Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/414 E. , 2025/668 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/414 Karar No : 2025/668 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü 10. Bölge Müdürlüğünce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "...-...-...-... (KSY) (DOKAP) Yolu Km:0+000-7+020 Bağ Yol ve Kavşaklar Dahil ve KSY Bağlantısı Kaşüstü Kavşağı Altgeçit Köprüsü (Km:60+829,745-62+025,019) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (BSK) İşleri (ikmal) İşi" uhdesinde kalan davacı tarafından, Anayasa Mahkemesinin 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinde yer alan "... ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresini iptal etmesi nedeniyle yüklenilen işin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında bulunduğu belirtilerek söz konusu maddede öngörülen istisnadan yararlandırılması gerektiğinden bahisle ihale kararı ve 26/12/2018 ila 12/07/2021 tarihli hak edişlerden doğan damga vergilerinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikâyet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresi Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edilmiş olup anılan karar 28/04/2021 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Bir kanunun uygulanması nedeniyle dava açmak durumunda kalan ve Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasını isteme hakkına sahip olan kişilerin de, hak veya menfaatlerini ihlal eden kuralın daha önce yapılan başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması halinde, iptal hükmünün hukuki sonuçlarından yararlanmaları gerektiği açıktır. Uyuşmazlıkta, davacının uhdesinde kalan işe ilişkin idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtildiği, işin cari yıl yatırım programı kapsamında olduğu ve damga vergilerinin tahsilatından sonra düzenlenmiş olsa da davacının Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin bulunduğu dikkate alındığında, söz konusu işin istisna kapsamında olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiştir. Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: i. Mahkeme kararının, dava konusu işlemin 24/06/2021 ila 12/07/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf istemi hakkındaki inceleme: Mahkeme kararının anılan hüküm fıkrasının usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ii. Mahkeme kararının, dava konusu işlemin ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf istemi hakkındaki inceleme: Anayasa'nın 153. maddesinin beşinci fıkrasında, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği kuralına yer verilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, ancak Kanun'da belirtilen durumlarla sınırlı olarak hukuki ihtilaf içermeyen basit ve açık hataların düzeltme ve şikâyet yoluna başvurularak dava konusu edilmesi mümkündür. Aksi takdirde, her türlü uyuşmazlığın düzeltme zamanaşımı içinde dava konusu edilebilmesi söz konusu olur ki, bu da dava açma sürelerini düzenleyen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin düzenlenme amacına uygun düşmeyecektir. Uyuşmazlığın çözümü, davacının uhdesinde kalan işin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığına bağlıdır. Anılan işin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığının tespiti ise, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "uluslararası ihale" tanımının yorumlanmasına bağlıdır. Anılan fıkrada yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresi, uyuşmazlık konusu damga vergilerinin ödenmesinden sonra iptal edilmiştir. Diğer bir ifadeyle, iptal edilen kanun hükmü damga vergilerinin ödendiği tarihte yürürlükte olup vergilendirme işlemi de yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmıştır. Bu durumda, vergilendirme işleminin dayanağı kanun hükmünün sonradan Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi durumunda kanun hükmüne istinaden yapılmış tahsilatların iade edilip edilmeyeceği hususu hukuki bir ihtilaf içerdiğinden, uyuşmazlığın açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, dava konusu şikâyet başvurusunun reddine ilişkin işlemin, ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. iii. Karar sonucu: Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle mahkeme kararının, dava konusu işlemin, 24/06/2021 ila 12/07/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf istemini reddetmiş; dava konusu işlemin, ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını kaldırmış ve bu yönden davanın reddine karar vermiştir. Tarafların temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 11/11/2024 tarih ve E:2024/1177, K:2024/6178 sayılı kararı: i. Temyize konu kararın, dava konusu işlemin, 24/06/2021 ila 12/07/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına davalı tarafından yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme: Davalının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar, temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. ii. Temyize konu kararın, dava konusu işlemin, ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme: Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararı ile iptal edilen Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" kuralı uygulanarak bu karardan önce tesis edilmiş işlemlerin, tesis edildikleri andaki duruma göre hukuka uygun olsalar da kararın yayınlanmasından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre hukuka aykırı hale geleceklerinde duraksama yoktur. Olayda, Kalkınma Bakanlığının cari yıl yatırım programında yer alan ve idari şartnamede yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu belirtilen ihaleye ilişkin düzenlenen kâğıtlardan doğan ve ödenen damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi ile tahsil edilen damga vergisi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup zincir işlem niteliğindedir. Bu zincir işlemlerin oluşturduğu vergilendirme sürecinin istisna ve muafiyet gibi nedenlerle hatalı olduğunun ileri sürülmesi halini 213 sayılı Kanun'da yer alan vergi hatası kapsamında ele almak gerekmektedir. Bu kapsamda, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra ortaya çıkan hukuki sonucun, uyuşmazlığa konu vergilendirme işlemini uluslararası ihale tanımı yönünden baştan itibaren etkilediği dikkate alındığında, tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı ve olayda alınmaması gereken verginin tahsil edilmesi suretiyle hukuki değerlendirmeyi gerektirmeyecek açıklıkta bir vergilendirme hatası bulunduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat 2017/4) 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "...belge müracaat tarihi ile belge tarihi arasında yapılan işlemlere istisna uygulanmaz." kuralı ile 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan "Süre başlangıcı, vergi resim harç istisnası belgesinin tarihidir." kuralının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 22/03/2023 tarih ve E:2022/3138 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş, bu karara karşı yapılan itiraz ise söz konusu düzenlemeler yönünden Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 05/07/2023 tarih ve İtiraz No:2023/9 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bu nedenle, temyiz istemine konu kararın anılan hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. iii. Karar sonucu: Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın, dava konusu işlemin, 24/06/2021 ila 12/07/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; dava konusu işlemin, ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen hükme istinaden tesis edilmiş olan vergilendirme işlemleri yönünden Anayasa Mahkemesinin iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra çıkarılan uyuşmazlıklar bakımından iptal kararının geçmişe etkili sonuç doğurup doğurmayacağı hususu, üzerinde hukuki yorum teknikleri ile farklı mülahazalar yapılabilecek nitelikte olduğundan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun aradığı anlamda açık bir vergi hatası oluşturmadığından dava konusu işlemin ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Nitekim Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun, 22/07/2023 tarih ve 32256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 07/06/2023 tarih ve E:2023/2, K:2023/4 sayılı kararı da bu yöndedir. Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle bozulan hüküm fıkrası yönünden ısrar etmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararının yürürlüğe girmesinden sonra yapılan başvuru üzerine uyuşmazlık konusu işe ilişkin olarak Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin verildiği, Anayasa Mahkemesinin anılan kararı neticesinde ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında, uyuşmazlık konusu iş Kalkınma Bakanlığının cari yıl yatırım programında yer aldığından ve işe ilişkin idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu belirtildiğinden uhdesinde kalan işin döviz kazandırıcı faaliyet olduğunun açık olduğu, dolayısıyla istisna hükmünden yararlandırılması gerektiği, olayda açık bir vergilendirme hatasının bulunduğu, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ne zaman alındığına bakılmaksızın işin tamamına istisnanın uygulanması gerektiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği kuralının, iptal edilen kanun hükmüne dayalı olarak tesis edilen işlemler nedeniyle kazanılan haklara halel getirmeme amacına hizmet ettiği, Anayasa Mahkemesince bir bireysel başvuru dosyasında, vergilendirmenin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmesi nedeniyle vergilendirmenin kanuni dayanağı ortadan kalktığından ödenen verginin iade edilmemesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna varıldığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi dava daireleri kararları arasında, vergilendirme işleminin dayanağı kanun hükmünün Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinin, yürürlükte olduğu dönemde bu kanun hükmüne istinaden yapılmış işlemlerin vergi hatası kapsamında değerlendirilmesine imkân verip vermeyeceği hususunda ortaya çıkan aykırılığın giderilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 22/07/2023 tarih ve 32256 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 07/06/2023 tarih ve E:2023/2, K:2023/4 sayılı kararıyla, iptal edilen hükme istinaden tesis edilmiş olan vergilendirme işlemleri yönünden Anayasa Mahkemesinin iptal kararının, Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra çıkarılan uyuşmazlıklar bakımından geçmişe etkili sonuç doğurup doğurmayacağı hususunun, üzerinde hukuki yorum teknikleri ile farklı mülahazalar yapılabilecek nitelikte olduğuna ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun aradığı anlamda açık bir vergi hatası oluşturmadığına karar verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Kurulun söz konusu kararında belirtilen ilkelerden ayrılmayı gerektirecek herhangi bir maddi olgu ya da hukuki nedenin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 6728 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle değiştirilen ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "...ve yabancı firmalarca da teklif verilen..." ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine yüklenen işe ilişkin kâğıtların, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesi uyarınca vergiden müstesna hale geldiği belirtilerek ödenen vergilerin iadesi istemiyle iptal kararının yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan düzeltme ve şikâyet başvurusunun reddi üzerine açılan davada, şikâyet başvurusunun reddine dair işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yöneltilen istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının, dava konusu işlemin ihale kararından doğan damga vergisi ile 26/12/2018 ila 20/04/2021 tarihleri arasında düzenlenen hak edişlerden doğan damga vergilerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra bu yönden davanın reddi yolunda verilen ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri ve Kanun'a ek (3) sayılı Tarife uyarınca ödenmesi gereken maktu karar harcı davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından harca hükmedilmesine gerek olmadığına, 3-Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden, yatırılan yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 17/09/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. X - KARŞI OY: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz. </body></html>