Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/529 E. , 2025/1024 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/529 Karar No : 2025/1024 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Turizm Eğlence Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Cad. No:.../... adresinde bulunan kahvehane ruhsatlı işyerinin, faaliyetinin sürdürülmesinin genel asayiş ve güvenlik yönlerinden sakıncalı olduğuna ilişkin Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün yazısı üzerine, ... tarihli ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Beşiktaş Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinde kumar oynanmasına müsait bir ortam bulunması nedeniyle mezkur görüş yazısı tanzim edilerek davalı idareye gönderilmiş ise de; yazı içeriğinde işyerinde kumar oynandığı yönünde somut bir tespitin yer almadığı, bu yöndeki ihtimal nazara alınarak hareket edildiği, işyerindeki şahısların Pol-Net sorgulamalarında kumarla ilgili adli ve idari kayıtlara rastlanılmış ise de, bu durumun doğrudan doğruya dava konusu iş yerinde kumar oynandığı sonucunu doğurmadığı, işyerindeki faaliyetin devamının genel asayiş ve güvenlik açısından uygun olmadığı görüşüne ön kabul ve tahmine dayanılarak ulaşıldığı, kumar oynandığına delil teşkil eden somut araç ve gereçlerin varlığının ortaya konulmadığı, işyerinin bulunduğu yer itibarıyla denetiminin zor olması halinin de başkaca somut olumsuz tespitlerle desteklenmeksizin, ruhsat iptaline sebebiyet verecek ağırlıkta olmadığı, daha önceden tütün mamülü tüketilmesi ve kapatma saatlerine riayet edilmemesi hususlarının ise farklı yasal düzenlemelere ve yaptırımlara tabi olduğu anlaşılmakla, gelinen noktada işyerinin genel asayiş ve güvenlik yönlerinden sakıncalı olması durumunun açık ve net olarak, somut tespitlere yer verilerek gerekçelendirilemediği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davacı şirketin işlettiği kahvehaneye ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde işlemin sebebi yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İlçe Emniyet Müdürlüğünün yazısından ve işyeri hakkında yapılan denetimler sonucunda, söz konusu yerin kumarhane olarak işletildiği yönünde yeterli ve somut delil bulunduğu, işyerinin mevcut haliyle genel asayiş ve güvenlik açısından mevzuata uygun olmadığının açık olduğu, kararın bozulması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile karşı oy yazısında belirtilen gerekçeyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Cad. No:... adresinde bulunan işyeri için düzenlenen ... tarihli ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Beşiktaş Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) (Değişik: 24/11/2004 – 5259/5 md.) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmü, 4. maddesinde; "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;... (g) umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri ifade eder" düzenlemesine; "işyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, ..." düzenlenmesine, “Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması” başlıklı 32. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında ise; “İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.”, "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; "Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası" başlıklı 39. maddesinde, “2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülkî makama gönderir....”; "İşletme izninin iptali" başlıklı 42. maddesinde, "2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." düzenlemeleri yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Cad. No:1... adresinde davacı şirket tarafından kahvehane olarak işletilen ve...... tarihli ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyeri hakkında Beşiktaş İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısında bahse konu yerde kahvehane faaliyetinin sürdürülmesinin genel güvenlik ve asayiş yönlerinden sakıncalı olduğu yönündeki görüşüyle birlikte, ruhsatının iptal edilmesinin uygun olacağının bildirilmesi üzerine, söz konusu İlçe Emniyet Müdürlüğü görüşü esas alınarak... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının Beşiktaş Belediye Başkanlığı Makamının 28.11.2022 tarihli ve 2659 sayılı Olur'uyla iptal edildiği, 23.10.2022 tarihli İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliği görevlilerince düzenlenen araştırma ve değerlendirme tutanağı ile, dava konusu ruhsat iptali işlemine esas teşkil eden Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı incelendiğinde; "... muhtelif zamanlarda yapılan denetimler işyerinde bulunan şahıslarla ilgili yapılan Pol-Net sorgularında bir çoğunun Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlamak suçundan adli işlem ve Kumar Oynamak Kabahatinden de idari işlem uygulandığı tespit edilmiştir. İşyerinin bulunduğu apartman ve iş yeri girişinden kurulu kamera kayıt sisteminin olması, iş yerinde bulunan kamera monitörü marifetiyle apartman giriş çıkışının kontrol altına alınarak izlenmesi, apartmanın cümle giriş kapısının kapalı olması, dışarıda erkte diye tabir edilen şahıs veya şahısların yapılacak denetimleri işyeri yetkilisine önceden bildirebileceği, bu sebep ile iş yerinde kolluk birimlerine yakalanmadan kumar oynanmasının mümkün hale gelebileceği, iş yerinin 4'üncü katta ve kapısının kapalı olması nedeni ile yapılacak asayiş ve güvenlik kontrollerinin gecikerek zorlaşacağı, iş yeri içerisinde kumar oyununun oynanabilmesi için gerekli ekipmanların (yuvarlak masalar, masa standları, iskambil kâğıdı, okey takımları, yap-boz kâğıtları vb.) ve ayrı odaların bulunması, işyeri çalışanlarının sulu yemek hazırlayarak müşterilere hizmette bulunmasının kahvehane olarak faaliyet sürdüren iş yerlerinin standartlarına aykırı olduğu, iş yerine gelen müşterilerin oyun oynarken iş yerinde uzun süre geçirebilecekleri bir ortamın sağlandığı, bahse konu iş yerinin mevcut haliyle genel asayiş ve güvenlik açısından mevzuata uygun olmadığı ve sakınca doğurduğu anlaşılmıştır..." ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Uyuşmazlıkta, söz konusu adreste bulunan apartman niteliğinde binanın 4. katında "kahvahane" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerinin münferit tarihlerde idare tarafından yapılan denetimler sonucunda, işletme için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken aranan ve kolluk kuvvetlerince tanzim edilen genel asayiş ve güvenlik yönünden sakınca olmadığına ilişkin görüşün geçerliliğini yitirirerek yeni bir fiili durumun vuku bulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, bahsi geçen işyerinde yürürlükte bulunan kanun ve yönetmeliklere aykırı davranılması, kolluk ve davalı idare tarafından mahallinde yapılan denetim sonucunda, 4. kattaki işyerinin kahvehane faaliyet konusu ile ilgili işyerlerindeki standartlara uygun olmadığı, ruhsat sahibi tarafından işyeri çevresinde gerçekleştirilen hazırlıklar ile, idare ve kolluk tarafından yapılacak denetimlerin işyeri yetkilisine önceden bildirilerek idarelerce yapılacak denetimlerin işlevsiz hale getirilebileceğine ilişkin hususların tutanakla tespit edildiği görülmekle, söz konusu işyerinin bölgenin genel asayiş ve güvenliği açısından sakıncalı olduğu anlaşılmakta olup, apartmanın 4. katında faaliyet gösteren işletmenin faaliyetine devam etmesinin kamu güvenliği ve genel asayiş açısından olumsuz sonuçlar doğuracağının açık olduğu, ayrıca işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması koşullarından olan genel asayiş ve güvenlik yönünden sakınca olmadığına ilişkin görüşün, bahsi geçen adli vakalar ve idare tarafından yapılan tespitler nedeniyle geçerliliğini kaybetmesi nedeniyle Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün yazısına istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği oyuyla, çoğunluğun kararına katılmıyoruz. </body></html>