Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2025/2921 E. , 2025/3540 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2025/2921 Karar No : 2025/3540 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Havalimanı Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın faturasında gösterilen kıymetini aşan tutara ilişkin ihtirazi kayıtla beyan edilerek fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddedilmesine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden, davacının yaptığı itiraz başvurusu hakkında tesis edilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılarak açılan davada işin esası incelenerek karar verilmesinin gerektiği, olayda, davacı tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında yapılan iade başvurusuna konu beyannameler kapsamında ithal edilen eşyalarla ilgili olarak faturasında gösterilen kıymetini aşan tutara ilişkin ihtirazi kayıtla beyan edilerek fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin yanlışlıkla alındığı/fuzulen tahsil olunduğu açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil edildiği tarihten itibaren 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle birlikte davacıya iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının beyanı doğrultusunda tahakkukun yapıldığı, 4458 sayılı Kanun'un 242. maddesi kapsamında itiraza konu edilebilecek bir işlemin bulunmadığı, geri verme ve kaldırma başvurularının 211. madde kapsamında yapılmasının gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmayan karara karşı yapılan temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ..., ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın faturasında gösterilen kıymetini aşan tutara ilişkin ihtirazi kayıtla beyan edilerek fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddedilmesine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin 1. fıkrasının 18/7/2021 tarih ve 7333 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile değişik halinde, kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenen gümrük vergilerinin geri verileceği, tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı, ancak, söz konusu gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması halinde, geri verme veya kaldırma taleplerinin kabul edilmeyeceği, 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin yurt dışı gidere ekleme yapılarak yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine fazladan tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. İhtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilerek ödenen vergilere vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın iadesi istemiyle açılan davalarda tahakkukun hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar uyuşmazlığa ilişkin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi dikkate alınarak karar verilmişse de; eşyanın satış bedelinin faturada gösterilen kıymet olduğu, beyannameler ekinde ithal eşyasına ait faturaların sunulduğu da göz önüne alındığında, alıcı ile satıcı arasında bir ilişki bulunduğu ve bu ilişkinin eşyanın beyan edilen kıymetini etkilediği ya da davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde yazılı kıymetin gerçeği yansıtmadığı yolunda herhangi bir somut tespitin yapılmamış olması karşısında, beyanın bağlayıcılığından hareketle davacı tarafından ihtirazi kayıtla beyan edilen yurt dışı giderin kıymetin unsuru olarak kabul edilmesi suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, temyize konu kararda beyannamelerin tescil tarihlerinde yürürlükte bulunan hükümler uyarınca fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedildiği de dikkate alındığında, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 04/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Uyuşmazlığın davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetinin yurt dışı gidere ekleme yapılarak yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine fazladan tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin olduğu, bu durumda ihtirazi kayıtla beyan edilerek ödenen vergilere ilişkin olan davada tahakkukun hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, Bölge İdare Mahkemesince olayda uygulanma imkanı bulunmayan 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi esas alınarak verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum. (XX) KARŞI OY : Dava konusu olayda, ithal edilen eşyanın kıymeti, ithalatçı tarafından ticaret politikası önlemi olan gözetim uygulamasından kaçınmak amacıyla mükellefin kendi iradesiyle arttırılmıştır. Dış ticaret önlemleriyle ilgili gözetim belgesi temin etme yükümlülüğünden kaçınmak ve buna dair yasal düzenlemeleri etkisiz kılmak yönündeki bu amacı hukuk düzeninin korumayacağı açıktır. Yükümlünün kendisini beyanı artırmaya zorladığı öne sürülen husus dış ticaret mevzuatıyla ilgili yasal düzenlemelerden ibaret olup, faturada yazılı gümrük kıymetini beyan ederek gözetim belgesi temin etme yerine bu yasal yükümlülüğü bertaraf etme gayesiyle ihtirazi kayıtla beyan yükseltilmektedir. Bu suretle, dava sürecinde gözetim belgesi temin edilmeden malın ithali sağlanmakta ve sonuç olarak hem düşük kıymet üzerinden ithalat hem de gözetim belgesi alma külfetinden kurtulma gibi gözetimle ilgili yasal düzenlemelerin aşılması ve uygulanmadan devre dışı bırakılması sonucuna yol açılmaktadır. Belirtilen bağlamda, mükellefin tamamen kendi özgür iradesiyle ve dış ticaret önlemleri kapsamında öngörülen yasal ödevleri yerine getirmeme gayesiyle faturada yazılı ve gözetim belgesi gerektiren kıymeti sanki belgeye tabi değilmiş gibi yükseltme davranışının, gümrük idaresine atfedilebilir bir yönü bulunmamakta ve bu husus mükellefin kendi seçim ve tercihinden ibaret kalmaktadır. Zira yüksek kıymet üzerinden beyanda bulunmak suretiyle gözetim belgesi ibrazı ödevinden kaçınma gibi bir seçenekten yararlanılmaktadır. Bu nedenle, davanın salt Gümrük Kanunundaki kıymetle ilgili hükümler üzerinden çözümlenmesi maddi ve hukuki gerçeklikle ilgili bütünlüğün göz ardı edilmesine ve dış ticaret mevzuatına ilişkin bir kısım hükümlerin fiilen uygulanamaz hale gelmesine sebebiyet verecektir. Öte yandan yapılan itiraz başvurusu bir yönüyle 211. maddede öngörülen sürelerde yapıldığı gibi, maddede yer alan "tahakkukun kaldırılması" ve "ödenen verginin geri ödenmesi" taleplerini de içerdiğinden, taleplerin değerlendirilmesinde anılan maddede yer alan kısıtlamaların dikkate alınmaması gümrük idaresi açısından mümkün bulunmamaktadır. Sonuç olarak, eşyanın kıymetinin, gözetim tebliğindeki kıymete eşitlenecek tutarda yurt dışı gider kalemine ihtirazi kayıtla beyanda bulunmak suretiyle artırılması nedeniyle tahakkuka yapılan itirazın zımnen reddi işleminin iptali ve gözetime isabet eden verginin faiziyle birlikte iadesine ilişkin açılan davada, yükümlünün kendi beyanı ile gümrük kıymetini artırmasının dış ticaret önlemlerine tabi eşya dolayısıyla yasal düzenlemelere göre ibraz etmek zorunda olduğu belgeleri temin etmeden ithalat yapmasının önünü açtığı, uyuşmazlığın salt kıymet ihtilafı gibi ele alınmasının söz konusu yasal düzenlemeleri işlevsiz bıraktığı, bu nedenle dünya piyasa fiyatlarından daha düşük fiyatlarla yapılan ithalatların izlenmesini sağlayan önlemlerin etkisizleştirilmesinin önüne geçilmesi amacıyla anılan maddede yapılan yasal değişikliğin dava konusu işlemi de kapsadığı, ayrıca davacı tarafından kendi hür iradesiyle eşyanın satış ve gözetim bedelinden fazla beyanda bulunması suretiyle açılan davanın yasal dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile, Daire karına katılmıyorum. </body></html>