Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/1828 E. , 2025/2504 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1828 Karar No : 2025/2504 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına 09/05/2019 ilâ 01/11/2021 tarihleri arasında tescilli 20 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, yurt dışı gidere ekleme yapılarak yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair ... tarih ve ... ve ... sayılı kararlara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, geri verme başvurusunun reddine ilişkin işlemde; gözetim uygulamasına tabi olduğu belirtilen serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için, Tebliğ'de belirtilen birim kıymetin, eşyanın Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı ve kanunen ödenmesi gereken bir vergi bulunmadığı sonucuna varıldığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin anılan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlemin ...-..., ...-..., ...-..., ...-... ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara isabet eden kısmı bakımından; davacının söz konusu artışın gözetim uygulamasından kaynaklandığı ve davalı idarece ise söz konusu eşyalarda gözetim uygulaması bulunmadığı iddiası yönünden incelendiğinde; eşyaların ithalatının CIF teslim şekli ile gerçekleştirildiği, dolayısıyla navlun bedelinin satıcı tarafından ödendiği ve bu bedelin de vergi matrahına dahil edildiği gözetilmeksizin, ithalat beyannamesinin 22 numaralı kutuda belirtilen toplam fatura bedelinin CIF/ABD Doları cinsinden istatistiki kıymeti yerine ayrıca istatistik kıymet belirlenerek yurt dışı gidere eklenmesi suretiyle tahakkuk ettirilerek ödenen ve geri vermeye konu vergilerin sözü edilen beyannamelere isabet eden kısmında da hukuka uyarlık görülmediği, dava konusu işlemin... tarih ve...sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya isabet eden kısmı bakımından ise; anılan beyannamenin tescil tarihinin 28/07/2021 tarihinden sonra olması sebebiyle, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesindeki değişikliğin gözetim kıymet uygulamasından kaynaklanan geri verme taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin bir değişiklik getirmediği dikkate alındığında, serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin yükseltilmesi amacıyla yurt dışı gider olarak beyan edilen kıymet farkının, yükümlünün tamamen kendi iradesi ve isteği ile yapıldığı, dolayısıyla davacının beyanının bağlayıcı olduğunun kabulüne imkan bulunmadığı, fazladan ödenen vergilerin iadesi isteminin reddine dair işlemin bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kendi iradesiyle yurt dışı gider beyanında bulunduğu ve beyanının bağlayıcı olması sebebiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Vergi Dava Dairesince, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesindeki yasal değişikliğin göz ardı edilmesi suretiyle ve eşyaların gözetim uygulamasına tabi olup olmadığına ilişkin ayrım yapılmaksızın karar verildiği anlaşıldığından, eksik incelemeye dayanılarak verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına 09/05/2019 ilâ 01/11/2021 tarihleri arasında tescilli 20 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, yurt dışı gidere ekleme yapılarak yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair ... tarih ve ... ve ... sayılı kararlara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır. İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır. Gümrük Yönetmeliği'nin 3-1/n maddesinde, ticaret politikası önlemlerinin; gözetim, korunma önlemleri, miktar kısıtlamaları ve ithalat veya ihracat yasaklamaları gibi eşyanın ithal ve ihracı ile ilgili hükümlerle belirlenmiş tarife dışı önlemleri ifade ettiği belirtilmiştir. 4458 sayılı Kanun'un 61. maddesinin 2. fıkrasında, aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarihin, beyannamenin tescil edildiği tarih olduğu, 3. fıkrasında, beyannamenin, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlayacağı ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulacağı; 211. maddesinin 7333 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı, ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması halinde bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği hükümleri yer almaktadır. Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 gün ve E:1965/13; K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Bu suretle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ile gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşya için ''birim kıymet'' belirlenerek, eşyanın bu kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirilmiştir. İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmektedir. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymeti, eşyanın 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığından, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulana gelen içtihadıdır. Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu geri verme başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararda; davacı adına tescilli ...-..., ...-..., ...-..., ...-..., ...-...,...-..., ...-... tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların 2007/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'e tabi olduğu,...-..., ...-...,...-... tarih ve sayılı 3 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyalara ilişkin yurt dışı gider beyanının ise gözetim ya da referans kıymet uygulaması yapıldığına dair bilgi bulunmadığı, uyuşmazlık konusu geri verme başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı kararda ise; ... -..., ...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların 2007/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ Kapsamında olduğu, ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın ise 2007/30 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında gözetim uygulamasına tabi olduğu, ... -..., ...-... tarih ve sayılı iki adet beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin gözetim uygulamasının bulunmadığı ve ...-...,...-..., ...-... tarih ve sayılı beyannameler ile ilgili yurt dışı gider beyan edilen tutarların gözetim ya da referans kıymet uygulaması gereği yapıldığına dair bilgi bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın çözümü; davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı eşyaların gözetim uygulamasına tabi olup olmadığının belirlenmesini; bu belirleme yapılırken, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde 28/07/2021 tarihli değişikliğin göz önünde bulundurulmasını ayrıca davacı tarafından yurt dışı gider beyanının gözetim uygulaması nedeniyle yapıldığı; idarece ise gözetim ya da referans kıymet uygulamasının bulunmadığı iddia edilen beyannameler bakımından da, gözetim uygulaması dışındaki yurt dışı gidere ilişkin davacı beyanının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının, ortada yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduğu açıkça anlaşılan verginin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesini gerektirmektedir. Öte yandan, sözü edilen değerlendirmeye göre yapılacak incelemede, beyannamelerin tescil tarihinde yürürlükte bulunan Kanun değişikliklerinin gözetilmesi, bu kapsamda; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'un 211. maddesinde 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra tescil edilen beyannameler bakımından; 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde, ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması halinde ödenen veya tahakkuk ettirilen vergilerin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği yolunda yapılan bu değişikliğin eşyanın kıymetinin Gözetim Tebliği'nde belirtilen düzeye ulaşmasını sağlayacak şekilde beyanda bulunulmasının ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması neticesini doğuracağı ve bu nedenle ödenen veya tahakkuk ettirilen vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması taleplerinin kabul edilmeyeceğinin, 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilen beyannameler için ise; vergilerin geri verilmesinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin yasal değişikliğin 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiğinin dikkate alınması suretiyle inceleme yapılması ve oluşacak duruma göre yeniden karar verilmesi gerektiğinden, yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>