirilmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması, bu yöntemlerle de belirlenememesi durumunda eşyanın kıymetinin 4458 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrasına göre, 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. maddesinin ve bu maddenin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın hükümlerinin, bunun yanı sıra Türkiye'deki mevcut verilerin esas alınması suretiyle belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, 4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinde; geçici ithalat rejimi kapsamında ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının yurtta kalış süresinin ihlali halinde öncelikle 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ve 5. fıkrasının (b) bentleri dikkate alınarak izin süresinin bitiminden itibaren üç ayı aşmayan süreler için anılan bentler uyarınca işlem yapılması, üç ay dolduktan sonra ise, eşya gümrük gözetimine sunulmuşsa 238. maddenin 1. fıkrasının (d) bendine göre gümrük vergileri ile faizin toplamı kadar ceza kesilmesi, sunulmamışsa yapılacak tebligattan itibaren altmış gün içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri kadar ceza kesilmesi öngörülmüştür. Dosyanın incelenmesinden, 14/03/2021 tarihinde davacının idaresinde Türkiye'ye girişi yapılan ... unvanlı firma adına kayıtlı ... plakalı çekici ve dorse türü ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının belirlenen süre içerisinde gümrük idaresine yeniden sunularak yurt dışına çıkarılmadığının tespit edildiği ve davacı tarafından araçların nerede olduğuna ilişkin bilgi veya belgenin sunulamadığı anlaşıldığından, araçların gümrük kontrolü dışında bırakılmak suretiyle 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi hükmünün ihlal edildiği açıktır. Öte yandan, Vergi Dava Dairesince, kıymetin somut veriler ve hukuki dayanak olmaksızın tespit edildiği, davacının eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak suçunu işlediği iddiasıyla yargılandığı davasında da ceza mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi ceza dairesince bilirkişi incelemesi yaptırılarak CIF değerlerin belirlenmesi gerekirken, kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında belirtilen değerlerle yetinilerek hüküm kurulmasında hukuki isabet görülmeyerek, kaldırma kararının verildiği ve dosyanın yeniden inceleme yapılmak üzere ceza mahkemesine gönderildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle işlemin iptali yolundaki karara yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de, dava konusu ... plakalı ... model ... marka ... tip çekici ile ... plakalı ... marka ... tipi araçlar için kıymet tespit heyetince Karar Destek Sistemindeki araç kıymetlerine ilişkin veriler esas alınmak suretiye, araçların piyasa fiyatları ve daha önce ithali yapılan aynı veya benzer eşya için saptanan fiyatlar dikkate alınarak 4458 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi hükmüne uygun olarak tespit edilen CIF kıymetin uyuşmazlık konusu para cezası hesaplanırken esas alınmasında hukuka aykırılık görülmemiş olup, dava konusu işlemi yukarıda açıklanan gerekçeyle iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf talebini reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 26/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>