Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/1958 E. , 2025/6662 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/1958 Karar No : 2025/6662 TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... II- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF : I- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı II- (DAVACI) ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Edirne İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... blok zemin katında bulunan ... adlı pastanenin önünde bulunan zemin terasının katlanır tente ile etrafının sürgülü (giyotin) pencere ile kapatıldığının tespitine ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarihli yapı tatil tutanağının ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya 261.165,61-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Edirne Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; gerekli izinler alınmaksızın ruhsatsız olarak yapı yapıldığının davalı idare tarafından usulüne uygun olarak tutulan yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, yapı tatil tutanağında belirtilen aykırılıkların aynen mevcut olduğu, yapı tatil tutanağının fiili durumu yansıtığı ve yerinde olduğu gerekçesiyle ... tarihli yapı tatil tutanağı yönünden davanın reddine; dava konusu para cezası ile yapının sınıf ve grubunun 4. sınıf C grubu, aykırılıktan etkilenen alanın ise 267,00 m2 olarak belirlendiği, 25.733,46-TL temel ceza hesaplandığı, temel para cezası üzerinden 42. maddenin c-5 ve c-10 alt bentleri uyarınca artırımlar uygulandığı ve aynı maddenin ç bendi uyarınca 204.522,00-TL para cezası ilave edilmek suretiyle toplam ceza tutarının 261.165,61-TL olarak belirlendiği, ancak dosyada mevcut ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı eki onaylı mimari projede yapı sınıf ve grubunun 4. Sınıf B grubu olduğu belirtilmiş olup, imar para cezası hesabında ruhsatlı yapılar için ruhsatta belirtilen yapı sınıf ve grubunun esas alınması gerektiği, yapı sınıf ve grubunun yapı ruhsatında belirtilen yapı sınıf ve grubundan farklı ve daha yüksek belirlenmesi, yapı sınıf ve grubunun temel para cezasının hesaplanmasında esas unsurlardan olması ve bu haliyle temel para cezasının hesaplanmasında ortaya çıkan sakatlığın işlemin bütününü etkilemesi karşısında, dava konusu para cezasına ilişkin encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı encümen kararı yönünden işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Taraflarca temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Uyuşmazlığa konu taşınmazın ... blok zemin katında bulunan ... adlı pastanenin önünde bulunan zemin terasının katlanır tente ile etrafının sürgülü (giyotin) pencere ile kapatıldığı hususu ... tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edilmiştir. Anılan yapı tatil tutanağına dayanılarak, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a), (c) ve (ç) bendi uyarınca davacıya toplam 261.165,61-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Edirne Belediye Encümeni kararı alınmıştır. Bunun üzerine ... tarihli yapı tatil zaptının ve ... tarih ve ... sayılı Edirne Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle 17/11/2021 tarihinde görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının, 14/08/2021 tarihli yapı tatil zaptına ilişkin kısmında; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında ise, ilânı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (...) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." kuralı, aynı Kanunun 32. maddesinde ise; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. ... Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır ... Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ..." kuralı yer almıştır. Uyuşmazlıkta, davanın 17/11/2021 tarihinde açıldığı, ruhsata aykırı imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin dava konusu yapı tatil tutanağının 14/08/2021 tarihinde yapıya asıldığı anlaşılmakta olup, belirtilen tarihi izleyen günden itibaren yukarıda belirtilen yasal süresi içerisinde dava açılmadığı görülmekle, davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu yapı tatil tutanağı yönünden işin esasına geçilerek davanın reddine ilişkin olarak verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir. Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının, ... tarih ve ... sayılı Edirne Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmına gelince; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiş, aynı fıkranın (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, aynı fıkranın (c) bendinin 5. alt bendinde; uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın %20 oranında, 10. alt bendinde; yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşaî faaliyete konu ise cezanın %100 oranında arttırılarak hesaplanacağı hüküm altına alınmış, aynı fıkranın (ç) bendinde ise; "bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın ve İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunun birlikte incelenmesinden; davalı idarece yapı sınıf ve grubu 4. sınıf C grubu olarak belirlenerek 267 m² aykırılıktan etkilenen alan üzerinden, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasının hesaplandığı ve bu temel para cezasına (c) bendinin 5. ve 10. alt bentleri uyarınca artırımların ve (ç) bendi uyarınca ilave para cezasının uygulandığı, anılan ... tarihli bilirkişi raporunda, idarenin tespitlerinin yerinde olduğu ve para cezasının doğru hesaplandığı tespitlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar İdare Mahkemesince, ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı eki onaylı mimari projede yapı sınıf ve grubunun 4. sınıf B grubu olduğu belirtilmesine rağmen para cezasının 4. Sınıf C grubu üzerinden hesaplandığı ve bu haliyle temel para cezasının hesaplanmasında ortaya çıkan sakatlığın işlemin bütününü etkilediği gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı Encümen kararı yönünden işlemin iptaline karar verilmiş ise de, dosyada mevcut yapı ruhsatlarında (tadilat ruhsatları da dahil) yapı sınıf ve grubunun 4. sınıf C grubu olarak belirlendiği görüldüğünden para cezasının hesabında yapı ruhsatındaki yapı sınıf ve grubunun esas alınmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda; idare tarafından yapı sınıf ve grubu doğru şekilde tespit edildiği dikkate alındığında, işlemin diğer unsurları yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle yapı tatil zaptı yönünden davanın reddi, encümen kararının ise iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>