Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3916 E. , 2025/1482 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3916 Karar No : 2025/1482 TEMYİZ EDENLER (DAVALI) : 1- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Madencilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... DAVACI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... 2- ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili Finike ilçesi ... Köyü ... Mevkiinde ... ruhsat ve ER: ... Erişim nolu sahada, 17,48 he alanda ... Madencilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan Mermer Ocağı işletmesi için Antalya Valiliğince tesis edilen ... tarih ve E:... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Maden Mühendisi, Çevre Mühendisi, Orman Mühendisi, Harita Mühendisi ve Ziraat Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan Bilirkişi Raporunun birlikte incelenmesinden; Bilirkişi Raporunda özetle; Orman Mühendisliği açısından değerlendirmede; Antalya ili, Finike ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şirketi uhdesinde bulunan ... Ruhsat ve ... Erişim numaralı II-B grubu maden ocağına ait izne konu ruhsat sahası içinde izne konu alanların tamamı devlet mülkiyetinde orman vasıflı arazi içerisinde yer aldığı, ÇED sahasının miktarı 174.753,0 m2 olup tamamı orman alanında olduğu, bu sahalarda orman oluşturan ağaç türleri kızılçam ve Toros sediri bulunduğu, alanın flora ve fauna bakımından önemli bir biyoçeşitliliğe sahip yerlerden olduğu ve çok sayıda türü bünyesinde barındırdığı, ormanın bir bütünlük gösterdiği, çeşitli kullanımlar sebebiyle parçalanma göstermediği ve tüm ekosistemin oluşturduğu yaşam birliğinin önemli olduğu, yerin önemli bir vadi ekosistemi olduğu, vadinin her iki yamacında farklı doğal zenginlikler bulunduğu, arazinin oldukça dik bir yapısının bulunduğu, vadinin kuzey-güney uzantılı yapısı sebebiyle lodos ve poyraza açık bir topoğrafyaya sahip olduğu, poyraz esmesi durumunda ocak sahasında çalışma esnasında çıkan toz ve pasadan kalkacak tozun hemen alt tarafta bulunan çam balı üretimi yapılan alanlarla, daha ileride yer alan zeytinlikler ve hatta yerleşim yerlerini olumsuz etkileyeceği, Arıcılık Faaliyetleri ve ... Balı: Finike ilçesine bağlı ... (...) Mahallesi ülkemizde çam balı üretimi yapılan önemli yerler arasında olduğu, üretilen bal “...” adı altında satılmakta ve doğal çam balı olması itibariyle talep gördüğü, ... Mahallesinin doğu tarafında, mermer ocağı sahasının hemen güneyinde çam balı üretiminin dava konusu ocakta yapılacak faaliyetlerden etkileneceği, ayrıca arazi yapısının da göz önünde bulundurulması durumunda yakın konumdaki bal üretim sahalarının topoğrafik olarak ocak bölgesinden etkileneceği, Çam balının yanı sıra Toros sediri ağaçlarından Cinara cedri bilimsel adı olan sedir sürgün bitinden elde edilen sedir balının yöre arıcılığı için önemli olduğu, bozulmamış doğası ile söz konusu ormanın yöre arıcılığı bakımından değerli olduğu ve sedir balının yanında kekik balının da üretildiği ve bu üretimlerin devamının sağlanabilmesi için orman yapısının devamlılığının öneminin yüksek olduğunun belirtildiği, Ziraat Mühendisliği Açısından Değerlendirmede; yapılması planlanan mermer ocağı arazisinin 1020-1100 metre rakımında, taşlık-kayalık yapıya sahip, dik yamaç orman örtüsüne sahip, tamamı ormanlık sahada kaldığı, faaliyetin yürütüleceği alanda tarım arazisi bulunmadığı, davaya konu maden ocağında, üretim; patlatma şeklinde olmayıp kesme yöntemi kullanılacağının PTD’de belirtildiği, maden işletmelerinde genelde iki çeşit toz kaynağının olduğu, birincil toz kaynağı, kayacın üretimi esnasında, ikincil toz kaynağı ise çökmüş olan tozun çeşitli etkenlerle (havalandırma, rüzgâr, işçilerin ocak içerisindeki hareketleri, nakliye yolları vb. gibi) havada tekrar hareketlenmesi ile oluştuğu, tarımsal üretimi etkileyen tozun ikincil toz kaynağı olduğu, özellikle şiddetli rüzgârların etkisiyle bulunduğu yerden daha uzak noktalara taşınabildği, maden ocaklarında işlenmiş materyalin yığılmasında, kamyonlara yüklenmesinde ve nakliyat sırasında toz açığa çıktığı, özellikle kurak bölgelerde nakliye güzergahlarını ıslatmak için suyun yetersiz olduğu, ıslatma suyunun da hızla buharlaştığı, açık madencilik faaliyetlerinde çevreye yayılacak toz partiküllerinin yoğunluğu ve sürekliğine bağlı olarak tozlar, tarımsal alanlarda bulunan bitkilerin; fotosentez, solunum ve transpirasyon (terleme) gibi yaşam fonksiyonlarının gerçekleştiği yapraklardaki stomaların tıkanmasına neden olduğu, bundan dolayı bitkilerde vejetatif gelişme olarak adlandırdığımız yaprak ve sürgün oluşumu ile generatif gelişme dönemi olan çiçeklenme döneminde olumsuz etkilenerek verim ve kalitede düşüşe neden olduğu, aşırı toz birikimi, yapraklarda erken yaşta dökülmelere neden olduğu, yapılan tespitlere göre, faaliyet sahasına 2,36 km ve 2,4 km mesafelerde kapama zeytin bahçelerinin bulunduğu, bu kapsamda, kurum tarafından bildirilen görüş uygun olmadığı, kaldı ki, aynı kurumun, aynı yörede başka bir firma için 2023 yılı için kurum görüşünde; “Finike ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında kalan Mermer ocağı projesi için 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun yönünden uygun olmadığı ile ilgili kurum görüşü bildirdiği, davalı tarafından sunulan ek belgede tespit edilmediği, bu değerlendirmeler kapsamında ÇED Gerekli Değildir kararının uygun olmadığı değerlendirmesinde bulunulduğu, Maden Mühendisliği Açısından Değerlendirmede; mermer blok üretimi projesinin uygulanmasında ekonomik açıdan kamu yararı, doğanın olduğu gibi korunmasında ise sosyal açıdan kamu yararı bulunduğu, hangisinde üstün kamu yararının olduğu hususunun değerlendirilmesinde ise farklı disiplinlerin farklı yaklaşabildiği, madencilerin maden üretiminden yana, orman-çevre-biyoloji gibi alanların mensuplarının ise doğanın korunmasından yana fikir ortaya koymak eğiliminde olduğu, dava konusu sahada baskın olan zararın ormana verilecek zarar olduğu, Orman yapısının olduğu gibi korunmasının zorunlu olup olmadığının değerlendirilmesinin orman mühendisliği uzmanları tarafından yapılabileceği, uzman olmayan bir gözle bakıldığında da sahanın yoğun bir orman örtüsü içerdiği, görsel bir zenginlik oluşturduğu, güzel bir doğaya sahip olduğu, sahanın henüz bakir bir saha oluşunu, mermerin nadir bulunan/stratejik/değerli bir maden olmayışını göz önüne alarak sahada ayrıntılı bir ÇED raporu hazırlama ve ÇED sürecini işletme çalışmasının gerektiğinin belirtildiği, Harita Mühendisliği Açısından Değerlendirmede; 17,48 ha’ lık ÇED sahasının, 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada ... numaralı pafta içerisinde, “Orman Alanı”nda yer aldığı, Proje Tanıtım Dosyası içeriğinde projeye ilişkin yeterli bilgilere yer verildiği, koordinatların gösterildiği, dava konusu alanın tamamının orman alanını kapsadığı, ... Madencilik San. Tic. Ltd. Şirketi tarafından planlanan, "II-B Grubu Mermer Ocağı Projesi” nin uygulanmasında Harita Mühendisliği açısından sakınca olmadığının belirtildiği, Çevre Mühendisliği (Çevresel Etkiler) Açısından Değerlendirmede; dava konusu maden ocağı projesi ile ilgili olarak "ÇED Gerekli Değildir" kararının verildiği, PTD’nde evsel nitelikli atıklar ve diğer atıkların yönetimine ilişkin önlemlerin yer aldığı, işletme sonrasında proje sahasında rehabilitasyon çalışması yapılacağı, alıcı ortama atıksu deşarjı yapılmayacağı, gürültü, toz ve partikül madde emisyonlarının önlenmesine yönelik önlemlere yer verildiği, toz modellemesi yapıldığı, ancak proje sahası ile ilgili diğer disiplinlerle birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde projenin çevresel etkilerinin daha detaylı incelenmesi gerektiği bu nedenle de proje ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması gerektiği, şeklinde tespitlere yer verildiği, bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, "ÇED Gerekli Değildir" kararına esas teşkil eden Proje Tanıtım Dosyasının yeterli olmadığı, çevresel etkilerinin daha detaylı incelenmesinin gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği, ilgili kurumlardan gelen olumsuz görüşlere istinaden projenin revize edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, projenin çevresel etkilerine ilişkin taahhütlerin yeterli olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare yanında Müdahil tarafından; davalı idarenin temyiz gerekçelerine ek olarak, ilgili kurumlardan izinlerin alındığı, aksi yöndeki bilirkişi raporunun hukuk güvenirliği sarstığı, davanın süresinde açılmadığı, Mahkeme Kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 10/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Antalya ili Finike ilçesi ... Köyü ... Mevkiinde ... ruhsat ve ER: ... Erişim nolu sahada, 17,48 he alanda ... Madencilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan Mermer Ocağı işletmesi için Antalya Valiliğince tesis edilen ... tarih ve E:... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada; İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan Bilirkişi Raporunda; dava konusu projenin, projenin yakın yöresinde bulunduğu belirtilen zeytinlik alana, ormanlara ve yörede yapıldığı belirtilen arıcılık faaliyetine olabileceği belirtilen etkilerin, bilimsel, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, çevreye olabilecek olası olumsuz etkilere ilişkin proje tanıtım dosyasında yer verilen tedbir ve taahhütlerin yeterli görülmesine rağmen proje ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması gerektiği değerlendirilmesine yer verildiği, dolayısıyla hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu sonucuna varıldığından yeniden yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanacak bilirkişi raporunun incelenmesi suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında yeniden karar verilmesi, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz. </body></html>