Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1889 E. , 2025/5293 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1889 Karar No : 2025/5293 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1-(DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2-(MÜDAHİL) ... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokağı, No:... adresinde, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı, davacının da hissedarı olduğu "bahçeli kargir üç ev" olarak tapuya kayıtlı taşınmazın, ... nolu bağımsız bölümünde bulunan "..." isimli işyeri için düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 1/6 arsa payı oranında hissedarı ve ... nolu bağımsız bölümün (mesken) maliki olduğu, ... ada, ... parselde kayıtlı "bahçeli kargir üç ev" nitelikli ve "kat mülkiyetlidir" şerhli taşınmazda 3/6 oranında arsa payı ile hissedar olan dava dışı ... tarafından maliki olduğu ... nolu meskenin, 01/09/2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile müdahil şirkete "restoran ve cafe" kullanım amacıyla kiraya verildiği, adı geçen şirket tarafından bahse konu taşınmaz için düzenlenen ... tarih ve ... belge nolu ticari nitelikli yapı kayıt belgesi ve kira sözleşmesine istinaden davalı idareye yapılan ruhsat başvurusu üzerine "kafeterya" olarak faaliyet göstermek üzere dava konusu... tarih ve ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği; davacı tarafından muvafakati alınmaksızın adı geçen şirket adına işyeri ruhsatı düzenlendiği ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı; dava konusu taşınmazın 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında ve tapuda mesken olarak kayıtlı bulunduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, dolayısıyla "mesken" nitelikli bağımsız bölüme iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için kat malikleri kurulunun oybirliği ile karar vermesinin gerektiği: taşınmaz için müracaat üzerine "ticari" nitelikli yapı kayıt belgesi düzenlenmişse de, henüz tapuda cins değişikliği yapılmadığından ve dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak kat maliklerinin muvafakatinin bulunmadığı anlaşıldığından adı geçen şirket adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı ile davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu ruhsatın sıhhi müessese faaliyeti için düzenlendiği ve mevzuatta kat malikleri onayının gerekmediği; kaldı ki taşınmazdaki yapıların bahçeli bağımsız bölümler şeklinde olduğu ve dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği; Davalı yanında Müdahil tarafından ise, davacının hissesine isabet eden yapı ile işyerinin bulunduğu yapının farklı binalar olduğu ve davacının eldeki davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı gibi; idari başvuru yapmasına karşın bakılmakta olan davayı süresinde açmadığı; aksi kanaat halinde dahi ruhsatlarının mevzuata uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde iptal davaları, "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlandıktan sonra; "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne; "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne; "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği ve 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılarak, bu altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri; "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) ve (e) bendinde; dilekçelerin ehliyet ve süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. İdari yargılama usulüne ilişkin aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak Kanunda öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür. Dosyasının incelenmesinden; müşterek mülkiyete konu ve ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı, "bahçeli kargir üç ev" "kat mülkiyetlidir" şerhleriyle tapuya kayıtlı taşınmazın, ... tarafından 01/06/2007 tarihinde edinildiği 28/06/2019 tarihinde no:... adresindeki dava konusu yapı için ticari nitelikli yapı kayıt belgesi alındığı01/09/2022 başlangıç tarihli kira sözleşmesiyle müdahil şirkete "restoran, kafe" olarak kullanılmak üzere kiraya verilerek; 02/11/2022 tarihinde dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği; davacı tarafından ilk olarak 25/04/2023 evrak kayıt tarihli dilekçeyle kat maliki olarak muvafakatlarının olmadığından bahisle ruhsatın iptalini istediği; idarenin 16/05/2023 tarihli yazısıyla anılan başvurunun reddedildiği; davacının bu kez 10/11/2023 tarihli dilekçeyle yine kat maliklerinin muvafakatinin olmadığından bahisle ruhsatın iptalini istediği ve idarece 17/11/2023 tarihli yazıyla başvurunun reddedilmesi üzerine 22/01/2024 tarihinde ruhsatın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu işyerinin, davacının hissedarı olduğu taşınmazda ve adres kayıt sistemi verilerine göre davacının ikametgahının bitişiğinde olması, öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılması zorunluluğu karşısında, hayatın olağan akışı gereği davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği tarih olan 02/11/2022 tarihinden itibaren altmış (60) gün içerisinde ya doğrudan doğruya dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ruhsatın iptali istemiyle davalı idareye başvurularak, talebin reddi üzerine de kalan süre içerisinde talebin reddi işlemine karşı dava açılması gerekirken, 22/01/2024 tarihinde açılan iş bu davanın süresinde olmadığı, bu sebeple davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varıldığından, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye... ile Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği hükme bağlanmıştır. İlgililerin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak koşullarının sağlanması halinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca menfaatleriyle ilgili olarak her zaman işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle dava açabilecekleri açıktır. Dava, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokağı, No:... adresinde, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı, davacının da hissedarı olduğu "bahçeli kargir üç ev" olarak tapuya kayıtlı taşınmazın, ... nolu bağımsız bölümünde bulunan "..." isimli işyeri için düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, davacının, kat malikleri tarafından mesken nitelikli taşınmazın "işyeri" olarak kullanımına izin verilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini istediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mevzuat hükümlerine aykırılık iddiaları İYUK 10. madde kapsamında her zaman ileri sürülebileceğinden, davanın esası hakkında inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz. </body></html>