Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/882 E. , 2025/9873 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/882 Karar No : 2025/9873 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde ve uhdesinde bulunan...Er:...) No'lu I (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahada yapılan ölçümler sonrasında ruhsat sınırlarından aşım yapılarak ruhsat sahası dışında ruhsatsız alandan 1.084.064,29 m3'lük malzemenin (kum) alındığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 22.375.086,90-TL idari para cezası uygulanmasına dair İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ...tarih ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin haiz olduğu işletme ruhsatlı saha dışından ve dava dışı 3. kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan izin ve ruhsat olmaksızın kum alımı yaptığının gerek 1/1000 ölçekli haritalardan, gerek drone görüntülerinden, gerekse çekilen fotoğraflardan anlaşıldığının tartışmasız olduğu, kaldı ki davacının üretim yapıldığına ilişkin beyanları ve davalı idarece yapılan ölçümlerle hesaplanan miktarların birlikte değerlendirilmesinden, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesi uyarınca davacı şirket adına 22.375.086,90-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Her ne kadar davalı idarece sunulan bilgi, belge ve alan fotoğraflarından davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığı görülmekte ise de, dava konusu idari para cezasının üzerinden hesaplandığı kaçak alım yapıldığı belirtilen kum miktarı tespitinin, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bunun haricinde alım yapılan kum miktarına ilişkin davalı idarece ruhsatlı alanda fiziken bir incelemeye girişilmediği, fiziki inceleme neticesinde bununla ilgili tutanak tutulmadığı, davacı tarafından yapılan kaçak kum üretimi sonucu elde edilen miktarı destekleyici harici araştırmalarda bulunulmadığı, bu haliyle davalı idarece her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamamış kaçak kum alım miktarı üzerinden hesaplanan dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dron tekniği ile ölçümler yapıldığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan harita standartlarına uyulduğu, maden üretimine ilişkin yapılan ölçümlerin her m2'sinin onlarca noktasından kot alınarak sahanın tamamının topoğrafyasının çıkarıldığı, alanın geometrisi hesaplanarak kübaj hesabı yapıldığı, ruhsat dışı alanda kübaj hesabı sonrasında yoğunluk katsayısı 1,6 ton/m3, zaiyat oranı ise % 14 düşülerek hesaplandığı, yapılan ölçüm sonucu oluşturulan halihazır harita ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının (İBB) 2006-2013-2017 tarihli, 1/1000 ölçekli halihazır haritaları karşılaştırılmış olup, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2006 yılı halihazır haritası ile 2013 yılı halihazır haritalarında bahse konu alanın kotlarının aynı olduğu, bu yıllarda alanın topografyasının bozulmadığı, 2006 ve 2013 yıllarında bahse konu alanda herhangi bir aşımın olmadığının anlaşıldığı, Google Earth (uydu görüntüsü) yazılımının yıllara göre sağladığı uydu görüntüleri incelendiğinde de, 2013 ve 2014 yılında herhangi bir aşımın olmadığı, 2015 yılında ... ada, ... parsel sayılı ruhsatsız taşınmazda aşıma başlanıldığı, 2016 yılında ... ada, ... parsele bitişik ... parsel sayılı taşınmazda aşıma devam edildiği ve 2017 yılında da ... parsele bitişik ... parsel sayılı taşınmazda aşıma devam edildiğininin tespit edildiği, davacının kendi mülkiyetindeki taşınmazda madencilik faaliyetinde bulunabilmesi için de ruhsat alması gerektiği, taşınmazın davacının mülkiyetinde olmasının bahse konu alanlarda ruhsat almadan madencilik faaliyeti yapabileceği ya da ruhsatlı alanın yanındaki bu taşınmazlara aşım yapabileceği anlamına gelmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul ili, Sİlivri ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde davacı şirket adına ... no'lu I (a) grubu maden işletme ruhsatı 02/07/2017 tarihinde 5 yıllık olarak yürürlüğe girmiş ve davacı tarafından temdit talebinde bulunulmuştur. Davalı idare tarafından maden sahasında dron tekniği ile yapılan ölçümler sonrasında haritalandırılarak madencilik faaliyetleri ile ilgili sahada yapılan incelemeler neticesinde, ruhsat sahasının kuzeyinde yer alan 65.379,07 m2 alandan malzeme alındığına ve 02/12/2021 tarihinde yapılan gözlemlere ilişkin tutunak tutulmuştur. Davalı idare tarafından, I (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahada yapılan ölçümler ve sahayla ilgili idareye bildirilen üretim-satış beyanlarının incelenmesi neticesinde Harita, Maden ve Çevre Mühendisinin de içinde bulunduğu oluşan 4 kişilik heyetçe hazırlanan 08/02/2022 tarihli değerlendirme tutanağında ise, "Firma tarafından 2007 ile 2021 tarihleri arasında söz konusu ruhsatlı sahayla ilgili olarak toplam 314.902.30 ton malzeme üretimi yapıldığının İdareye beyan edildiği, ancak 2006-2013 ve 2017 tarihli hava fotoğraflarından elde edilen İBB'nin halihazır haritaları ile İdaremiz tarafından 16.09.2021 tarihinde yaptırılan ölçümler karşılaştırıldığında... no'lu ruhsatlı saha içerisinde herhangi bir malzeme üretiminin olmadığı, İBB paftaları, Google Earth yazılımının sağladığı uydu görüntüleri ve 16.09.2021 tarihinde İdaremiz tarafından yaptırılan ölçümlerin incelenmesi neticesinde ... no'lu ruhsatlı sahadan ruhsat mücavirinde bulunan ve mülkiyeti ...Şirketi'ne ait ... ada, ... parsele yol açılarak bu parsel içerisinden malzeme alımına 2015 tarihinde başlanıldığı, devamında bu parselin bitişiğinde bulunan ve mülkiyetleri Maliye Hazinesi adına kayıtlı ..., ..., ... parseller ile mülkiyeti İ.K. adına kayıtlı ... ada, ... parselden ölçüm tarihi olan 16.09.2021 tarihine kadar malzeme alımına devam edildiği, yine firma tarafından söz konusu ... ada,... parsele 24/09/2020 tarihinde, ..., ...,...ve ... parselleri kapsayan alana 12/01/2021 tarihinde davalı idareye müracaat edilerek I-(a) grubu maden işletme ruhsatı müracaatında bulunduğu anlaşıldığını"nın belirtildiği görülmektedir. Davalı idarenin 13/06/2022 tarihli Olur işlemi ile ise 1.084.064,29-m3'lük malzemenin (kum) alındığının anlaşılması üzerine 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası hükmü gereği ruhsat alanı dışında üretim yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 22.375.086,90-TL idari para cezası verilmesi üzerine söz konusu idari para cezasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 24/06/2010 tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5995 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin beşinci fıkrasında "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı yer almakta iken 18/02/2025 tarih ve 29271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle, söz konusu 5. fıkrada yer alan "üç katı" ibaresi "iki katı" şeklinde değiştirilmiştir. 28 Şubat 2019 tarih ve 30700 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır. 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga) Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesinde "Ruhsatı olmadan, başkasına ait ruhsat alanı içerisinde, ruhsata konu olmayan maden üretimi veya grubu dışında üretim yapıldığının Genel Müdürlükçe, il özel idaresince veya mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, üretimi yapanın adı ve adresi, maden cinsi ve miktarı gibi bilgiler yer alır. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsatsız sahada üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin 24/06/2010 ila 17/02/2015 tarihleri arasında "3 katı, 18/02/2015 ila 28/02/2019 tarihleri arasında "2 katı", idari işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla ise beş katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlıkta; davacı tarafından idari para cezasına konu taşınmazlar üzerinde maden ruhsatı bulunmadan maden üretiminde bulunma fiiline ilişkin olarak, Silivri ilçesi ... Mahallesi, ... ada,... parselin mülkiyetinin davacayı ait olduğu ve ... ada, ... parsel, ... parsel, ... parsel, ... parsel, ve ... ada 76 parsel sayılı taşınmazlara I(a) grubu ruhsat müracaatında bulunulduğu ve dosyadaki tutunaklar, fotoğraflar ile haritalar incelendiğinde ruhsat dışı üretim yapılan alanlar için ulaşımın davacının uhdesinde bulunan ... sayılı ruhsat sahası içeresinden geçen maden yolu ile sağlandığı, bu alanın davacı tarafından çökertme havuzu olarak kullanıldığı açıktır. Yine, 08/02/2022 tarihli değerlendirme tutanağında, çalışma yapılan alanda davacı şirket tarafından 2007 ile 2021 tarihleri arasında söz konusu ruhsatlı sahayla ilgili olarak toplam 314.902.30 ton malzeme üretimi yapıldığının idareye beyan edildiği, ancak 2006-2013 ve 2017 tarihli hava fotoğraflarından elde edilen İBB'nin halihazır haritaları ile İdare tarafından 16/09/2021 tarihinde yaptırılan ölçümler karşılaştırıldığında ...no'lu ruhsatlı saha içerisinde herhangi bir malzeme üretiminin olmadığı, İBB paftaları, Google Earth yazılımının sağladığı uydu görüntüleri ile de yapılan üretim miktarının eşleştiğinin tespit edildiği, davacı tarafından alınan malzemenin miktarına itiraz edilmediği de dikkate alındığında, üretildiği tespit olunan toplam 1.491.672,46 ton malzeme miktarı üzerinden aşımın ilk başladığı tespit edilen 2015 yılı dikkate alınarak ve davacının lehine olacak şekilde 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik Maden Kanunu'nun 12/5. maddesi uyarınca yapılan hesaplama (1.491.672x7,5x2=22.375.086,90-TL) (Toplam üretim x Ocakbaşı fiyat x 2 katı) sonucunda davacıya 22.375.086,90-TL idari para cezasının verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 15/12/2025 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan ... (Er:...) No'lu I (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahada yapılan ölçümler sonrasında ruhsat sınırlarından aşım yapılarak ruhsat sahası dışında ruhsatsız alandan 1.084.064,29 m3'lük malzemenin (kum) alındığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 22.375.086,90-TL idari para cezası uygulanmasına dair İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davalı idarece sunulan bilgi, belge ve alan fotoğraflarından davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığı görülmekte ise de, dava konusu idari para cezasının üzerinden hesaplandığı kaçak alım yapıldığı belirtilen kum miktarı tespitinin, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bu haliyle davalı idarece her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı görülmektedir. Bölge idare mahkemesince yerinde keşif bilirkişi incelemesi yapılarak yukarıda aktarılan hususlar açıklığa kavuşturulduktan sonra edinilen bilgiler ışığında davacının ruhsatı olmadan üretim yaptığı alanların ve alanda yapılan üretim miktarının tespiti konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, idarenin denetimi üzerine hazırlanan tetkik raporundaki belirsiz ve açıkça somut bilgilere yer verilmeksizin yapılan değerlendirmelere dayanılarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>