Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2024/6688 E. , 2025/3377 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/6688 Karar No : 2025/3377 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Lojistik Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı 2- (DAVACI) ... Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir İli, Aliağa İlçesi, ... Mahallesi, ... Yolu üzeri, ... Caddesinde bulunan bir kısım parseller üzerine ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle, davacıya 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42/2. maddesi uyarınca 270.228,73-TL idari para cezası verilmesine, aynı maddenin (ç) bendi uyarınca 1 ay içerisinde aykırılıkların giderilmemesi halinde bu miktara 6.653.720,00-TL ilave edilmesine ilişkin Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporunda saha betonu alanının I. sınıf A grubu 42/2. maddenin a, c ve ç bentleri uyarınca m2 üzerinden hesaplanmasının mevzuata uygun olduğu kabul edilmiş ise de, Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de I. sınıf yapılar arasında toprağın üzerini örtmek amacıyla imal edilen beton imalatının (veya aynı nitelikte veya bu kapsamda sayılabilecek bir imalat türünün) sayılmadığı, dava konusu imalatın I. sınıf yapılara benzer bir yapı olarak da kabul edilemeyeceği, mevzuata aykırılığının yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan ruhsata tabi bir uygulama niteliğindeki 6.266,52 m2'lik saha betonu imalatı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerekirken, aynı fıkranın (a) ve (ç) bentleri uyarınca para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı; kantar imalatının da 3194 sayılı Kanun uyarınca ruhsata tabi olduğu halde ruhsatsız olarak inşa edildiği, ancak bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere yapı grubunun 1/A olarak kabul edilmesi gerekirken idare tarafından hatalı olarak 2B grubunda belirlenmek suretiyle söz konusu imalat için daha yüksek tutarda para cezası hesaplanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; idari para cezasının yine ruhsata tabi olan sundurma ve WC imalatlarına ilişkin kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 6.527.635,21-TL'lik kısmının iptaline, 396.313,52-TL'lik kısmı bakımından ise davanın reddine, karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Daire kararında belirtilen gerekçeyle; davalının temyiz isteminin kabulü ile istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının saha betonu yönünden aşağıdaki gerekçeyle onanmasına, kantar yapısı yönünde bozulmasına; davalının temyiz isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, İzmir İli, Aliağa İlçesi, ... Mahallesi, ... Yolu Mevkisinde bulunan bir kısım parseller üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle, davacıya, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 270.228,73-TL idari para cezası verilmesine ve aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca 1 ay içerisinde aykırılıklar giderilmezse bu miktara 6.653.720,00-TL ilave edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine, söz konusu belediye encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinde, " 1) Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır. 2) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: a) Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için; (...) b) Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verilir. c) (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, 2) Kamuya veya başkasına ait bir parselde yapılmış ise cezanın % 40’ı, 3) Uygulama imar planında veya parselasyon planında “Kamu Tesisi Alanı veya Umumî Hizmet Alanı” olarak belirlenmiş bir alanda yapılmış ise cezanın % 60’ı, 4) Mevcut haliyle veya öngörülen bir afet tehlikesi karşısında can ve mal emniyetini tehdit ediyor ise cezanın % 100’ü, 5) Uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20’si, 6) Yapılaşmaya yasaklanmış bir alanda yapılmış ise cezanın % 80’i, 7) Özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmış ise cezanın % 50’si, 8) Ruhsatsız ise cezanın % 180’i, 9) Ruhsatı hükümsüz hale gelmesine rağmen inşaatı sürdürülüyor ise cezanın % 50’si, 10) Yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın % 100’ü, 11) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılmıyor ise cezanın % 10’u, 12) İnşaî faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si, 13) Çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet veriyor ise cezanın % 20’si, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. ç) (Ek:25/3/2020-7226/39 md.) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez..." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi: Temyize konu kararın, İdare Mahkemesince, dava konusu idari para cezasının WC ve sundurma yapısına ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbiri bulunmamaktadır. Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin kısmen iptaline yönelik kısmı yönünden incelenmesi: a) Saha betonu yönünden: Dosyanın incelenmesinden; 25/05/2022 tarihli yapı tatil tutanağında, 6.226,52 m2 büyüklüğündeki alana ruhsatsız olarak saha zeminine oturacak şekilde mıcır ve asfalt karışımı malzeme ile yardımcı yapı imal edildiği tespit edildiği; dava konusu işlemde söz konusu imalatın 1. sınıf A grubu yapılar kapsamında değerlendirilmek suretiyle idari para cezasının hesaplandığı; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da keşif mahallinde 6 farklı bölgede ruhsatsız olarak mıcır ve asfalt karışımı malzemeyle zemin üzerinin kaplandığının, ruhsata tabi olan söz konusu imalatın yapı sınıfının 1/A grubu olarak belirlenmesi gerektiğinin ifade edildiği, ancak raporda, aykırılıktan etkilenen alanın, yapı tatil tutanağından farklı olarak, 5.798,72 m2 şeklinde tespit edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere toplam alanı 5.798,72 m2 olan söz konusu ruhsatsız imalat için idare tarafından hatalı olarak 6.226,52 m2 üzerinden hesaplama yapıldığı görüldüğünden, aykırılıktan etkilenen alanın belirlenmesinde yapılan bu hatanın temel para cezasını etkileyen bir husus olması sebebiyle dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden işlemin iptaline ilişkin kısmı açısından sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. b) Kantar yönünden: Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun 7. sayfasında, 18/02/2022 tarihli, 31754 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ uyarınca idari para cezasına konu tüm imalatların 1. sınıf A grubu yapı kapsamında olduğunun belirtildiği, bu doğrultuda İdare Mahkemesince, idarece hesaplama yapılırken söz konusu imalatın 2. Sınıf B grubu yapılar kapsamında kabul edilmiş olması sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin kantar yapısına ilişkin kısmının iptaline karar verildiği görülmektedir. İdarece sunulan 09/08/2024 tarihli temyiz dilekçesinde, bakılan davada bilirkişi olarak belirlenen ... ve Doç. Dr. ...'nin de aralarında bulunduğu üç kişilik bir heyet tarafından daha önce ... İdare Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda kantarın 2. sınıf B grubu yapılar kapsamında değerlendirildiğinin belirtildiğinin görülmesi üzerine UYAP kayıtlarının incelenmesinden idarenin söz konusu iddiasının doğru olduğu görülmüştür. Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, gerekirse bu hususta bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle, söz konusu çelişki giderilecek şekilde yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, temyize konu kararın, idari para cezasının kantar yönünden iptaline ilişkin kısmında isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca davacının temyiz isteminin reddine; davalının temyiz isteminin ise kabulüne, 2. Dava konusu işlemin ...-TL'lik kısmının iptaline, ...-TL'lik kısmı bakımından ise davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin -sundurma ve WC imalatına ilişkin- ... TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmı açısından ONANMASINA; -saha betonuna ilişkin- ... TL'lik kısmının iptali yönünden YUKARIDA BELİRTİLEN GEREKÇEYLE ONANMASINA, -kantar imalatına ilişkin- ... TL'lik kısmının iptali yönünden ise BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>