Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/4119 E. , 2025/407 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/4119 Karar No : 2025/407 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ... 2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ... 3- (DAVALI İDARE YANINDA MÜDAHİL) ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... DAVACI YANINDA MÜDAHİL : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın komşuluğunda bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan 16.04.2005 onay tarihli 1/5.000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Nazım İmar Planı ile 26.02.2007 onay tarihli 1/1.000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemlerin imar planı değişikliği niteliğinde olmadığı, plan genelinde kıyı kenar çizgisinin kara tarafında kalan parsellerde konut, ticaret, günübirlik tesis alanı gibi yapılaşmaya imkân tanıyacak kullanımların planlandığı, bu açıdan davaya konu parsele özgü bir plan kararının getirilmediği, genel eğilimin anılan parselde de öngörüldüğü, parsele getirilen konut fonksiyonunun ve yapılaşma koşullarının şehircilik ilkelerine ve planlama tekniklerine uygun olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; alanda yapılan ilk imar planı olan 1978 yılı onaylı imar planlarında taşınmazın Marmara Denizi sahil şeridine olan yakınlığı nedeniyle üst ölçekli plan kararları doğrultusunda korumaya yönelik daha hassas bir planlama yaklaşımı benimsenerek rekreasyon ve E:0.30, Hmax :6.50 metre yapılaşma koşullu tesis alanı fonksiyonlarında bırakılmasına rağmen dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında taşınmazın bitişiğindeki parselden ifraz hattıyla ayrılarak Hmax:15,50 metre (5 kat) yapılaşma koşullu "konut alanı" fonksiyonuna ayrıldığı, bu durumun kamu yararından kaynaklanan bir ihtiyaçtan kaynaklanmadığı gibi plan açıklama raporlarında, anılan fonksiyon değişikliğini gerekli kılan somut ve nesnel gerekçelerin ortaya konulmadığı, alanda oluşacak trafik yükü açısından gerekli tespit ve analiz çalışmalarının da yapılmadığı, ayrıca bölgede daha önce kısmi yapılaşma olduğu yönünde dava dosyasına sunulan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, önerilen "K3 rumuzlu konut alanı" fonksiyonun da nüfus ve yapı yoğunluğunu arttırıcı; yeşil alan devamlılığını ve donatı dengesini bozucu nitelikte olduğu dikkate alındığında; dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında uyuşmazlık konusu parsel yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esas ve tekniklerine, üst ölçekli plan kararlarına, kamu yararına ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının parsel bazlı olarak ölçü alınmasının yanıltıcı olacağı, davaya konu taşınmazın imar hakkının davacı taşınmazı ile bir aynı olduğu, taşınmaz lehine özel bir kullanım kararı getirilmediği, bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu tüm bu nedenlerle temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Maltepe Belediye Başkanlığı tarafından; davanın süresinde açılmadığı, aynı dilekçe ile birden fazla işlemin iptalinin istenilmeyeceği, imar planlarının kendi aralarında bir birleri ile uyumlu oldukları, tüm bu nedenlerle dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Yanında Müdahil ... tarafından; davacıların art niyetli oldukları, davaya konu taşınmazını satın almaya çalıştıkları, davayı açmada hiç bir yararlarının bulunmadığı, İki bilirkişi raporu düzenlenmesine ve her iki bilirkişi raporunda dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu tespit edilmesine rağmen dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu imar planlarının, imar planı değişikliği niteliğinde olmamasına rağmen, imar planı değişikliği gibi değerlendirilmek suretiyle verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda kat maliki olan davacılar tarafından, söz konusu taşınmazın komşuluğunda yer alan ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 5 katlı konut kullanımlı yapı inşaatına başlandığından bahisle 02.07.2020 tarihli dilekçe ile Maltepe Belediye Başkanlığına müracaatla ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yürürlükte bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve plan notlarının tadil edilmesi talebinde bulunulduğu, Maltepe Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemiyle talebin üst ölçekli planda değişiklik yapılmasını gerektirmesi nedeniyle parsel maliklerinin muvafakatiyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına müracaat edilmesi gerektiğinden bahisle reddedildiği, davacılar tarafından 09.07.2020 tarihli dilekçe ile üst ölçekli imar planında değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun da İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Planlama Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda geçerli olan nazım imar planı ile uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır." hükmüne yer verilmiştir. İmar planları, durağan, değişmeyen, statik belgeler değillerdir. İmar planlarının hazırlanmasında planlama alanına dair öngörülen nüfus, toplumsal, iktisadi ve kültürel değişimin, öngörülenden daha hızlı bir biçimde değişmesi mevcut imar planlarının bu değişime koşut olarak yeniden değerlendirilmesi ve değişimin büyüklüğü nispetinde üst ölçekli planlara da bu değişimin yansıtılması gerekmektedir. Bu değişimin imar planlarına yansıtılması bakımından mevzuatta "revizyon imar planı", "ilave imar planı", "imar planı değişikliği" gibi araçlar geliştirilmiştir. Başka bir ifadeyle, bu düzenlemeler, imar planlarının ihtiyaçları karşılayamadığı ve uygulamasının sorun teşkil ettiği durumlarda başvurulacak yollar olarak gösterilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; davacıların kat irtifakının bulunduğu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kıyı tarafından; önünde yer alan davaya konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda inşaat çalışmalarına başlanılması üzerine davacılar tarafından manzaralarının kapanacağı, taşınmazlarının değerinin düşeceği iddia ve itirazları ile bakılan davanın açıldığı göz önüne alınarak yapılan incelemede; - hem davaya konu hem de davacı taşınmazının, bölgede geçerli olan ilk imar planı olan 18.04.1978 onay tarihli 1/1000 ölçekli Maltepe Uygulama İmar Planında “günübirlik tesis alanı" fonksiyonunda kaldığı, - bu plan sonrasında alanda yürürlüğe giren dava konusu 16.04.2005 onay tarihli 1/5000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Nazım İmar Planı ve 26.02.2007 onay tarihli 1/1000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Uygulama İmar Planınında her iki taşınmazın "konut alanı" olarak planlandığı, anılan dava konusu imar planlarının nitelik olarak plan değişikliği değil yeni imar planları olduğu, - bu tarihten sonra dava konusu 26.02.2007 onay tarihli /1000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Uygulama İmar Planında 21.08.2009 tarihinde plan notu değişikliği yapılarak, plan notlarına “Tasdik sınırı içerisindeki bütün alanlarda toplu uygulama yapılsın ya da yapılmasın hmax: 15.50 (5 kattır).” hükmünün eklendiği, - son olarak 13.09.2013 tarihinde yine bir plan notu değişikliği yapılarak plan notlarına “Minimum bina derinliği 7 metredir. Bina derinliği 7 metreyi sağlamayan parsellerde minimum piyes ölçülerine göre uygulama yapılacaktır. Ancak arka bahçe mesafesi hiçbir durumda 2 m'den az olamaz.” hükmünün eklendiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, dava konusu imar planlarının davaya konu parsel özelinde yapılan, parsele özgü imar planı değişikliği olmadığı, planların ilk onay tarihinde tıpkı davacıların taşınmazı gibi davaya konu taşınmazın da konut alanı olarak belirlendiği, yine daha sonra dava konusu 26.02.2007 onay tarihli 1/1000 ölçekli Maltepe E-5 Güneyi Uygulama İmar Planında 21.08.2009 tarihinde yapılan plan notu değişikliği ile tasdik sınırı içerisindeki tüm parsellere hmax: 15.50 (5 kat) yapılaşma koşulu getirildiği, davacıların taşınmazı ile davaya konu taşınmaz açısından planlama sürecinde hiç bir farklılaşma bulunmadığı, dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında konut alanı olduğu, planların uyumlu olduğu ve dosya kapsamındaki bilirkişi raporunda davaya konu parselin formu itibariyle dava konusu uygulama imar planında berlirlenen yapılaşma koşullarına uygun yapılaşmasının mümkün olduğunun tespiti de göz önüne alındığında tüm bu nedenlerle dava konusu imar planlarında şehircilik ilke ve esaslarına, planlama tekniklerine aykırılık aksi yöndeki İdari dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların ve davalılar yanında müdahilin temyiz isteminin kabulüne, 2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi. (X)KARŞI OY :Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararını onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyorum. </body></html>