Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2025/951 E. , 2025/3899 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2025/951 Karar No : 2025/3899 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Oyuncak Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı rapor uyarınca, 2013 ila 2020 tarihleri arasında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 58 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı ... pozisyonunda beyan edilen ''dolgu malzemesi/elyaf'' ticari tanımlı eşyanın ... pozisyonunda, "et bebek oyuncak aksamı (kafa, kol ve bacak, gövde, elbise, hoparlör)" cinsi ... pozisyonunda beyan edilen eşyaların ise ... pozisyonunda yer aldığından ve belirlenen pozisyonların gözetim ve Tareks uygulamasına tabi olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, ithal olunan eşyanın, gerçekte hangi tarife istatistik pozisyonunda yer aldığının ve hangi vergi oranına tabi tutulduğunun tespitinin, gümrük idaresince kendiliğinden yapılabilecek durumda bulunması karşısında, davalı idarenin söz konusu eşya hakkında herhangi bir inceleme ve araştırmasının olmadığı, farklı pozisyonda sınıflandırıldığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde somut ve kesin olarak ortaya konulamadığı, yeterli incelemenin yapılmadığı, yalnızca rapordaki tespitlerden yola çıkılarak varsayım ve kanaate dayanılarak alınan ek tahakkuk kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin, "dolgu malzemesi/elyaf" cinsi eşyaya ilişkin kısmı yönünden; İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel Kurallar ile Açıklama Notlarında, eşyaların nasıl sınıflandırılması gerektiğine ilişkin açıklamaları çerçevesinde, Genel Yorum Kuralı 2. (a) kuralında, tarifenin belirli bir pozisyonunda bir eşyaya yapılan herhangi bir atıf, imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış eşyanın, ithal anında imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırdedici niteliğini içermesi şartıyla, bu eşyanın imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsayacağı, böyle bir atfın, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya ile, böyle sayılan eşyanın sökülerek veya monte edilmeden getirilmiş olanlarını da içine alacağının belirtildiği, bu kuralda, iki tür eşyanın ne şekilde sınıflandırılması gerektiğine açıklık getirildiği, bunlardan birincisi, imali henüz bitirilmemiş veya son şekli verilmemiş ancak üretilmesi amaçlanan eşyanın ayırt edici niteliğini içeren natamam eşyalar, ikincisi ise, basit bir montaj işlemiyle birleştirildiğinde nihai ürünün elde edilebileceği, aksam ve parça şeklinde gümrüğe sunulan eşyalar olduğu, bu kurala göre; her iki durumdaki eşyanın da nihai ürünün yer aldığı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda sınıflandırılacağı kabul edildiğinden olayda, ithal edilen içi boş pelüş oyuncakların içleri yine ithal edilen elyaf ile doldurularak pelüş oyuncak olarak nihai ürünün elde edildiği, dava konusu işleme dayanak raporda ithal edilen elyafların oyuncakların doldurulması için yeterli olmadığı, yurt içinden temin edilen elyaflarında kullanıldığı hususu kapasite raporları da dikkate alınması suretiyle belirlendiğinden ithal edilen elyafların tamamının bu oyuncakları doldurmak için kullanıldığının ortaya konulduğu; diğer yandan, içi boş oyuncakların basit bir işçilik veya montaj ile içlerinin doldurulduğu, haliyle ortada katma değerli bir üretim faaliyetinden de söz edilemeyeceğinden, dava konusu elyaf cinsi eşyaların, parçasını oluşturduğu pelüş oyuncakların yer aldığı ... pozisyonunda sınıflandırılmasının gerektiği sonucuna varıldığı, bu durumda elyaf cinsi eşya için davacı tarafından gözetimsiz kıymet üzerinden beyan edilen vergiler düşüldükten sonra, 9503 faslı için belirlenen vergi oranları üzerinden hesaplanan vergilerde hukuka aykırılık görülmediği, dava konusu işlemin, "Et bebek oyuncak aksamı (kafa, kol ve bacak, gövde, elbise, hoparlör)" ticari tanımlı eşyaya ilişkin kısmı yönünden ise; İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin, Tarifenin Yorumu İle İlgili Genel Kurallar Bölümünün 2. maddesi düzenlemesine göre, bir veya birden fazla serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle, ayrı ayrı tarife ve istatistik pozisyonlarında, ''aksam ve parça'' olarak beyan edilen her bir eşyanın bir araya getirilmesi durumunda, aksamı tamamlanmış veya imali bitirilmiş eşyayı veyahut bu eşyanın mümeyyiz vasfını oluşturduklarının, diğer bir deyişle, ayırt edici niteliğini içerdiklerinin tespit edilmesi durumunda, ayrı ayrı beyan ve ithal edilseler de, bu eşya gruplarının, ayrı ayrı ''aksam ve parça'' olarak değil, demonte vaziyette veya sökülmüş olarak, imali bitirilmemiş ya da aksamı tamamlanmamış bir şekilde ithal edildiklerinin kabulü suretiyle, aksamı tamamlanmış veya imali bitirilmiş olan eşyanın dahil edilmesi gereken tarife ve istatistik pozisyonunda yer aldıklarından, davacı tarafından ithal edilen "Et bebek oyuncak aksamı (kafa, kol ve bacak, gövde, elbise, hoparlör)" cinsi eşyaların basit bir montaj ile birleştirilerek baş, gövde kol ve bacaktan müteşekkil mezkur parçalar gövdeye geçmeli, kalın ve orta sert plastikten mamul oyuncak bebek olarak tanımlanan et bebeği oluşturduğundan, kendi başlarına satışa hazır tamamlanmış mamul olarak kabul edilmelerinin mümkün olmaması, sözü edilen parçaların birleştirilmesinin basit bir montaj istemesi, herhangi bir alet ya da makine yardımıyla değil, elle herkesçe yapılabilecek nitelik taşıması dikkate alındığında, söz konusu beyanname muhteviyatı eşyaların ... pozisyonda beyan edilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu bakımdan, davacının gözetimsiz kıymet üzerinden beyan ettiği vergilerin düşülmesinden sonra, ... GTİP için ödenmesi gereken vergi oranları üzerinden hesaplanan vergilerde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin, davacının beyan ettiği kıymeti aşan kısmının ise, ithale konu eşya için ilgili Tebliğde belirtilen kıymetin, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı gibi, Tebliğde de, böyle bir durumda, belirtilen kıymetin esas alınması suretiyle tahakkuk yapılmasını öngören herhangi bir düzenleme de bulunmadığından, gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle tesis edilen işlemin davacının beyan ettiği kıymeti aşan kıymet tutarları için hesaplanan vergilere ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin gözetim önlemlerinin uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilip ödenen vergilere isabet eden kısmının iptaline ve eşyanın farklı gümrük tarife istatistik pozisyonda beyan edilmesi nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, gümrük ve katma değer vergisine isabet eden kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, haklarında açılan ceza yargılamasında beraat kararı verildiği, anılan davada yer alan bilirkişi raporunda da eşyaların nihai ürün şeklinin değil parçaların sahip olduğu pozisyonda değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş bildirdiği, haklarında alınan tahakkuk kararında hukuka uyarlık bulunmadığı; davalı idarece, davaya konu beyannameler muhteviyatı eşyaların beyan edilenden farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda sınıflandırılmasının gerektiği, eşyaların ithalat anında aksam olarak beyan edildiği, her bir beyanname kapsamı eşyanın muayene işleminin farklı memurlar tarafından yapıldığı dikkate alındığında eşyayı oluşturan diğer aksam ve parçaların ithale konu edilip edilmediğinin bilinemeyeceği, bilinse dahi gümrük idarelerindeki rutin iş akışı ve uygulama süreci dikkate alınarak gerçek keyfiyetin ithalat anında değil, geniş bir soruşturma kapsamında ortaya konulabildiği, "et bebek" cinsi eşyanın her bir aksamının farklı beyannamelerle ithal edilerek vergisel avantaj sağlanmaya çalışıldığı, söz konusu eşyanın gerek gözetim, gerekse Tareks belgesine tabi olduğu, anılan belgeler ibraz edilmeden gerçekleştirilen ithalatlar nedeniyle alınan tahakkuk kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI :Davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuş, davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın; gözetim önlemlerinin uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilip ödenen vergilere isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının onanması, eşyanın farklı pozisyonda beyan edilmesi nedeniyle tahakkuk ettirilip ödenen vergilere isabet eden kısmı yönünden ise gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zaman aşımı süresi dolduktan sonra vergilerin tahakkuk ettirilerek tebliğ edildiği, gümrük yükümlülüğünü doğuran olay nedeniyle, davacı şirketin yetkilileri hakkında açılan ceza davasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayıyla beraat kararı verildiği ve henüz kesinleşmediği tespit edildiğinden, ceza davasında verilerek kesinleşen hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracak olup, işbu dava hakkında karar verilebilmesi için, söz konusu ceza davasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenilmesi gerekirken, henüz kesinleşmemiş beraat kararına dayanılarak verilen hüküm fıkrasında isabet görülmediği gerekçesiyle anılan kısmın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı rapor uyarınca, 2013 ila 2020 tarihleri arasında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 58 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı ... pozisyonunda beyan edilen ''dolgu malzemesi/elyaf'' ticari tanımlı eşyanın ... pozisyonunda, "et bebek oyuncak aksamı (kafa, kol ve bacak, gövde, elbise, hoparlör)" cinsi ... pozisyonunda beyan edilen eşyaların ise ... pozisyonunda yer aldığından ve belirlenen pozisyonların gözetim ve Tareks uygulamasına tabi olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün ithalat vergisine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle beyannamenin tescil tarihinde başlayacağı; 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılmasının zamanaşımını durduracağı; 4. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımının daha uzun bulunması halinde, bu alacakların Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı süreleri içinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin gözetim önlemlerinin uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilip ödenen vergilere isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın sözü geçen kısmının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır. Temyize konu kararın eşyanın beyan edilene nazaran farklı gümrük tarife istatistik pozisyonda bulunduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin kısmına gelince, Yukarıda değinilen hükümlere göre; yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı ya da noksan alındığı tespit edilen vergilere ilişkin tebligatın gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içerisinde yapılması gerekiyorsa da; gümrük yükümlülüğünü doğuran olayla ilgili olarak, sözü edilen süre içerisinde dava açılması halinde, zamanaşımının durduğu sürece veya davanın sonuçlanmasından sonra kalan süre içerisinde tahakkuk işlemi yapılarak mükellefine tebliğ edilebileceği gibi, gümrük vergileri alacaklarının ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması durumunda, tahakkukun ceza uygulamasını gerektiren fiilin tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde yapılması da olanaklı olmakla birlikte, bir fiilin ceza gerektirip gerektirmediği, bir başka ifadeyle suç teşkil edip etmediği, açılacak ceza davasında verilecek kararla ortaya konulabileceğinden, 197. maddenin 4. fıkrası hükmünün uygulanabilmesi bakımından ceza davasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenilmesi gerekmektedir. Olayda, 2013 ila 2020 tarihinde tescil edilen (21/10/2020 tarihinden önce) beyannameler ile ithal edilen eşyalar nedeniyle, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresinin dolmasından sonra, vergilerin tahakkuk ettirilerek 21/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, gümrük yükümlülüğünü doğuran olay nedeniyle, davacı şirket yetkilileri hakkında açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kişilerin beraatına hükmedildiği ve yargılamanın devam ettiği tespit edilmiştir. Bu bakımdan; her ne kadar vergilerin tahakkukuna ilişkin işlemlerin tebligatı Kanun'da öngörülen zamanaşımı süresinden sonra yapılmış ise de, ceza davasında verilerek kesinleşecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, işbu dava hakkında karar verilebilmesi için, söz konusu ceza davasında verilecek ve kesinleşecek kararın beklenilmesi gerekirken, henüz yargılaması devam eden davaya dayalı olarak verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin ise kabulüne 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3.Kararın, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 25/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz başvurusu, davacı adına düzenlenen cevaplı rapor uyarınca, 2013 ila 2020 yılları arasında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 58 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın beyan edilenden farklı pozisyonda olduğu, gözetim ve tareks uygulamasına tabi olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen vergilere vaki itirazın reddi işleminin iptali için açılan davada, dava konusu işlemin gözetim önlemlerinin uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilip ödenen vergilere isabet eden kısmının iptaline ve eşyanın farklı gümrük tarife istatistik pozisyonda beyan edilmesi nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen vergilere isabet eden kısmı yönünden ise davanın reddine karar veren vergi dava dairesi kararının bozulması istemine ilişkindir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı; aynı maddenin 07/10/2009 tarihinden önce yürürlükte bulunan 4. fıkrasında, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımı süresinin daha uzun bulunması halinde, bu alacakların, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinde kovuşturulup tahsil edileceği belirtilmiş; aynı fıkranın 07/07/2009 tarihli ve 27281 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe giren 5911 sayılı Kanun'la değişik halinde ise, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve zamanaşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla, bu alacakların Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinin 4. fıkrasının 5911 sayılı Kanun'la değişik halinde, gümrük vergileri alacakları bakımından, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanabilmesinin ceza davası açılması koşuluna bağlandığı, uyuşmazlık konusu olayla ilgili olarak ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ceza davası açıldığı görüldüğünden, Gümrük Kanunu'ndaki üç yıllık zaman aşımı süresinin değil, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanması gerekmektedir. Bu durumda, Gümrük Kanunu'nun 197. maddesinin 4. fıkrasının 5911 sayılı Kanun'la değişik halinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra tescil edilmiş beyannameler bakımından ceza davası açılmış olması halinde Gümrük Kanunu'ndaki üç yıllık zaman aşımı süresi uygulanamayacağından, uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerektiği oyu ile temyize konu kararın, davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına ilişkin kısmı yönünden Dairemiz kararına katılmıyorum. </body></html>