Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1242 E. , 2025/1287 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1242 Karar No : 2025/1287 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Hazır Beton İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Köyü Muhtarlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Köyü ... mevkii ... nolu parsel ile ... Köyü ... ada, ... parseli kapsayan alanda, ... Hazır Beton İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan ... ruhsat numaralı Kum-Çakıl Ocağı ve Kırma-Eleme-Yıkama Tesisi Kapasite artışı İlave Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Projesi ile ilgili olarak Tokat Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen 08/12/2023 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla çevre mühendisi, jeoloji mühendisi, biyolog, maden mühendisi ve ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan tespitler ile dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararına konu projeye ilişkin olarak her ne kadar bilirkişi raporunda Çevre Mühendisliği, Ziraat Mühendisliği, Maden Mühendisliği ile Hidrojeoloji bilim dalları yönünden yapılan değerlendirmede, dava konusu işleme dayanak proje tanıtım dosyasının kabul edilebilir düzeyde ve dolayısıyla "ÇED Gerekli Değildir" kararının teknik olarak uygun olduğu belirtilmiş ise de; dava konusu "Kum-Çakıl Ocağı ve Kırma-Eleme-Yıkama Tesisi Kapasite Artışı İlave Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi" projesi ile ilgili olarak verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının; proje alanı ve çevresinde yer alan flora- fauna türlerinin saha çalışması yapılmadan yetersiz literatür bilgisine dayalı olarak alındığı, belirlenen flora- fauna türlerinin de proje faaliyetlerinden nasıl etkileneceği ve bu olası etkilerinin nasıl bertaraf edileceğine ilişkin önleyici faaliyetin planlanmadığı, PTD'de proje etki alanı içerisinde sulak alanın bulunmadığının belirtilmesine rağmen Yeşilırmak Nehrinin proje etki alanında kalmasından kaynaklı çevrede yer alan ekosistemlere yönelik bir tespitin yapılmadığı gibi proje faaliyetlerinin olası etkilerinin ekosistemler üzerindeki zararlarını ortadan kaldırmak veya şiddetini azaltmak için herhangi bir faaliyetin planlanmadığı, proje etki alanı içerisinde yer alan ve Tokat halkı tarafından kullanılan ... Mesire alanının yer aldığı ancak PTD'de bu alanın belirtilmediği, yapılması planlanan projeden bu alanın ne düzeyde etkileneceğinin açıklanmadığı, bölgede yaşayan insanların aktivitelerinin ve doğal yaşam konforunun proje faaliyetlerinden etkilenmemesi için ne tür önlemler alınacağı ve bu kapsamda ne tür faaliyetler yapılacağına ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmediği, bu itibarla, PTD'de yer alan flora-fauna bölümünün bilimsel ve teknik açıdan yeterli ve uygun olmaması sebebiyle, proje tanıtım dosyası ve dolayısıyla "ÇED Gerekli Değildir" kararı bir bütün olarak değerlendirilerek, Fauna-Flora ve Ekosistem bilim dalına ilişkin yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında, proje tanıtım dosyasında tespit edilen eksikliklerin, dava konusu ÇED gerekli değildir kararını sakatlar nitelikte olduğu ve söz konusu projenin Çevre Kanunu ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında çevre üzerindeki olumsuz etkilerini, projenin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalarla alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olmadığı, çevreye olabilecek olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi ya da zararının biyolojik çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için gerekli önlemlerin alınmadığı dikkate alındığında, literatür bilgilerine dayalı hazırlanan ve proje özelinde uygun ve yeterli olmayan Proje Tanıtım Dosyasına göre verilen dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İl Müdürlükleri tarafından verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına esas alanda proje kapsamında herhangi bir faaliyetin yürütülmemiş olması ve Kurumca istenilen hususların proje tanıtım dosyası içerisinde proje sahibince taahhüt edilmiş olması ve ÇED kararının bir projenin faaliyette bulunabilmesi için tek başına nihai bir izin/onay niteliği taşımamakta olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olup, Proje Tanıtım Dosyasında projenin tüm çevresel etkilerinin (toz, emisyon, flora-fauna, gürültü vb.) değerlendirildiği ve gerekli her türlü tedbirin alındığı dikkate alındığında projenin hukuka uygun olduğu; ÇED Gerekli Değildir Kararı verilmesinin daha sonra bir denetim olmayacağı anlamına gelmediği, bilakis ÇED Yönetmeliği'nin 19. maddesi (b) bendi uyarınca yapılacak işlem ve denetim faaliyeti ile PTD'de taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda öncelikle bir defaya mahsus Valilikçe süre verilmesinin söz konusu olabileceği, bu süre sonunda da taahhüt edilen hususlara uyulmaması halinde yatırımın durdurulabileceği ve yükümlülükler yerine getirilmedikçe de durdurma kararının kaldırılmayacağı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 03/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Köyü ... mevkii ... nolu parsel ile ... Köyü ... ada, ... parseli kapsayan alanda, ... Hazır Beton İnşaat Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan ... ruhsat numaralı Kum-Çakıl Ocağı ve Kırma-Eleme-Yıkama Tesisi Kapasite artışı İlave Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Projesi ile ilgili olarak Tokat Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen 08/12/2023 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince; her ne kadar bilirkişi heyetinden fauna- flora - ekosistem yönünden biyolog tarafından yapılan değerlendirme dikkate alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararına konu projeye ilişkin olarak Çevre Mühendisliği, Ziraat Mühendisliği, Orman Mühendisliği ile Hidrojeoloji bilim dallarına ilişkin yapılan değerlendirmede, dava konusu işleme dayanak proje tanıtım dosyasının kabul edilebilir düzeyde ve dolayısıyla "ÇED Gerekli Değildir" kararının teknik olarak uygun olduğunun belirtildiği; madencilik yönünden yapılan değerlendirmede; kurulması planlanan ilave Kırma Eleme Yıkama Tesisi tamamen fiziksel temelli bir madencilik faaliyeti olup, eleme işleminin fiskiye su yardımı ile yapılacak olmasından dolayı, toz oluşumu söz konusu olmayacağı, herhangi bir kimyasal madde kullanımı ve patlayıcı madde kullanımı da söz konusu olmayacağı, bu kapsamda, bilimsel tabanlı madencilik, çevre ve diğer iş güvenliği tedbirlerinin alındığı, kamu yararı gözetilerek yapılacak olan, söz konusu ilave 368.000 ton/yıl kapasiteli Kırma Eleme Yıkama Tesisi projesinin, ilgili firma tarafından sunulan Proje Tanıtım Dosyasında belirtildiği gibi yapılması durumunda, yapılacak faaliyetlerin madenciliğin doğası kapsamında olduğu ve ülke ekonomisi ve yörenin sosyo-ekonomik kalkınmasına olumlu katkı yapabileceği, dava konusu işleme yönelik seçilen yer ve teknolojik alternatifler birlikte değerlendirildiğinde, projenin uygulanmasında ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalarla alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeyde olduğu, çevre yönünden yapılan değerledirmede; kurulum ve işletim sırasındaki faaliyetler kapsamında oluşacak olan atıklar(proses kaynaklı katı atıklar, personelden kaynaklı evsel katı atıklar, ambalaj atıkları, ömrünü tamamlamış lastikler, atık pil ve akümülatörler, tıbbi atıklar, tehlikeli atıklar, proses kaynaklı atık sular, personel kaynaklı atık sular, atık yağlar) Nihai Proje Tanıtım Dosyasında belirtildiği şekilde toplanıp, taşınıp, bertaraf edilirse ve taahhüt edilen ilgili yönetmeliklere uyulursa sorun olmayacağı, Nihai Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususların yerine getirilmesi durumunda, projenin çevresel açıdan bir zarar oluşturmayacağı, hidrojeoloji yönünden yapılan değerlendirmede; davaya konu olan kapasite artışı gerekçesi ile kurulmak istenilen alanda kum-çakıl çıkarımı esnasında kimyasal madde ve patlayıcı madde kullanımı söz konusu olmayıp, sadece iş makinası kovaları ile çıkarma işlemi gerçekleştirileceği, ıslak eleme neticesinde tozumanın meydana gelmeyeceği ancak kırma işlemi sırasında gürültü oluşacağı öngörüldüğü, Nihai Proje Tanıtım Dosyası'nda gürültü konusuyla ilgili gerekli önlemlerin alınacağından ve sınır değerlerin aşılmaması konusun da azami önlemlerin alınacağının belirtildiği, Nihai Proje Tanıtım Dosyasında çevresel açıdan yaşanabilecek olumsuzluklar ve bunlara karşı alınacak önlemlerin detaylıca anlatıldığı, Nihai Proje Tanıtım Dosyası ve eklerinde belirtilen hususlar ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden yürürlüğe giren ilgili yönetmeliklere uyulması ve mer'i mevzuat uyarınca ilgili kurum/kuruluşlardan alınan izinlere uyulması, ÇED Yönetmeliğinin 18. maddesi gereğince alınan izin ve ruhsatlar ile yatırım başlangıç, işletme ve işletme sonrasına ilişkin raporlarda belirtilen şartlara uyulması şartıyla, özellikle de Kum-çakıl çıkarılan alanda oluşan açık ocak boşluğunun rehabilitasyonu sırasında bu alanın hangi malzeme ile dolgulandırılacağının açıkça belirtilmesi (özellikle inşaat artıklarının bu alanda dolgu malzemesi olarak kullanılmamasının sağlanması, inşaat artıkları içinde barındırdığı bazı materyaller nedeniyle yeraltı su kirliliğine neden olacaktır) koşuluyla projenin faaliyete geçmesinde bir olumsuzluk oluşmayacağı, tarım yönünden yapılan değerlendirmede; kurulum ve işletim sırasındaki faaliyetler kapsamında çevreye etraftaki tarla tarımına, bahçe tarımına, seracılık faaliyetlerine, bitkisel ve hayvansal üretim kapsamında üretilecek olan tarım ürünlerine zarar verecek, ticari değerini düşürecek, üretimi olumsuz etkileyecek herhangi bir durumun olmayacağı, herhangi bir tarımsal sulama suyuna, kaynak suyuna, kuyu sularına olumsuz bir etki oluşturmayacağı, herhangi bir kimyasal kullanılmadığından dolayı tarımsal üretim açısından olumsuz bir durum olmadığı'' yönünde görüş ve kanaatte bulunulduğu, dört farklı uzmanlık alanı tarafından yapılan olumlu yorumlar ve projenin kapasite artışı ve ilave kırma eleme tesisine ilişkin olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda; fauna-flora-ekosistem açısından yapılan tek olumsuz yorumun uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasını kusurlandırılacak mahiyette olmadığı, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, temyize konu kararda hukuki uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu proje ile ilgili olarak verilen ÇED Gerekli Değildir kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>