Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/5478 E. , 2025/5333 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/5478 Karar No : 2025/5333 DAVACI :... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :... Komutanlığı / ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN_KONUSU : Jandarma Komando Özel Asayiş Komutanlığı kadrosunda Silah ve Atış Kurulu Başkanı iken Ankara İl Jandarma Komutanlığı'nda geçici olarak görevlendirilen davacı tarafından, "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçundan hakkında adli soruşturma yürütülmesi nedeniyle görevden uzaklaştırılmasına bağlı olarak üzerine kayıtlı bulunan tabancasının geri alınmasına yönelik 02/09/2022 tarihli işlemin dayanağı olan 01/02/2022 tarihli ve JGY 166-2 sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ_İDDİALARI : Ankara İl Jandarma Komutanlığında görev yaptığı, "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçlaması ile hakkında soruşturma açıldığı, 13/05/2022 tarihli işlem ile görevden uzaklaştırıldığı, 26/08/2022 tarihli işlem ile üzerine kayıtlı bulunan tabancanın teslim edilmesinin istenildiği, bu işlemin dayanağı düzenlemenin Jandarma Genel Komutanlığı'nın JGY 166-2 sayılı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi olduğu, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 7. maddesinde ve 91/1779 karar sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin "Silah ruhsatı verilmesinin engelleyen haller" başlıklı 16. maddesinde sınırlı sayıda sayılan hallerin dışında idare tarafından genişletici bir yorumla düzenlenen dava konusu Yönerge maddesi ile istihkak tabancasının alındığı, Kanun'da ve ilgili Yönetmelikte sayılan suçlardan herhangi birini işlemediği, hakkında devam eden soruşturmanın milli güvenliğe tehdit oluşturan suçlardan olmadığı, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğe aykırı olan Yönerge maddesinin iptali gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ_SAVUNMASI : Usul yönünden; davanın süresinde açılıp açılmadığının re'sen tetkiki ile süresi içinde açılmadığının tespiti halinde davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği, esas yönünden; davacının "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçlamasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nda devam eden soruşturmasına istinaden Ankara Valiliği'nin 13/05/2022 tarihli Oluru ile görevden uzaklaştırıldığı, bunun üzerine şahsi silah envanterinde kayıtlı tabancasının emanete alındığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137. maddesi ve devamındaki maddeleri uyarınca görevden uzaklaştırılan memurun memuriyetle ilgisinin hukuken devam etmekle birlikte görevle ilişkisinin fiilen kesildiği, 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun kapsamında görev süresince verilen istihkak tabancalarının görevden uzaklaştırma halinde emanete alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde personele verilen istihkak tabancalarının devlet malı statüsünde olduğunun düzenlendiği, dolayısıyla bu tabancaların personele görevleri süresince görevleri ile ilgili olarak verilmesi karşısında, görevden uzaklaştırılan personelin istihkak tabancasının emanete alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, kanun koyucunun her türlü konuda ayrıntılı düzenleme yapmasının beklenemeyeceği, silah taşıma ya da bulundurma hakkının herkese tanınmış temel bir hak ve özgürlük olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, silah taşıma ve bulundurma konusunda yönergelerle getirilen düzenlemelerin anayasal bir hakkın doğumu, düzenlenmesi ve dağıtımı ile ilgili düzenlemeler olmadığı, bu alandaki kolluk faaliyetinin, kamu güvenliği göz önünde bulundurularak tanzim edilmesi ile ilgili olduğu, bu nedenle idarenin bu konuda kanunda belirlenenlerden başka kamu hizmetlerinin özelliklerine ve niteliğine göre yeni kurallar getirebildiği, dava konusu düzenleyici işlemin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, JGY 166-2 Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin iptali istemiyle açılmıştır. 5143 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun. 3. Maddesinde "Bu Kanun kapsamına giren personele ilk nasıplarında, bir adet yerli üretim ordu tipi tabanca ve bir kutu mermi ile yönetmelikte belirtilecek diğer eşya ve teçhizat verilir. " hükmü, 5.maddesinde "Personelin bağlı olduğu kuvvet komutanlığı, sınıf ve statüsü ve görev özelliği gibi hususlar dikkate alınarak hazırlanacak ilk nasıp istihkakı listeleri ile sınıf ve statü değişikliği nedeniyle uygulanacak ek ilk nasıp istihkakı listeleri, eşya ve teçhizatın kapsamı, miktarı, cinsi, verilme şekli ve bu Kanunla ilgili diğer usul ve esaslar Millî Savunma, İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmü yer almıştır. 5143 sayılı TSK’de, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin, 1. fıkrasının (a) bendinde "1. Bu Yönetmeliğin kapsam maddesinde belirtilen personele, bir adet ordu tipi tabanca ve 1 kutu mermi, 2 adet şarjör, 1 adet harbi, 1 adet tabanca kılıfı tahsis edilir. (..) 3. Tahsis edilen teçhizat tabancası ve muhteviyatı, personelin muvazzaflığı süresince devlet malı statüsündedir. Teçhizat olarak verilen tabanca ve muhteviyatı, Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişik kesilmedikçe hiçbir şekilde başkasına verilemez, hibe edilemez ve devredilemez. 4. Çıkarma, sicilen ayırma, re’sen ayırma ve benzeri sebeplerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara tahsis edilen teçhizat tabancası geri alınır ve irat kaydedilir. 5. Silah ruhsatı verilmesine engel olan bir akıl hastalığı veya psikolojik ve nörolojik rahatsızlığı nedeniyle, sağlık kurulu raporuyla, silahlı görev yapamayacağının belirlenmesi hâlinde anılan tabanca, devlet malı statüsünde olduğundan, personelin silahlı kuvvetlerden ayrılmasına kadar emanette bekletilir, ayrılmasından sonra silahın başkasına devri sağlanır." hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi "Tutuklanma, gözaltına alınma, açığa alınma, geçici olarak görevden uzaklaştırma, işten el çektirme ve benzeri hallerde, personelin istihkak (teçhizat) tabancası birlik komutanlıklarınca/kurum amirliklerince emanete alınır. Tabanca teslim tutanağı ve tabancanın emanete alınma nedeni yazılı olarak Jandarma Lojistik Komutanlığına gönderilir. Bu hallerin sonunda, personelin meslekten çıkarılması/ayrılması/göreve dönmesi durumuna göre ilgili mevzuat kapsamında işlem tesis edilir." kuralını içermektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. Maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge. talimat gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Ancak Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen tüzük, yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Yukarıda anılan yasal düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden askeri personele Tahsis edilen teçhizat tabancasının personelin muvazzaflığı süresince devlet malı statüsünde olduğu ve görevi nedeniyle verildiği anlaşılmaktadır. Buna göre personele görevin ifası esnasında ihtiyaç duyulması halinde kullanılmak üzere teslim edilen teçhizat tabancasının görevin fiilen yerine getirilmediği zamanlarda kullanılmasına da ihtiyaç duyulmayacağından tutuklanma, gözaltına alınma, açığa alınma, geçici olarak görevden uzaklaştırma, işten el çektirme ve benzeri hallerde göreve dönmesine kadar emanete alınmasına ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 18/11/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı Jandarma Genel Komutanlığı vekili Av.... geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra uygulama işleminin 02/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve icrası üzerine 05/09/2022 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşıldığından davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi, gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: Jandarma Komando Özel Asayiş Komutanlığı kadrosunda Silah ve Atış Kurulu Başkanı (Jandarma Yüzbaşı) iken Ankara İl Jandarma Komutanlığı emrinde geçici olarak görevlendirilen davacı hakkında "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçundan adli soruşturma yürütülmesi nedeniyle davacı, ... tarihli ve ... sayılı Ankara Valiliği Oluru ile iki ay süreyle görevden uzaklaştırılmış, ...tarihli ve ... sayılı Ankara Valiliği Oluru ile görevden uzaklaştırma tedbiri uygulamasına devam edilmesinin uygun görülmesi üzerine Ankara Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın 26/08/2022 tarihli ve 12590837 sayılı, "Tabancanın Teslimi" konulu yazısı ile 01/02/2022 tarihli ve JGY 166-2 sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Tutuklanma, gözaltına alınma, açığa alınma, geçici olarak görevden uzaklaştırma, işten el çektirme ve benzeri hallerde, personelin istihkak (teçhizat) tabancası birlik komutanlıklarınca/kurum amirliklerince emanete alınır. Tabanca teslim tutanağı ve tabancanın emanete alınma nedeni yazılı olarak Jandarma Lojistik Komutanlığına gönderilir. Bu hallerin sonunda, personelin meslekten çıkarılması/ayrılması/göreve dönmesi durumuna göre ilgili mevzuat kapsamında işlem tesis edilir." düzenlemesi gereğince davacının üzerine kayıtlı bulunan istihkak (teçhizat) tabancasını Ankara İl Jandarma Komutanlığı Taşınır Mal Saymanlığına teslim etmesi istenilmiştir. Davacı, Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Envanterinde adına kayıtlı ... seri numaralı 9 mm çapında Yavuz 16 marka istihkak (teçhizat) tabancasını Ankara İl Jandarma Komutanlığı'na 02/09/2022 tarihinde teslim etmesinin ve tabancasının alınmasının ardından Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır. İşbu davanın uygulama işleminin tesisi üzerine açılması nedeniyle dava konusu kuralın, yalnızca uygulama işleminin sebep unsurunu teşkil eden "geçici olarak görevden uzaklaştırma" hali yönünden incelenmesi uygun görülmüştür. İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 6136 sayılı Ateşli Silahlar Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un; 1. maddesinde, "Ateşli silahlarla mermilerinin veya bu silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların ve bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satınalınması, taşınması veya bulundurulması bu kanun hükümlerine tabidir." düzenlemesine; 7. maddesinde, "Ateşli silahları ancak; 1. Cumhurbaşkanı, Başbakan, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Bakanlar, Yasama Organı üyeleri ve Bakan yardımcıları ile bu görevlerde bulunmuş olanlar, 2. Özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip bulunanlar, 3. Cumhurbaşkanı kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları, ... 5. Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafından verilecek izin vesikasını alanlar, ... taşıyabilirler veya mesken ya da işyerinde bulundurabilirler. ... Silah taşımaya yetki veren kimlik kartları ile belgelerin düzenlenmesi ve gerektiğinde yenilenmesi ya da geri alınmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikte düzenlenir. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlara affa uğramış olsalar bile ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Ateşli silahla işlenen suçlardan hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûm olanlara, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçmedikçe ve haklarında yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar verilmedikçe, ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarında tedbir kararı verilenlere tedbir kararı süresince ateşli silahları taşıma ve bulundurma izni verilmez, varsa ruhsat verilmesine ve yenilemesine ilişkin işlemler bekletilir. Bunların ruhsata bağlanmış silahları ise tedbir kararı kalkıncaya kadar genel kolluk kuvvetleri tarafından muhafaza altına alınır." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan hükümlere istinaden 01/06/1991 tarih ve 20888 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 21/03/1991 tarihli ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu eki Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin; "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında bulunan her türlü ateşli silahlarla mermilerinin ve bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Yönetmelik, Kanun kapsamındaki silahlarla ilgili ruhsatların düzenlenmesini, yenilenmesini, gerektiğinde geri alınmasını veya iptalini, bağış, satış veya veraseten intikal yolu ile el değiştirmesini, ruhsata bağlanan silahların kayıt ve tescilini, bıçak ve diğer aletler ile benzerlerinin yapım, kullanım ve naklini, armağan, hatıra ve antika silahların neler olduğunu, silah ve mermi edinilmesini, silahların yurdumuza daimi ya da geçici olarak ithal edilmesini, trap-skeet atış alanı ile tabanca ve tüfek atış poligonu açılmasını ve bunların denetlenmesini, ateşli silahlar için tamir yeri açılmasını, yivli ve yivsiz av ve spor silahları ile aksamlarının ve bunlara ait mermilerinin yurda sokulması esaslarını, bunlarla ilgili izin, kayıt ve tescil işlemlerini kapsar." düzenlemesine; "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen; .... e) Ateşli silah:Mermi çekirdeği veya saçma tabir edilen özel şekil ve nitelikteki maddeleri, barut gazı veya bu neviden patlayıcı ve itici güç ile uzak mesafelere kadar atabilen silahları, f) Tabanca: Tam otomatik olmamak şartıyla, namlu uzunluğu fişek yatağı hariç otuz santimetreyi ve tüm uzunluğu elli santimetreyi geçmeyen, dumanlı veya dumansız barut veya bu neviden bir patlayıcı ve itici güç ile gülle, mermi, saçma veya füze ile gaz ya da diğer nesneleri atabilen, belli bir çapta namluya uygun imal edilmiş ateşli silahları, ... j) Ruhsat: Bu Yönetmeliğe göre verilecek silah taşıma ve bulundurma belgelerini, trap-skeet atış alanı ve poligon işletme izin belgelerini, silah tamir yeri açma izin belgelerini ve mermi satış izin belgelerini, k) Taşıma ruhsatı: Ateşli silah taşımalarına izin verilen kişiler adına düzenlenen belgeyi, l) Bulundurma ruhsatı: Ateşli silah bulundurmalarına izin verilen kişiler adına düzenlenen belgeyi, ... n) Zati demirbaş tabanca: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesindeki subay, astsubay, uzman jandarma çavuş ve uzman erbaşlar ile emniyet hizmetleri sınıfı personeline görevlerinde kullanılmak üzere, bedeli mukabili zati demirbaş olarak satılan, personelin memuriyeti süresince Devlet malı silah statüsünü muhafaza eden ve üçüncü kişilere satış, devir veya hibesi yapılamayan, emekli olduklarında envanter kaydından çıkartılarak adlarına zati silah olarak ruhsata bağlanacak tabancaları, o) Kimlik kartları ve silah taşıma izni: Kuvvet komutanlıklarınca, Jandarma Genel Komutanlığınca ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca silah taşımaya yetkili olan emekli ve müstafi subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar için verilen kimlik kartları ile sahiplerinin silah taşıma yetkisini belirleyen silah taşıma izin belgesini, ö) Demirbaş silah: Bir kurum, kuruluş veya kişilere ait işyerleri için demirbaş olarak kaydı yapılan yarı otomatik tabanca sınıfı silahları, ... ifade eder." düzenlemesine; "Ruhsatlar" başlıklı 3. maddesinde, "Taşıma ve bulundurma ruhsatları onay tarihinden itibaren beş yıl için geçerli olup, gerekli şartların varlığı halinde her beş yılda bir yenilenir. ... Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) ve (3) numaralı bentleri kapsamına giren ve bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen diğer kamu görevlilerinin silah taşıma ruhsatları, verildiği tarihten itibaren, görevin devamı süresince geçerlidir. Bu kişilerin ruhsata esas görev durumları beş yılda bir araştırılır...." düzenlemesine; "Kamu görevlilerine verilecek taşıma ruhsatlarına ilişkin esaslar" başlıklı 6. maddesinde, "Özel kanunlarına göre her yerde ve her zaman silah taşımalarına izin verilen kamu görevlilerinin edindikleri zati silahlarına, istekleri halinde ayrı ayrı taşıma ruhsatı verilir, bu kişilerden ruhsat harcı alınmaz. Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentleri kapsamında olup, kanuni sınırlar içinde her yerde ve her zaman silah taşıma yetkisine sahip bulunanların, mevzuata uygun olarak edindikleri zati silahları kimlik belgesine işlenir. Kimlik belgesinde silah kaydına ait kısım yok ise, zati silahları için harçsız silah taşıma ruhsatı düzenlenir. Üzerine silah kaydı yapılan kimlik belgeleri silah taşıma ruhsatı yerine geçer." düzenlemesine; "Silah taşımalarına izin verilen kamu görevlileri" başlıklı 8. maddesinde, "Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (3) ve (6) numaralı bentleri uyarınca silah taşımalarına karar verilenler; a) ... 4) Özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip görevlilere." düzenlemesine; "Silahların kayıt ve tescili" başlıklı 14. maddesinde, "Bu Yönetmelik hükümlerine göre kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından silah taşıma veya bulundurma izni verilen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin silahlarına ait bilgiler kimlik kartlarına işlenir. ..." düzenlemesine; "Silah ruhsatı verilmesini engelleyen haller" başlıklı 16. maddesinde, "Aşağıda belirtilen kişilere ikinci fıkradaki hükümler saklı kalmak kaydıyla ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmez ve verilmiş ruhsatlar iptal edilir. a) Ateşli silahla işlenen suçlardan mahkum olanlara. b) Ruhsatlı silahıyla suç işleyenlere veya silahın muhafazasındaki ihmali ya da kusuru neticesi başkaları tarafından bir suç işlenmesine veya intihar ya da intihara teşebbüs edilmesine neden olanlara. c) Taksirli suçlar hariç bir yıldan fazla hapis cezasına mahkum olanlara. d) Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, her türlü kaçakçılık, bilişim alanındaki suçlar, ihaleye fesat karıştırma, yağma, uyuşturucu, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesinin ikinci fıkrası hariç olmak üzere suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetme ya da üye olma, insan ticareti, organ ve doku ticareti, kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olacak biçimde ya da kişilerde korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme veya patlayıcı madde kullanma, fuhuş, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme, kasten öldürme, silahla kasten yaralama veya çocukların cinsel istismarı suçlarından en az birinden dolayı mahkum olanlara. e) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlara. f) Taksirle veya basın ve yayın yoluyla işlenenler hariç olmak üzere değişik zamanlarda işlediği aynı veya farklı türden ikiden fazla suçtan dolayı mahkum olanlara. g) Ruhsatlı silahını geçici de olsa başkalarına verdikleri için mahkum olanlara. h) Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı silahlardan birini kullanmak suretiyle suç işleyen ve bu suçtan dolayı mahkum olanlara. ı) Ruhsatların veriliş nedenleri ortadan kalktığı halde durumu ruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmeyen ruhsat sahiplerine. i) Spor maksatlı olarak spor federasyonlarının demirbaşına kayıtlı silahları amacı dışında kullananlara. j) Mahkeme kararı ile veya haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılanlara, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile 6413 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ayırma işlemine tabi tutulanlara, 3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 3466 sayılı Kanunun mülga 15 inci maddesi uyarınca disiplinsizlik ya da ahlaki durum sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanlara, 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılı Kanunun 13 üncü ve 16 ncı maddeleri uyarınca ilişikleri kesilenlere veya 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince emekli edilenler ile disiplin kurulları ya da mahkeme kararıyla veya kanuni düzenleme ile meslekten ya da Devlet memurluğundan çıkarılanlara veya haklarında verilen mahkumiyet kararı sonucu memuriyetle ilişiği kesilenlere ya da milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanlara. k) Kısıtlı olanlar ile kamu hizmetinden yasaklılara. l) Psikolojik, nörolojik ve fiziki rahatsızlıkları olanlara. m) Yirmibir yaşını bitirmemiş olanlara. n) 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarında tedbir kararı verilenlere tedbir kararı süresince. Birinci fıkranın (e) bendi kapsamına girenlere affa uğramış olsalar bile ateşli silahlar ile mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmez. Aynı fıkranın (a), (b), (c), (d), (f), (g), (h) ve (i) bentleri kapsamına girenler için yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alması ve mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçmesi halinde silah taşıma veya bulundurma ruhsat işlemleri yapılabilir. Aynı fıkranın (ı) bendi kapsamına girenlere Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirlenen idari para cezasını ödemeleri kaydıyla tekrar ruhsat verilebilir. Bu fıkra hükmü, suç olmaktan çıkan bir fiil nedeniyle hüküm giymiş olanlar hakkında uygulanmaz. Kanunun ek 1 inci maddesinde silahla girilmesi yasaklanan yerlere silahla giren veya buralarda silah taşıyan kişilerin silah ruhsatları bulundurmaya çevrilir. Ön ödeme veya mahkumiyet kararındaki adli para cezasının infaz edildiği veya düştüğü tarihten itibaren beş yıllık süre geçmediği takdirde, bu kişilere taşıma ruhsatı verilmez. Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e) ve (h) bentlerinde belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevden uzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iade edilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemler bekletilir ve silah ilgili birimce emanete alınır. Ayrıca aynı fıkranın (n) bendinde belirtilen 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarında tedbir kararı verilenlerin varsa ruhsat verilmesine ve yenilemesine ilişkin işlemleri bekletilir. Bunların ruhsata bağlanmış silahları ise tedbir kararı kalkıncaya kadar emanette tutulur. Bu maddede belirtilen mahkumiyet, kesinleşmiş mahkumiyettir. Mahkemelerce verilen hapis cezaları, adli para cezasına çevrilmiş olsa dahi bu maddenin uygulanmasında hapis cezası esas alınır." hükümlerine; "Silah satın alma, kayıt ve tescil" başlıklı 22. maddesinde, "... Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ve emeklileri ile müstafi personel mensup olduğu kuvvet komutanlığından, jandarma personeli Jandarma Genel Komutanlığından, sahil güvenlik personeli Sahil Güvenlik Komutanlığından alacakları izin belgesi ile birlikte ilgisine göre bu komutanlıklara müracaatları halinde, silah taşımak ve bulundurmak için gerekli şartları taşımaları kaydıyla, kendilerine silah satın almak üzere EK-4’te yer alan Silah Satın Alma Yetki Belgesi verilir. ..." düzenlemesine; Ek 3. maddesinde, "Yönetmeliğin 8 ve 9 uncu maddelerine göre kurum, kuruluş veya kişilerin satın aldığı demirbaş silahlar, silah demirbaş defterine kaydolunur. Bu silahlar, adına silah taşıma ruhsatı düzenlenen kişi dışında başkası tarafından taşınamaz. Ruhsat sahibi kişi, ruhsatta kayıtlı demirbaş silah dışında başka silah taşıyamaz. Demirbaşa kayıtlı silah ve mermiler, özel oda, kasa veya dolaplarda muhafaza edilir. Bu silah ve mermilerin muhafazasında statülerine göre yetkili amir veya sahipleri sorumludur. Bu Yönetmeliğe göre demirbaş silah taşıma ruhsatı verilen kişilerin görevden ayrılması, taşıma ruhsatı verilecek başka görevli bulunmaması veya bu göreve giterilecek kişilerin işe başlamalarının geçikmesi halinde, demirbaş silah, kurum yetkilisi veya sahibi tarafından görevlendirilecek bir sorumlu tarafından muhafaza edilir. Silahlara ait demirbaş kaydı, bu silahları taşıyacak kişiler göreve başlayıncaya kadar, sadece işyerinde bulundurma yetkisi verir. Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre demirbaş silaha sahip işyerleri, bu silahların demirbaşa kaydından itibaren beş yılda bir yenileme işlemi yapmamaları halinde, 3 üncü maddeye göre işlem yapılır. Ayrıca, demirbaşsilaha ihtiyacı kalmayan kurum veya işyerlerine ait silahlar, bu Yönetmelik hükümlerine göre durumları uygun olan kişi veya kuruluşlara ubulüne uygun olarak devredilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun'un; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, Türk Silahlı Kuvvetleri personeline verilecek ilk nasıp istihkakı ile ilgili hususları belirlemektir." düzenlemesine; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun; subay (yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay (yedek astsubay hariç), sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile bunları istihdam eden Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı birlik, karargâh, kurum ve kuruluşlarını kapsar." düzenlemesine; "İlk nasıp istihkakı" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanun kapsamına giren personele ilk nasıplarında, bir adet yerli üretim ordu tipi tabanca ve bir kutu mermi ile yönetmelikte belirtilecek diğer eşya ve teçhizat verilir. " düzenlemesine; "Yönetmelik" başlıklı 5.maddesinde, "Personelin bağlı olduğu kuvvet komutanlığı, sınıf ve statüsü ve görev özelliği gibi hususlar dikkate alınarak hazırlanacak ilk nasıp istihkakı listeleri ile sınıf ve statü değişikliği nedeniyle uygulanacak ek ilk nasıp istihkakı listeleri, eşya ve teçhizatın kapsamı, miktarı, cinsi, verilme şekli ve bu Kanunla ilgili diğer usul ve esaslar Millî Savunma, İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmü yer almıştır. Anılan maddeye dayanılarak yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetlerinde Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmeliğin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türk Silahlı Kuvvetleri , Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilk nasıp istihkakı olarak verilecek eşya ve teçhizatın kapsamı, miktarı, cinsi, verilme şekli ile diğer usul ve esasları düzenlemektir." düzenlemesine; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, subay (yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay (yedek astsubay hariç), sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlarla bunları istihdam edecek Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı birlik, karargâh, kurum ve kuruluşlarını kapsar." düzenlemesine; "Verilecek istihkaklar" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin kapsam maddesinde belirtilen personele, ilk nasıplarında verilecek istihkaklar şunlardır: a) Tabanca ve muhteviyatı: 1) 1 adet ordu tipi tabanca ve 1 kutu (25 adet) mermi, 2 adet şarjör, 1 adet harbi, 1 adet tabanca kılıfı tahsis edilir. Ordu tipi tabancanın özellikleri silahlı kuvvetlerin üstlendiği millî savunma hizmetlerinin gerektirdiği teknik ve ateş gücü dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir. 2) Dış kaynaktan muvazzaf subaylığa ve astsubaylığa geçirilenlere tabanca ve mermileri ilgili kanunlarındaki deneme süresini, uzman erbaşlara 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12 nci maddesi ile öngörülen intibak süresini tamamlamalarını müteakip verilir. 3) Tahsis edilen teçhizat tabancası ve muhteviyatı, personelin muvazzaflığı süresince devlet malı statüsündedir. Teçhizat olarak verilen tabanca ve muhteviyatı, Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişik kesilmedikçe hiçbir şekilde başkasına verilemez, hibe edilemez ve devredilemez. 4) Çıkarma, sicilen ayırma, re’sen ayırma ve benzeri sebeplerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara tahsis edilen teçhizat tabancası geri alınır ve irat kaydedilir. 5) Silah ruhsatı verilmesine engel olan bir akıl hastalığı veya psikolojik ve nörolojik rahatsızlığı nedeniyle, sağlık kurulu raporuyla, silahlı görev yapamayacağının belirlenmesi hâlinde anılan tabanca, devlet malı statüsünde olduğundan, personelin silahlı kuvvetlerden ayrılmasına kadar emanette bekletilir, ayrılmasından sonra silahın başkasına devri sağlanır. b) Giyim ve kuşam: Ek’te belirtilen malzemeler; belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, ilk nasıp istihkakına hak kazanan tüm Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline verilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan Kanun ve Yönetmelik kurallarına da dayanılarak hazırlanan dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesi'nin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönergenin amacı; Jandarma Genel Komutanlığında görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, ile emekli ve müstafi statüsünde bulunan; subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara ait şahsi silah ve bu silahlara ait mühimmatın; tahsis, temin, devir, hibe, veraset yoluyla intikal ve ruhsat işlemlerinin ilgili kanun ve mevzuat hükümlerine göre uygulama esas ve usullerini belirlemektir." düzenlemesine; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönerge; Jandarma Genel Komutanlığı ve bağlı birlik kurumlarında/kurum amirliklerinde görevli personel ile emekli, müstafi ve çeşitli nedenlerle J.Gn.K.lığından ayrılmış/çıkartılmış personele ait silahlara ilişkin yapılacak işlemleri kapsar." düzenlemesine; "Şahsi silah sahiplenme kaynakları" başlıklı 8. maddesinde; "(1) Şahsi silah sahiplenme kaynakları aşağıdaki gibidir. a) Teçhizat tabanca (istihkak olarak bedelsiz) b) Zati demirbaş tabanca (bedelli)"... düzenlemesine; "Subay (Yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara teçhizat olarak tabanca tahsisi ve işlemleri" başlıklı 9. maddesinde; "(1) 5143 sayılı TSK'nde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun gereği; subay (Yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay (Yedek Astsubay Hariç), uzman jandarmalığa naspedilenler ile beş aylık intibak eğitimi tamamlanan uzman erbaşlara birer adet tabanca ve 25 adet mermi verilir. a) 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanunun 7'nci maddesi 4'üncü fıkrası A) bendi hükümleri doğrultusunda hakkında işlem yapılanlar ile bilfiil dokuz yılını tamamlamadan istifa ederek ayrılan veya sözleşme yenilemeyen veya sözleşmesi idarece yenilenmeyen veya vefat eden sözleşmeli subay ile sözleşmeli astsubaylar ile bilfiil on yılını doldurmadan istifa ederek ayrılan veya sözleşme yenilemeyen veya sözleşmesi idarece yenilenmeyen veya vefat edenlerin (şehit personel hariç) teçhizat tabancaları ilgili birlik komutanlıklar/kurum amirliklerince geri alınır ve irat olarak kaydedilir. ... c) Tutuklanma, gözaltına alınma, açığa alınma, geçici olarak görevden uzaklaştırma, işten el çektirme ve benzeri hallerde, personelin istihkak (teçhizat) tabancası birlik komutanlıklarınca/kurum amirliklerince emanete alınır. Tabanca teslim tutanağı ve tabancanın emanete alınma nedeni yazılı olarak Jandarma Lojistik Komutanlığına gönderilir. Bu hallerin sonunda, personelin meslekten çıkarılması/ayrılması/göreve dönmesi durumuna göre ilgili mevzuat kapsamında işlem tesis edilir...." düzenlemesine yer verilmiştir. Yönergeye ekli Ek- 1'de yer alan "Tanımlar"da, "... Şahsi silah: Personelin istihkak (teçhizat) ve Zati Demirbaş Tabancaları dışında temin etmiş oldukları (MKE A.Ş. 'den, zoralım, devir, veraset intikal yolu vb.) silahları, ... Teçhizat (İstihkak) tabanca : 5143 sayılı "Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun" gereği, Subay (Yedek Subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara bir defaya mahsus olmak üzere, bir kutu mermisi (25 Adet) ile birlikte bedelsiz istihkak olarak verilen, görevinin devamı süresince devir, hibe ve satışı yapılamayan tabancayı, ... Zati demirbaş tabanca: Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı envanterinde kayıtlı devlet malı silah iken, görevlerinde kullanılmak üzere bedeli mukabili zati demirbaş olarak personele satışı yapılarak envanter kayıtlarından çıkarılıp kayıt ve takip işlemleri personelin şahsi silah envanterinde izlenilen, personelin görevi süresince üçüncü kişilere satış, devir ve hibesi yapılamayan, personelin emekli olması veya zorunlu hizmet süresini tamamladıktan sonra istifa etmesi durumunda satış, devir ve hibe yapılmasını kısıtlayıcı şerhlerin kaldırıldığı silahları, ...ifade eder." düzenlemeleri yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, dayanaklarını üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar dayanağını Anayasadan, yönetmelikler ise dayanağını kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olmak (kanuni idare) ve dayanak üst normlara aykırı olmamak (normlar hiyerarşisi) kaydıyla, Anayasada belirtilen "yönetmelik" veya Anayasada adının zikredilmemesi sebebiyle "adsız düzenleyici işlem" olarak tanımlanan ve hiyerarşik olarak yönetmelikten alt düzeyde bulunan yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapma görev ve yetkisine sahiptir. Bunun yanında, idarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. 6136 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasında, kimlerin silah taşıma ya da bulundurma ruhsatı alabileceği; 4. fıkrasında, silah taşımaya yetki veren kimlik kartları ile belgelerin düzenlenmesi ve gerektiğinde yenilenmesi ya da geri alınmasına ilişkin usul ve esasların Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği; 5143 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İlk Nasıp İstihkakına İlişkin Kanun'un 3. maddesinde, bu Kanun kapsamına giren (Jandarma Genel Komutanlığı dahil) personele ilk nasıplarında tabanca ve mermi ile yönetmelikte belirlenecek eşya ve teçhizatın verileceği; 5. maddesinde, istihkak eşya ve teçhizatın kapsamı, miktarı, cinsi, verilme şekli ve bu Kanunla ilgili diğer usul ve esasların Millî Savunma, İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte çıkarılacak bir yönetmelikte gösterileceği düzenlenmiştir. Yukarıda açıklanan Kanun hükümleri doğrultusunda hazırlanarak yürürlüğe konulan 21/03/1991 tarih ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde silah taşımasına izin verilen kamu görevlileri sayılırken, 9. ve 10. maddelerinde, Kanun gereği ve vali iznine tabi olarak silah taşıma ruhsatı alabilecekler belirlenmiş; 16. maddesinde de, bütün başvuru sahipleri bakımından (kamu görevlisi veya diğer) silah ruhsatı verilmesini engelleyen haller sıralanmış; Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde ise, tahsis edilen teçhizat tabancası ve muhteviyatının personelin muvazzaflığı süresince devlet malı statüsünde olduğu, teçhizat olarak verilen tabanca ve muhteviyatının Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişik kesilmedikçe hiçbir şekilde başkasına verilemeyeceği, hibe edilemeyeceği ve devredilemeyeceği; çıkarma, sicilen ayırma, re’sen ayırma ve benzeri sebeplerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden, Jandarma Genel Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ilişiği kesilen subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara tahsis edilen teçhizat tabancasının geri alınacağı ve irat kaydedileceği; silah ruhsatı verilmesine engel bir rahatsızlığı nedeniyle sağlık kurulu raporuyla silahlı görev yapamayacağının belirlenmesi hâlinde tahsis edilen tabancanın, devlet malı statüsünde olduğundan, personelin silahlı kuvvetlerden ayrılmasına kadar emanette bekletileceği, ayrılmasından sonra ise başkasına devrinin sağlanacağı düzenlenmiştir. Anılan Kanun ve Yönetmelik kurallarına dayanılarak hazırlanan dava konusu Jandarma Genel Komutanlığı Şahsi Silah Yönergesi'nin 9. maddesinde, 5143 sayılı Kanun gereği subay (yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay (yedek astsubay hariç) ve uzman jandarmalığa naspedilenler ile beş aylık intibak eğitimi tamamlanan uzman erbaşlara birer adet tabanca ve 25 adet mermi verileceği; dava konusu kısmında ise, bu personelin geçici olarak görevden uzaklaştırılması halinde personelin istihkak (teçhizat) tabancasının birlik komutanlıklarınca/kurum amirliklerince emanete alınacağı, tabanca teslim tutanağının ve tabancanın emanete alınma nedeninin yazılı olarak Jandarma Lojistik Komutanlığına gönderileceği, bu hallerin sonunda, personelin meslekten çıkarılması, ayrılması veya göreve dönmesi durumuna göre ilgili mevzuat kapsamında işlem tesis edileceği düzenlenmiştir. Öncelikle, ateşli silahla mermilerinin taşınması ve bulundurulmasının 6136 sayılı Kanun ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğe tabi olduğu ve ruhsatlara ilişkin genel kural ve ilkelerin anılan mevzuatta belirlendiği açıktır. Bununla birlikte, 5143 sayılı Kanun ile ilgili personele tanınan ilk nasıp istihkakı olarak (devlet malı niteliğindeki) tabanca ve mermilerin bedelsiz verilmesi, özel bir hak ve düzenleme olduğundan, anılan hakkın kullanımına ilişkin usul ve esaslar da Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmelik ile kurallaştırılmıştır. Bu itibarla, adı geçen Yönetmeliklerle çerçevesi belirlenen silah ve mermiler ile bunların taşınması ve bulundurulmasına dair detayların, özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip personeli istihdam eden kamu kurumlarınca kendi görev, teşkilat ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlenmesinde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte irdelenmesinden; kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının korunması amacıyla temel hak ve hürriyetlerin, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak kanunla sınırlanabileceği Anayasa kuralıyla benimsenmiş ise de, silah taşıma ya da bulundurma ruhsatı almanın bir temel hak ve özgürlük olarak tanımlanamayacağı gözetildiğinde, silah taşıma ve bulundurmaya yönelik kuralların, temel hak ve hürriyetlere has koruma şemsiyesinden yararlanamayacağı, silah taşıma ve bulundurmaya ilişkin düzenlemelerde konuya özgü, kamu düzeni ve güvenliğinin gerektirdiği kurallara yer verilebileceği açıktır. Uyuşmazlık bu çerçevede irdelendiğinde; bir kuruma ait işyeri için demirbaş olarak kaydı yapılan demirbaş silahlar ile 5143 sayılı Kanun uyarınca ilgili personele bedelsiz istihkak olarak verilen teçhizat (istihkak) tabancalarının, kamu görevlisine tümüyle görevinden dolayı verilmesi ve devlet malı olması nedeniyle tevdi/tahsis edildiği personelin görevle irtibatının geçici (görevden uzaklaştırma) dahi olsa kesilmesi halinde bu silah/tabancaların verilme sebebinin de geçici olarak ortadan kalkmasına bağlı olarak ilgili personelden iadesinin istenilip emanete alınması, bilahare personelin görevle irtibatının yeniden kurulup kurulmamasına göre bahse konu silah/tabanca ve mermilere ilişkin olarak durumun tekrar değerlendirilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi (göreve iade edilen personele silah ve mermilerin teslim edilmesi, silah ruhsatı düzenlenmesine engel sebeplerle görevle ilişiği kesilen personelden silahın kalıcı şekilde geri alınması) gerektiği açıktır. Esasen, görevden uzaklaştırma kararı verilmesini gerektiren yasal sebepler de göz önünde bulundurulduğunda, teçhizat (istihkak) tabancalarının iade alınarak emanette tutulmasının kamu yararına uygun olduğunda da şüphe bulunmamaktadır. Nitekim, dava konusu Yönergenin dayanaklarından olan 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin Ek 3. maddesinde, taşıma ruhsatlı demirbaş silah tevdi/tahsis edilen kamu görevlisinin görevden ayrılması halinde silahın kurumca muhafaza edileceği; Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında İlk Nasıp İstihkakına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde de, silah ruhsatı verilmesine engel akıl hastalığına ya da psikolojik veya nörolojik rahatsızlığa yakalanan personele tevdi/tahsis edilen teçhizat (istihkak) tabancasının emanete alınacağı ve başkasına devrinin sağlanacağı kurala bağlanmıştır. Dolayısıyla, dava konusu kuralla aynı düzenlemeleri içermemekle birlikte, her iki Yönetmelik hükmünde de görev sebebiyle verilen devlet malı niteliğindeki silahların, tevdi/tahsis edildiği personelin görevle irtibatının kesilmesi halinde iade alınıp emanette tutulacağı düzenlendiğinden, dava konusu kuralların, dayanağı Yönetmeliklerdeki benzer (kıyasen uygulanabilecek) hükümlerle de paralel olduğu ve üst normlarla getirilen çerçeve içinde kaldığı görülmektedir. Buna göre; Jandarma Genel Komutanlığında görevli subay (yedek subay hariç), sözleşmeli subay, astsubay (yedek astsubay hariç), sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaşların geçici olarak görevden uzaklaştırılması halinde görevleriyle ilişkilerinin fiilen kesildiği ve teçhizat (istihkak) tabancasının devlet malı statüsünde olduğu dikkate alındığında kendilerine tevdi/tahsis edilen bu tabancaların geçici bir tedbir olarak teslim alınmasını öngören Yönergenin dava konusu 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde hukuka ve kamu yararı ile hizmet gereklerine aykırı bir yön görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Jandarma Genel Komutanlığı'nın 01/02/2022 tarihli Makam Oluruyla yürürlüğe konulan JGY166-2 sayılı Şahsi Silah Yönergesinin 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/11/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. </body></html>