Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2024/1691 E. , 2025/2202 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1691 Karar No : 2025/2202 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Organizasyon Kozmetik İthalat İhracat Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına 2023 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 8 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itiraza yönelik 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından, fazladan tahsil edildiği iddia edilen gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak yapılması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açıldığı, 3.922.800,00 TL gümrük vergisi ile 83.700,00 TL katma değer vergisi olmak üzere iadesi istenen toplam tutarın 4.006.500,00 TL olduğu, söz konusu tutarın davacı tarafından ödendiği hususunda ihtilaf bulunmadığı, ödenen tutarın geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara karşı anılan Kanun'un 242. maddesi kapsamında yapılacak itiraz merciinin Gümrük Yönetmeliği'nin 500. maddesinin (b) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığı olduğu, bu itibarla, geri verme başvurusunun reddedilmesi üzerine itiraz yoluyla Ticaret Bakanlığına müracaat edilmesi ve bu talebin Ticaret Bakanlığınca karara bağlanmasından ya da zımnen reddedilmesinden sonra dava açılması gerekirken, bu yola başvurulmaksızın doğrudan açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesi ve eklerinin Ticaret Bakanlığı’na tevdiine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İthalat işlemlerinin tamamlanması üzerine ihtirazi kayıt dilekçesinin gönderildiği, beyannamelerin 44 nolu hanesinde bu hususa ilişkin açıklama yapılmadığı, ithalat sürecinde tahakkuk ettirilen vergilerde ihtilaf bulunmadığından, bu süreçten sonra ancak Gümrük Kanunu'nun 211. maddesine göre geri verme talebinde bulunulabileceğinden, 242. madde uyarınca itirazda bulunulmasının usule aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlık, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi kapsamında ihtirazi kayıt konularak itiraz prosedürünün işletilmesi suretiyle ödenen vergilerin iadesine ilişkin olup, Bölge idare mahkemesince, anılan madde çerçevesinde incelenerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, maddi olay ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle işlemin 211. madde uyarınca tesis edildiği varsayımından hareketle verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına 2023 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 8 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itiraza yönelik 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Gümrük vergileri tahakkuklarına karşı dava açılabilmesi için, söz konusu tahakkuklara karşı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen idari itiraz yoluna başvurulması ve bu başvurunun reddedilmiş olması; itiraz yoluna başvurulabilmesi için de, idarece kendiliğinden yapılmış bir ek tahakkuk işleminin veya ihtirazi kayıtla verilen gümrük beyannamesine dayalı tahakkukun bulunması gerekmektedir. İhtirazi kayıt, uygulamada, beyanın bağlayıcılığını etkisiz kılmak ve hak arama yollarına başvuru hakkını saklı tutmak amacıyla beyannameye konulan ve beyanın serbest irade ürünü olmadığını gösteren açıklama olarak nitelendirilmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için Gözetim Tebliği hükümleri uyarınca belirlenen birim kıymete göre beyan edilen kıymete ihtirazi kayıt konulmasını müteakiben bölge müdürlüğüne 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi kapsamında yapılan itiraza yönelik anılan Kanun'un 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle verilen kesin olmayan cevabın istemin reddi sayılması suretiyle oluşan işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlık, 242. madde kapsamında ihtirazi kayıt konularak itiraz prosedürünün işletilmesi suretiyle ödenen vergilerin iadesine ilişkin olup, anılan madde çerçevesinde incelenerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, maddi olay ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle işlemin 211. madde uyarınca tesis edildiği kabul edilerek verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/06/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden, 16/05/2023 tarihinde davacının KEP adresine gönderilen itirazın reddine dair dava konusu işlem, anılan tarihten itibaren 5. günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacağından, 30 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 03/07/2023 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerekirken esasının incelenerek verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum. </body></html>