Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3270 E. , 2025/531 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2022/3270 Karar No:2025/531 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirket tarafından, ... tarihinde Suudi Arabistan Krallığına ait Aramco tesislerine yapılan saldırıyı izleyen günlerde herhangi bir arz sıkıntısı olmamasına rağmen bayisi olan istasyonlarına kısıtlı akaryakıt ikmali yapıldığı veya hiç ikmal yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca 2.750.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin bayisinin ... tarihinde dağıtıcısı olan davacı şirketten akaryakıt talep etmesine ve tankerin aynı gün 20.00'da Körfez dolum tesisinde olmasına rağmen, kendilerine tesiste az yakıt olduğu gerekçesiyle yakıt verilmediği, ancak fiyat artışı yaşandığı ... saat 00.00'dan sonra araçlarına ikmal yapıldığının belirtildiği, kurum kayıtlarında yapılan incelemede, ... tarihinde davacı şirketin Kocaeli'nde bulunan depolarında 30.820 ton motorin bulunduğu, sipariş tarihinin ... saat ... olduğu; ancak talebin ... tarihinde saat 01.14'de karşılandığı, 14-18 Eylül dönemi talep karşılama oranları incelendiğinde, 15 Eylül 2019 tarihinde talebin 5.454.211 lt olduğu, karşılanan miktarın ise 392.350 lt olduğu, karşılama oranının %7'ye düştüğü, anılan tarihin Pazar gününe denk geldiği, davacı şirketin Aramco tesislerine saldırı düzenlenen 14/09/2019 tarihinden önceki haftalardaki pazar günlerinde de satış miktarlarında düşüş olduğunun sunulan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı görülmekle birlikte, açıklanan bu husus haricinde, dava konusu işleme dayanak teşkil eden başka tespit ve değerlendirmelerin de bulunduğu, nitekim Başkanlık Makamına sunulan ... sayılı işlemde, davacı şirketin Kocaeli'ndeki depolarında ... tarihinde saat 22.00-24.00 arasında 104 nolu kurşunsuz benzin tankında artış olduğu, ... tarihinde saat 22.00-24.00 arasında aynı tankta azalış olduğu, ... nolu tankta artış olduğu, 14-18/09/2019 döneminde diğer depolarında da saat 22.00-24.00 arasında artış ve azalmalar olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği, davacı tarafından standart prosedür gereği 22.00-24.00 arasında doluma ara verildiği iddiasına bu yönüyle itibar edilemeyeceği, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler ile maddi olay birlikte dikkate alındığında, davacı şirketin, herhangi bir arz sıkıntısı olmamasına rağmen bayisi olan istasyonlarına kısıtlı akaryakıt ikmali yaptığı, akaryakıt ikmalini geciktirdiği kanaatine ulaşıldığı; bu itibarla anılan eylem/eylemsizlik nedeniyle tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte incelenip değerlendirildiğinde, 14/09/2019 tarihinde Aramco tesisine yapılan saldırıdan sonra fiyatlara zam yapılacağı beklentisiyle teslimatların geciktirilerek yapılması veya yapılmaması sebebine dayanılarak davacıya idari para cezası uygulandığı, bu sonuca varılmasının temelde dört sebebe dayandığının görüldüğü; Bunlardan birincisinin, saldırı sonrasında ... tarihinde talep karşılama oranının %7 ye düştüğü tespiti olduğu, 15/09/2019 tarihinin Pazar günü olduğu, davacı şirketin yazılı savunmasında, şirketlerinin Pazar günleri dolum yapmadığı, şirketlerinin taşıma filosuyla yapılan ikmallerde ürünlerin istasyonlara teslim tarihinin Pazar günü olabilmesi nedeniyle, sistemde karşılama oranının Pazar günü olarak göründüğü ve %7 olarak düşük olduğu, Kuruma verdikleri 17/10/2019 tarihli dilekçedeki tabloda da yer aldığı üzere ... Pazar günü teslimat oranının %0 ve ... Pazar günü tarihinde de %4 olduğu hususlarının belirtildiği dikkate alındığında, davalı idarece, davacının somut dayanakları bulunan bu savunmasının dikkate alınarak, buna göre teslimat oranları tekrar incelenip, değerlendirme yapılması gerektiği halde, bu yönde bir değerlendirme yapılmadığı, pazar günleri dışındaki diğer günler yönünden de, davacının talep miktarında artış yaşanması karşısında teslim edilen miktarların arttığı ve oranlarının düşmediği yolundaki rakamlara dayalı savunmaları üzerine, idarece bir değerlendirme yapılmadığı; İkinci sebep olan, 14 bayiye ikmal yapılmamasına ilişkin olarak davalı idarece davacıdan bu hususlara ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin incelenmesinden sonra değerlendirme yapılması gerekirken, bu yönde bir değerlendirmenin yapılmadığı; Üçüncü sebebin ise, istinaf talebine konu mahkeme kararında da gerekçe yapılan, davalı idarenin 663.07 sayılı işleminde yer alan, davacı şirketin Kocaeli ilindeki diğer depolarında da, saat 22.00 ile 24.00 saatleri arasında artışlar ve azalmalar olduğu tespiti olduğu, davacı şirketin Derince deposunun ... tarihinde ... A.Ş. ile akdedilen, depolama sözleşmesiyle olay tarihinde de ... A.Ş.’ye tahsis edilmiş olduğu ve davacının bayilerine buradan ürün ikmal etmediği iddiasının bulunduğu da gözetilerek, davacının bu kiralama işlemini davalı idareye bildirip bildirmediği ve otomasyon sistemi üzerinden davalı idarenin bilgisinin bulunup bulunmadığı hususları da araştırılarak, davacı şirketin 22.00 ile 24.00 saatleri arasında bayilerine ikmal yapıp yapmadığı hususunda elde edilecek bilgilere göre karar verilmesi gerektiği, idarenin ... sayılı işleminde davacının diğer depolarında da ... döneminde 22.00-24.00 saatleri arasında artış ve azalmalar olduğu belirtilmiş ise de, belirtilen tarih aralığında Körfez dolum tesisinden son dolumun saat 22.17'de tamamlandığının görüldüğü, bunun sebebinin saat 22.00'dan önce doluma başlanmış olan aracın dolum süresinin beklenmesi olduğu, tankerin tipine göre üstten dolumların 45 dakika, alttan dolumların 15-20 dakika sürebildiği yolundaki iddialarının da değerlendirilerek dikkate alınacağının tabii olduğu; Dördüncü sebebin, davalı idarenin ... sayılı işlemindeki, Temizel’in aracının dolum sırasında 22. sırada olduğu, saatte ortalama 12 tankere dolum yapıldığı, 23 tankere dolum yapılması halinde bu bayiye de ikmal yapılması gerekeceğinden, davacının savunmasında tutarsızlık bulunduğu kanaatine varıldığı, bu şüpheli durumun, idarece araştırılarak açıklığa kavuşturulmaya muhtaç bir durum olduğu, bu kapsamda, davacıdan, söz konusu tarihte 20.00 ile 22.00 saatleri arasında ikmal yapılan bayiler ve sıraları ile, sıra dışında başka önceliklendirme sebebi bulunup bulunmadığı, varsa sebebinin ne olduğu hususları da araştırılarak, 23. sıradaki Temizel’in aracına ikmalin bu süre içinde yapılmamasının nedeninin araştırıldıktan sonra karar verilmesi gerekirken, şüpheli durumun doğrudan davacının aleyhine değerlendirilerek idari para cezası uygulandığı; Bu durumda, belirtilen hususlar araştırılarak, yapılacak değerlendirme sonucunda bir işlem tesis edilmesi gerektiğinden, davalı idarece eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının şikayetçi bayisinin talebinin fiyat artışından sonra karşılamasına ilişkin açıklamalarının tutarsız olduğu, 705 adet siparişin ... tarihinden önce verildiği 15 Eylülde 5.454.211 lt talep olduğu halde 392.350 lt karşılandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, soruşturma raporunda yer alan Derince’deki deponun kendisi tarafından kullanılmadığı, şikayetçinin tesise gelindiği zamandaki sıra dolum süresi ve saat 22.00-24.00 arasındaki çalışmaya ara verilmesi hususu dikkate alındığında bayinin talebinin karşılanmasının gece yarısından sonraya sarktığı, ... tarihinin Pazar gününe denk geldiği, pazar günü çalışılmadığı, 01-14/09/2019 tarihinde sipariş miktarı 13.762 lt olmasına rağmen 16/09/2019 tarihinde 21.358 lt, 17/09/2019 tarihinde 16.600 lt olduğu ve taleplerin karşılandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>