Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2025/215 E. , 2025/3693 K.</ul> "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2025/215 Karar No : 2025/3693 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mad. San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket adına, vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 07/2019-06/2020 ile 07/2021-06/2022 özel hesap dönemleri kurumlar vergisi ile 2021/Ekim-Aralık dönemi için geçici vergi ve bu vergilere ilişkin tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddedildiğinden bahisle anılan işlemin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı adına 2019/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin olarak tespit edilen kurumlar geçici vergisi matrah farkının, söz konusu dönemleri kapsayan 2020 hesap dönemi (07/2019-06/2020) kurum kazancına ilave edilmesi gerektiğinden bahisle yeniden düzenlenen 2020 dönemi kurumlar vergisi beyan tablosu dikkate alınarak düzeltme ve şikayet başvurusuna konu cezalı tarhiyatların yapıldığı, 2019/Ekim-Aralık dönemine ilişkin kayıt dışı hasılatı bulunduğundan bahisle davacı adına re'sen yapılan vergi ziyaı cezalı geçici vergisi tarhiyatına karşı açılan davada; Mahkemelerinin E:... ve E:... esas numaralı dosyalarında davanın tarafları ve konusu aynı olduğundan bahisle derdestlik itirazında bulunulmuş ise de, bu dosyalarda dava konusu edilen vergi/ceza ihbarnamelerinin içeriğinin 07/2019-06/2020, 07/2021-06/2022 özel hesap dönemi kurumlar vergisi ile 2021/Ekim-Aralık dönemi geçici vergisi olduğu, bu davalarda Mahkemelerince yasal süresinde dava açılmadığından işin esasına girilmeksizin davaların süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bakılmakta olan davanın ise, davacı adına düzenlenen aynı vergi/ceza ihbarnameleri içeriğinde yer alan cezalı tarhiyatların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun vergi hatasına ilişkin hükümleri uyarınca düzeltilmesi istemiyle idareye yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmış olup, dava konusu edilen işlemler farklı olduğundan davalı idarenin derdestlik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş ve Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla " ...randıman incelemesine göre bulunan hasılat farkının varsayıma dayalı olduğu, bu itibarla belgesiz yağlı pirina alındığına ve kuru pirina satıldığına ilişkin somut tespit olmaksızın, re'sen tarh sebebinin mevcut olayda vuku bulduğunu ispattan uzak randıman incelemesi sonucu bulunan hasılat farkı üzerinden yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, dosyanın halen temyiz aşamasında olduğu ve Danıştay 9. Dairesinin 2023/4446 esasına kayıtlı olduğu, Danıştay 9. Dairesince de istinaf dairesinin kararının yürütmesinin durdurulması yönünde verilmiş herhangi bir karar bulunmadığından; davacının iddialarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 116. maddesinde tanımı yapılan vergi hatası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu kapsamda, davacı adına cezalı olarak salınan dava konusu vergilere esas alınan toplam 2.128.640.88-TL matrah farkına istinaden yapılan 2019/Ekim-Aralık dönemine ilişkin cezalı geçici vergi tarhiyatının yargı kararıyla kaldırılmış olduğu, ilgili dönemde davacının kayıt dışı kalmış kurum kazancı bulunmadığı, kurumlar geçici vergisi matrah farkının olmadığı, bir başka anlatımla vergiyi doğuran olayın vuku bulmadığı anlamına geldiğinden, dava konusu vergi ve cezalarda açık vergi hatası bulunduğundan, matrahta hata yapılarak davacı adına re'sen tarh edilen vergi ve kesilen cezaların düzeltilmesini teminen davacı tarafından idareye yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının iddia ettiği hususların vergi hatası kapsamında olmadığı, hukuki ihtilaf niteliğinde bulunduğundan düzeltme ve şikayet yoluyla düzeltilemeyeceği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 07/2019-06/2020 ile 07/2021-06/2022 özel hesap dönemleri kurumlar vergisi ile 2021/Ekim-Aralık dönemi için geçici vergi ve bu vergilere ilişkin tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddedildiğinden bahisle anılan işlemin iptali istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde, vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlandıktan sonra bu hatalar hesap hataları ve vergilendirme hataları başlığı altında 117 ve 118. maddelerde düzenlenmiştir. Bununla birlikte, aynı Kanun'un 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri; 124. maddesinde vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri; 126. maddesinde ise 114. maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; düzeltme-şikayet yolunun, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise, mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olduğu, vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesinin gerektiği ve talepleri reddolunanların yasal dava açma süresi içinde vergi mahkemesinde dava açabileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Olayda, davacı tarafından, vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 07/2019-06/2020 ile 07/2021-06/2022 özel hesap dönemleri kurumlar vergisi ile 2021/Ekim-Aralık dönemi için geçici vergi ve bu vergilere ilişkin tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle ... tarihinde açılan davalarda ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla davaların süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, tarhiyatın kaldırılması talebiyle açılan davaların akabinde davacının aynı vergilere ilişkin vergi hatası bulunduğundan bahisle, ... ve ... sayılı ihbarnamelerin iptal edilmesi, ... ve ... sayılı ihbarnamelerin ise iptal edilerek idareye başvuru dilekçesindeki açıklamalar doğrultusunda yeniden düzenlenerek tarafına tebliğ edilmesi talebiyle 05/06/2023 tarihinde Ayvalık Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılan düzeltme başvurusuna ilişkin idarece verilen 15/06/2023 tarihli, vergi inceleme raporları doğrultusunda düzenlenen ve şirketlerine tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnamelerinin iptal edilmesine ilişkin talebin uygun olmadığına ilişkin cevabın ardından davacı tarafından 04/07/2023 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan şikayet başvurusuna istinaden alınan 07/08/2023 tarihli görüş yazısında, davacının özel hesap dönemi kurumlar vergisi ve geçici vergi yönünden incelenmesi sonucunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden tarhiyat yapıldığı, tarhiyatların Balıkesir Vergi Mahkemesinde 27/04/2023 tarihinde dava konusu edildiği ve dava süreci devam ederken ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbarnamelerin kaldırılması/yeniden düzenlenmesi talebiyle başvuruda bulunulduğu, Vergi Dairesi Müdürlüğünce talebin reddedilmesi üzerine ise Gelir İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunulduğunun görüldüğü; söz konusu olayın mükellef tarafından yargıya intikal ettirildiği ve davanın derdest olduğu anlaşıldığından, konu hakkında yargı organı kararına göre işlem tesis edilmesi gerektiğinden, yapılacak hiç bir işlemin bulunmadığına ilişkin yazıyı takiben Gelir İdaresi Başkanlığının 10/08/2023 tarihli yazısıyla "vergi inceleme raporlarına istinaden adınıza yapılan tarhiyatların kaldırılması talebinize ilişkin olarak, Gelir İdaresi Başkanlığından alınan ... tarih ve ... sayılı yazıda, söz konusu olayın yargıya intikal etmesi ve davanın derdest olması nedeniyle konu hakkında yargı organı kararına göre işlem tesis edilmesi gerektiği"nin belirtildiğinden bahisle reddine dair işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta; davacı tarafından ileri sürülen iddiaların işin esasına yönelik ve yargı kararının yerine getirilmesi talebine ilişkin olduğu, davacı tarafından açıkça düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğunun belirtildiği, talep olarak da tarhiyatın kaldırılmasının işin esasına yönelik iddialarla düzeltme-şikayet kapsamında istenildiği, 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca yapılan bir başvuru olmadığı, düzeltme-şikayet başvurusuna konu edilen vergilerin kaldırılması istemiyle davacı tarafından süresinden sonra açılan davaların Mahkemece süre aşımı yönünden reddedildiği ve bunun üzerine davacı tarafından yapılan istinaf başvurularının reddedilerek kararların kesinleştiği, işbu davada da, Vergi Mahkemesi kararında atıf yapılan Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin cevapta da "vergi inceleme raporlarına istinaden adınıza yapılan tarhiyatların kaldırılması talebinize ilişkin olarak, Gelir İdaresi Başkanlığından alınan ... tarih ve ... sayılı yazıda, söz konusu olayın yargıya intikal etmesi ve davanın derdest olması nedeniyle konu hakkında yargı organı kararına göre işlem tesis edilmesi gerektiği"nin belirtildiği ve 2019/Ekim-Aralık dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılmasına ilişkin davanın kabulüne dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 24/09/2025 tarih ve E:2023/4446, K:2025/3687 sayılı kararıyla onandığı, Gelir İdaresi Başkanlığı yazısında da yargı kararına göre bir işlem tesis edileceğinin belirtildiği anlaşıldığından, dava konusu edilen düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararda ise hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davalının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>