Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/7810 E. , 2025/9189 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/7810 Karar No : 2025/9189 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI):... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kim. Nak. Gıda. San. Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan ... sayılı II-a grubu maden (Bazalt) işletme ruhsatının sahibi olan davacı şirkete, beyan edilmeyen üretim ve sevkiyat nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 203.788,80-TL, ruhsat sahası dışında üretilen miktar nedeniyle de 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 89.749,92-TL olmak üzere toplam 293.538,72-TL tutarında idari para cezası verilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve E.... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davacı şirket uhdesinde bulunan ... sayılı II-a grubu maden (Bazalt) işletme ruhsat sahasında davalı idare teknik heyeti tarafından mahallinde yapılan tetkik neticesinde hazırlanan 10/03/2015 tarihli heyet raporunda özetle; ...koordinatı civarında ocağın mevcut olduğu, tetkik tarihinde üretim faaliyetinin bulunmadığı, faaliyetlere uzun süredir ara verilmiş olduğu, sahanın terk talebine istinaden 20/11/2013 tarih ve ... sayılı olur ile mahallinde tetkikini yapan heyet tespitlerinden sonra üretim faaliyetinin olmadığı, terk talebi ile ilgili ... tarih ve ... sayılı eksikliklerin tamamlanması için verilen dilekçe ekindeki son durum imalat haritasına göre mevcut ocağın durumunu koruduğu, yeni üretimin olmadığı, ....koordinatlarda geçmiş yıllarda faaliyette bulunan boyutlandırma tesisi, trafo ve şantiye binalarının sökülmüş olduğu, mali kayıt ve belgelerin incelendiği, yapılan ölçüm neticesinde mevcut ocaktan 107.896,38 m3 bazalt üretiminin, bu üretimin 3.739,58 m3'ünün ruhsat sahası dışında yapılmış olduğu, ocak gözlemlerine göre tüm ocak veriminin %80'nin altına düşmesinin mümkün olmadığı, bu durumda saha dışında 3.739,58 m3x2,5 ton/m3x0,80=7.749,16 ton üretim ve sevkıyat yapılmış olduğu, ocak başı satış fiyatının 2012 yılı için belirlenen 6,00TL/ton alınması gerektiği, Devlet hakkı ile ilgili olarak da Kanunun 12. maddesinin 5. fıkrası kapsamında uygulanması gereken idari para cezasına esas miktar olan 7.479,16 ton düşüldüğünde geriye kalan 208.313,6 ton malzemeden beyan edilen 72.000 ton malzemede çıkarıldığında kalan 136.313,6 ton bazalt sevkıyatının bildirilmediği ve sevk fişi kullanılmadan sevk edildiği, Devlet hakkı için ocak başı satış fiyatının 2011 ve 2012 yılı ortalaması olan 5,75TL/ton alınmasının uygun olacağının belirtildiği, dava konusu işleme yapılan itiraz üzerine davanın görüldüğü ... Sulh Ceza Hakimliği'nin...D.İş sayılı dosyasında ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... sayılı talimat dosya ile dava konusu işleme yönelik alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında ise; "...2014 yılında sahanın terk edildiğine dair terk talebinden 03/02/2014 tarihinde vazgeçilerek 2014 yılında 129.815 ton bazalt üretildiği, bunun firmaya 01/04/2014-26/09/2014 tarihleri arasında düzenlenen 150 adet 3 cilt sevk irsaliyesi ile (kamyon plakası da bulunmak üzere) 129.815 ton bazaltın satışının yapıldığı, bu üretilen bazaltın Devlet Hakkı(DH)'nın toplam 46.770,25TL olarak ödendiği, firmanın 2010, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin bilgi formlarını zamanında kuruma verdiği, firmanın edimlerini tam ve noksansız olarak yerine getirdiği, davalı kurumun ileri sürdüğü 136.313,60 ton malzemenin hesaplanmasında, saha içi ve saha dışı kaçak üretimin varsayımlarının hatalı ve somut bilgilere dayanmadığı, böylece üretim ve sevkıyatı beyan edilmeyen 40.757,76 TL tutarında olduğu ileri sürülen 136.313,60 ton malzemenin 2014 yılında üretildiği ve bu 40.757,76 TL'ye 12. madde gereğince uygulanan 40.757,76x5=203.788,80 TL tutarlı cezanın yersiz olduğu, uygulanan para cezasının iptali gerektiği, yine kaçak üretildiği ileri sürülen 7.479,16 ton bazalt malzemenin ocak başı fiyat üzerinden hesaplanan 6.00 TL ton olarak hesaplandığında 89.749,92 İPC olmak üzere üretim sevkıyatı beyan edilmeyen hususta ise; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesi hükümleri gereği, kaçak üretim yapıldığı yönündeki iddialarındaki hususlarda, heyetin raporunda sadece 3.739,58 m3 veya 7.479,16 ton kaçak üretimin yapıldığı denmiş ve bu kaçak üretimin nereden nasıl yapıldığı, hangi araçlarla nakledildiği, kime satıldığı gibi hususlarda hiçbir inceleme, belge ve bilgi bulunmadığından yine inceleme bölümünde detaylı verildiği üzere çelişkilerle dolu heyet raporuna göre tahmini ifadelere dayalı olarak ayrıca heyet raporunda kaçak üretim yapıldığı sahaya ait bir kroki veya buna benzer bir yer belirleme gibi ifade ya da belge bulunmadığı..." şeklinde belirtildiği, dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 203.788,80-TL tahakkuk ettirilmesine ilişkin kısmı yönünden incelenmesinde; ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.İş sayılı dosyasında ... Sulh Ceza Hakimliği'nin... sayılı talimat dosyası ile dava konusu işleme yönelik yapılan bilirkişi incelemesi marifetiyle, davacı şirket tarafından 2014 yılında 129.815 ton bazaltın üretildiği, 01/04/2014-26/09/2014 tarihleri arasında düzenlenen 150 adet 3 cilt sevk irsaliyesi ile 129.815 ton bazalt satışının yapıldığı, bu üretilen bazaltın Devlet hakkı olarak toplam 46.770,25-TL olarak ödenildiğinin tespitinin yapıldığı, kaldı ki davacı vekili tarafından, 12/09/2019 tarihinde Mahkemenin dava dosyasına sunulan Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile davacı şirket tarafından 2014 yılı içerisinde 129.815 ton üretim yapıldığının beyan edildiğinin belirtildiği, ayrıca Maden İşleri Genel Müdürlüğü heyet raporunda davalı idare tarafından yapılan saha içi ve saha dışı kaçak üretim malzemesinin hesaplanmasında varsayımlara dayanıldığından, üretim ve sevkıyatı beyan edilmediğinden bahisle 3213 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 4. fıkrası gereğince uygulanan 203.788,80-TL idari para cezasına ilişkin kısımında hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanun'un 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 89.749,92-TL tahakkuk ettirilmesine ilişkin kısmı yönünden incelenmesinde; Maden İşleri Genel Müdürlüğü heyet raporunda sadece 3.739,58 m3 veya 7.479,16 ton kaçak üretimin yapıldığı şeklinde tespitin yer aldığı, söz konusu tespit edildiği iddia olunan üretimin nereden ve nasıl yapıldığı, hangi araçlar ile nakledildiği, kime satıldığı ve ölçümün nasıl yapıldığına ilişkin hiçbir inceleme, bilgi ve belge bulunmadığı, inceleme bölümünde tahmini ifadelere yer verildiği, ruhsat sınırları dışında üretim yapıldığı iddia olunan sahaya ait kroki veya buna benzer bir belge bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, saha dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 5. fıkrası gereğince uygulanan 89.749,92-TL idari para cezasına ilişkin kısımında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirket tarafından işletilen Diyarbakır ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde bulunan ... sayılı II-a grubu maden (Bazalt) işletme ruhsatı sahasında ... tarih ve ... sayılı olura istinaden 16-19/01/2015 tarihleri arasında heyet tarafından mahallinde tetkik edildiği, inceleme neticesinde sunulan 09/03/2015 tarihli rapor ile davacı şirketin üretim yapılan 136.313,60 ton malzemenin beyan edilmediği ve ruhsat sınırları dışında ise 7.479,16 ton malzeme üretimi gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, sahaya son olarak teknik nezaretçi atamasının 25/09/2008-24/09/2013 tarihleri arasında bulunduğu, teknik nezaretçi defteri incelemesinin önceki heyetler tarafından yapılmış olduğu, sonrasında teknik nezaretçi atamasının bulunmadığı ve sahada herhangi bir faaliyet yapılmadığının tespit edildiği bu sebeple tesis edilen dava konusu idari para cezasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Diyarbakır ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan ... sicil sayılı II(a) grubu (bazalt) işletme ruhsat sahasının,... tarih ve ... sayılı Olur'a istinaden Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü teknik ekiplerince 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında 16-19/01/2015 tarihleri arasında mahallinde yapılan tetkiki neticesinde düzenlenen 09/03/2015 tarihli rapor gereğince beyan edilmeyen üretim ve sevkiyat nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 203.788,80-TL, ruhsat sahası dışında üretilen miktar nedeniyle de 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 89.749,92-TL olmak üzere toplam 293.538,72-TL tutarında idari para cezası verilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve E.... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işlemine karşı yapılan itirazın ... Sulh Ceza Hakimliği'nin... tarih ve ... D.İş sayılı kararı ile itirazın kısmen kabulüne karar verildiği, anılan Mahkeme kararına yapılan itiraz üzerine ise ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... tarih ve ... D.İş sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine, ... tarih ve E.... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, Devlet Hakkı'nın; Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısım, Daimi Nezaretçi'nin ise işletmede daimi olarak istihdam edilen maden mühendisi olarak tanımlandığı, "Beyan Usulü başlıklı" 10. maddesinin 7. fıkrasında, "Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir." hükmüne, aynı maddenin 8. fıkrasının (e) bendinde "Ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların beyan edilmemesi, ...haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir." hükmüne; aynı Kanun'un dava konusu işlem tarihindeki haliyle "Üretim ve Sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin 4. fıkrasında "Denetim ve inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına almadığı veya bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idari para cezası verilir." hükmüne; 12. maddesinin 5. fıkrasında; "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ruhsat alanında ruhsat grubu dışında üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülkî idare amirliklerince el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli il özel idaresi hesabına aktarılır." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde bilirkişi ve keşif konusunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş ve "...bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller'' başlığını taşıyan 266. maddesinde ise; mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yapılacak denetim ve inceleme sonucunda yaptığı üretim ve sevkiyatı bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için idari para cezası verilebileceği, ayrıca ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde de üretim faaliyetinin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlıkta, Mahkemece; davacı tarafından ilk olarak 08/12/2015 tarihinde dava konusu işleme karşı yapılan itiraz üzerine davanın görüldüğü ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.İş sayılı dosyasında... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... sayılı talimat dosya ile dava konusu işleme yönelik alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmındaki tespitlere dayanılarak, ''...davacı şirket tarafından 2014 yılında 129.815 ton bazaltın üretildiği, 01/04/2014-26/09/2014 tarihleri arasında düzenlenen 150 adet 3 cilt sevk irsaliyesi ile 129.815 ton bazalt satışının yapıldığı, bu üretilen bazaltın Devlet hakkı olarak toplam 46.770,25-TL olarak ödenildiğinin tespiti yapıldığı, kaldı ki davacı vekili tarafından, 12/09/2019 tarihinde Mahkemenin dava dosyasına sunulan Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ve E... sayılı işlemi ile davacı şirket tarafından 2014 yılı içerisinde 129.815 ton üretim yapıldığının beyan edildiğinin belirtildiği, ayrıca Maden İşleri Genel Müdürlüğü heyet raporunda davalı idare tarafından yapılan saha içi ve saha dışı kaçak üretim malzemesinin hesaplanmasında varsayımlara dayanıldığı, ayrıca Maden İşleri Genel Müdürlüğü tetkik heyetinin raporunda belirtilen kaçak üretimin yapıldığı şeklindeki tespitin de iddia olunan üretimin nereden ve nasıl yapıldığı, hangi araçlar ile nakledildiği, kime satıldığı ve ölçümün nasıl yapıldığında dair hiç bir inceleme, bilgi ve belge bulunmadığı, inceleme bölümünde tahmini ifadelere...'' yer verildiği gerekçesiyle iptaline karar verildiği görülmektedir. Bu durumda öncelikle Mahkeme tarafından hükme esas alınan Sulh Ceza Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile ... Sulh Ceza Hakimliğinin ...tarih ve Değişik İş No:... sayılı karar gerekçesi değerlendirildiğinde; ...Tarafların iddia ve itirazları doğrultusunda uygulanan idari para cezasının usul ve yasaya uygun olup olmadığı hususunda 1 jeloji mühendisi, 1 maden mühendisi ve 1 SMMM bilirkişisinden rapor aldırılmak üzere Hakimlikçe ... Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği'ne talimat yazılmıştır, talimat doğrultusunda hazırlanan 03/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; muteriz şirket tarafından dosyaya somut belge sunulmaması karşısında MİGEM heyetince hazırlanan tespitlerin yerinde olduğunun kabulü gerektiği, muteriz şirketin beyan edilmediği iddia edilen üretimin 2014 yılında yapılmış olduğu yönündeki iddiasını kanıtlamaya yönelik somut belgeler sunulduğu taktirde yeniden değerlendirme yapılabileceği yönünde mütalaa sunmuştur. 03/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen eksikliği gidermek amacıyla muteriz şirket tarafından sunulan 2014 yılına ait 150 adet sevk irsaliyesi üzerinde aynı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ek raporda üretimi ve sevkiyatı beyan edilmeyen 136.313,60 Ton malzemenin 2014 yılında üretildiği ve buna dair sevk irsaliyelerinin bulunduğu gerekçesi ile muteriz şirkete 12/4. Madde uyarınca uygulanan 203.788,80 TL idari para cezasının iptali gerektiği yönünde mütalaa sunulmuştur. Sevk irsaliyelerinde imzaları bulunan ...ve ...un Hakimliğimizde alınan beyanlarında imzalarının kendilerine ait olduğuna ilişkin kesin beyanlarda bulunmamaları üzerine sevk irsaliyeleri üzerindeki yazıların...'un el ürünü olup olmadığı ve imzaların her iki şahısa ait olup olmadığı hususunda Diyarbakır Kriminal Laboratuvarında imza ve yazı incelemesi yaptırılmış ve sevk irsaliyeleri üzerindeki imza ve yazıların sahte olduğunun anlaşılması üzerine ek rapor karara esas alınma kabiliyetini yitirdiği hakimliğimizce değerlendirilerek dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir. Karara esas alınan 19/07/2018 tarihli bilirkişi raporu ve dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgeler kapsamında yapılan değerlendirmede; her ne kadar muteriz şirket 136.313,60 Ton malzemenin üretim ve sevkıyatının 2014 yılında yapıldığını ve buna dair sevk irsaliyelerini sunarak itiraz etmiş ise de, 2013 yılından sonra ocakta üretim faaliyetinin olmaması, nitekim muteriz şirketin terk talebine istinaden davalı kurumca mahalinde yapılan tetkiklerde üretim faaliyetinin olmadığı yönündeki tespit, sevk irsaliyeleri üzerindeki imza ve yazılarının sahte çıkması dikkate alınarak Maden Kanunun 12. Maddesinin 4. fıkrası uyarınca uygulanan idari para cezasının hukuka uygun olduğu anlaşılmış olup idari para cezasının 203.788,80 TL'lik kısmına yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.'' şeklinde karar verildiği görülmektedir. Bu durumda, her ne kadar idare mahkemesince dava konusu işlemlerden 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi uyarınca tesis edilen idari para cezasının iptaline ilişkin karar gerekçesinde ... Sulh Ceza Hakimliğince yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporları ile verilen ...tarih ve Değişik İş No:... sayılı kararında yer verilen gerekçeye dayanılarak iptal kararı verilmiş ise de; ... Sulh Ceza Hakimliğince Değişik İş No:... dosyasında yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları, Diyarbakır Kriminal Laboratuvarında yapılan imza ve yazı incelemesi neticesinde düzenlenen rapor ile karar gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, öncelikle bilirkişi raporunda davacı şirkete Maden Kanunu'nun 12/4. maddesi uyarınca uygulanan para cezasının iptal edilmesi gerektiği gerekçesinin 03/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen eksikliği gidermek amacıyla davacı şirket tarafından sunulan 2014 yılına ait 150 adet sevk irsaliyesi neticesinde üretimi ve sevkiyatı beyan edilmeyen malzemenin anılan sevk irsaliyelerine göre 2014 yılında üretildiği tespitinin, ... Sulh Ceza Hakimliğince verilen ... tarih ve Değişik İş No:... sayılı kararında da açıkça belirtildiği üzere ''...sevk irsaliyeleri üzerinde el yazısı ve imza tetkiki maksadıyla yapılan kriminal incelemesi neticesinde sevk irsaliyelerinde bulunan imza ve yazıların sahte çıktığı...'' yönünde tespitte bulunularak bilirkişi kök ve ek raporunun anılan bu kısmına yönelik olarak karara esas alınmadığı görülmesine rağmen, ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu işbu kararda sahtelik yönündeki değerlendirmeler ve ... Sulh Ceza Hakimliğince verilen ve karara esas alınan gerekçenin sevk irsaliyelerine yönelik kısmı dikkate alınmaksızın, bu sevk irsaliyelerine dayanılarak tanzim edilmiş hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme neticesinde verilen işbu kararın hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, mahkemece öncelikle anılan sevk irsaliyeleri ile belirtilen hatalı bilirkişi raporundaki tespitler dışında dosyada yer alan bilgi/belgeler ile idare tarafından yapılan tespitler değerlendirilmek suretiyle, gerek görüldüğü takdirde dosya üzerinden bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Diğer yandan, dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. fıkrası uyarınca 89.749,92-TL idari para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen işlem açısından da kararın eksik incelemeye ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak verilmiş olması sebebiyle yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak ruhsat sahası dışından kaçak üretim yapılıp yapılmadığı hususunun da yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiği de açıktır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 26/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>