Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/368 E. , 2025/9916 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/368 Karar No : 2025/9916 ... TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) ...Petrol Ürnl. San. ve Tic .Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adana ili, Pozantı ilçesinde krom ruhsatı bulunan davacının sahasında yapılan mahallinde tetkik neticesinde davacıya Maden Kanunu uyarınca toplam 155.265,00-TL idari para cezası verilmesi ile yeraltı ocağı girişinin pasa ile kapatılan ve daimi nezaretçisi ataması olmayan yeraltı ocağında tüm maden işletme faaliyetlerinin durdurulmasına devam edilmesi yönünde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; ... sicil numaralı maden ocağı ruhsat sahasında ... koordinatlarda bulunan açık ocakların 7. madde izin alanlarının dışında kaldığı anlaşıldığından Maden Kanunu'nun 7/21. maddesi uyarınca 45.579,00 TL idari para cezası verilmesi ile davacı şirket tarafından söz konusu sahadaki ... ve ... temsili koordinatları bulunan açık işletme yöntemi ile krom üretimi yapılan ocaklarda idareye verilen işletme projesine aykırı olarak ocaklarda basamak düzeninin kaybolduğu ve şev yüksekliklerinin yaklaşık 15-20 m olduğu ve işletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğu anlaşılmakla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi uyarınca 77.632,00 TL idari para cezası verilmesi ile aynı madde kapsamında sahada işletme projesinde açık işletme yöntemi ile üretim yapılacağı beyan edilen ... temsili koordinatlarında bulunan yeraltı ocağının pasa ile kapatılması, bu ocak için zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ve daimi nezaretçi ataması bulunmaması nedeniyle üretim faaliyetlerinin durdurulmasının devam edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, ancak aynı Kanun'un 11/3. maddesi uyarınca; ruhsat sahibince herhangi bir nedenle maden sahasında tetkik ve incelemelerin engellendiği gerekçesiyle 31.054,00 TL idari para cezası uygulanmış ise de, davalı idare tarafından engellenmenin olup olmadığının kesin ve şüpheden uzak yeterli ve somut delillerle ortaya konmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 11/3. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulamasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin; Maden Kanunu'nun 11/3. maddesi uyarınca 31.054,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline, Maden Kanunu'nun 7/21. maddesi uyarınca 45.579,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı ile Maden Kanunu'nun 29/1. maddesi uyarınca 77.632,00 TL idari para cezası verilmesi ve üretim faaliyetlerinin durdurulmasının devam edilmesine ilişkin kısımları yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Maden Kanunu'nun 7. maddesi nedeniyle verilen idari para cezası için, 31/10/2018 tarihli idarenin faaliyet durdurma kararından sonra üretime yönelik çalışma yapılmadığı, basamak düzenleme çalışması yapıldığı, ayrıca 31/10/2018 tarihli yazıda Maden Kanunu'nun 7. madde izinlerinin tamamlanmasının istenildiği, ÇED belgesinin alındığı ancak Adana Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 14/12/2018 tarihinde müracaat edilmesine rağmen kış şartları nedeniyle yerinde incelemeyi 11/06/2019 tarihinde yapıp 14/06/2019 tarihinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının alınabildiği, yapılan düzeltme faaliyeti için mülkiyet ve ÇED belgesinin yeterli olduğu, Maden Kanunu'nun 29. maddesi yönünden verilen idari para cezasına ilişkin olarak ise 7. madde izinlerinin alınmasının haziran ayı sonunu bulduğu, ruhsat sahasının 1.500-2.000 metre rakımlı bir bölge olması ve kış şartlarının bitmesinin mayıs ayının sonunu bulması durumu gözetilmeden idarece hem 7. madde izinlerinin tamamlanması hem de basamak düzenlemesinin yapılmasının istenildiği, bazı şartlar zorlanarak mücavir alandaki bir koordinatta çalışmaların tamamlandığı, yoğun kış ve arazi topoğrafyası nedeniyle bitişik yerdeki çalışmaların yaz aylarına bırakıldığı, mücavir alanda yapılan düzeltmenin iyi niyetlerinin göstergesi olup hiç bir düzeltme yapılmamış gibi idari para cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bilirkişi raporunda, dava konusu idari para cezalarının miktarları belirlenirken hangi gerekçe ile yasadaki alt sınırdan uzaklaşıldığının açıklanmadığı, yeniden keşif talebi ile başka bir heyet marifetiyle yerinde yapılması talebinde bulunulduğu, belirtilerek faaliyet durdurma ve idari para cezasına yönelik işlemin tamamının iptali gerektiği ileri sürülmüştür. Davalı idare tarafından, dava konusu saha ile ilgili daha önce heyet üyeleri tarafından ulaşım yolu olmadığından gidilemeyen ve Google Earth programında yapılan inceleme sonucu mevcut işletme izin alanı sınırları dışındaki açık ocak ve yarmanın mevcut olduğunu tespit edildiği, Genel Müdürlük teknik elemanlarınca ulaşılamayan ocaklara ait yolların hazır edilerek Genel Müdürlüğe bilgi verilmesi gerektiği, aksi halde bir sonraki mahallinde tetkikte, Maden Kanunu'nun 11/3 maddesi uyarınca işlem tesis edileceği hususunda davacının uyarıldığı, bu uyarılara rağmen ulaşımın sağlanmasına yönelik gerekli çalışmalar yapılmadığından bu ocakta mahallinde tetkike engel olunduğu kanaati oluştuğu, sahaya bir kaç defa ulaşım sorunu yaşandığı davacının da kasti olarak çalışma yaptığı alana ulaşım sağlanmasını engellediği ileri sürülerek Maden Kanunu'nun 11/3 maddesi kapsamında verilen iptal kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirkete ait Adana ili Pozantı ilçesi hudutları dahilinde bulunan ... sicil numaralı maden sahasında 07-13/06/2018 tarihleri arasında mahallinde denetlenmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi ile ÇED izin sınırları, gayrı sıhhi müessese ruhsat sınırı ve mülkiyet izin sınırları dışında bulunduğu tespit edilen açık ocaklarda gerekli izinler alınmadan üretime hazırlık ve üretim faaliyetinde bulunulmaması gerektiği yönünde davacıya bildirimde bulunulmuştur. Ruhsat sahası... tarih ve ... sayılı makam oluru ile mahallinde yeniden tetkik edilmiştir. Mahallinde tetkik sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı rapordaki, açık işletme yöntemi ile açılmış ocakta basamaklandırma çalışmalarının henüz tamamlanmadığı, ocaklardaki faaliyetin 7. madde kapsamında zorunlu izin alanları dışında kaldığı ... temsili koordinatındaki yarmaya ulaşım yolu bulunmadığından gidilemediği şeklindeki tespitlere dayalı olarak dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemle, izin sınırları dışında açık ocaklarda faaliyet yürütülmesi nedeniyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 21. fıkrası gereğince 46.579-TL, ulaşımı sağlanamayan maden sahasında tetkik ve incelemelerin engellenmesi nedenine dayalı olarak aynı Kanun'un 11/3. maddesi uyarınca 31.054-TL, basamak şev yüksekliklerinin işletme güvenliği açısından tehlike arz etmeyecek şekilde düşürülmemesi nedeniyle 77.632-TL olmak üzere toplam 155.265-TL idari para cezası uygulanması ve aynı Kanun'un 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca sahada Y: 674462-X:4147333 temsili koordinatında bulunan yeraltı ocağı girişinin pasa ile kapatıldığı, bu ocak için zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ve daimi nezaretçi atamasının bulunmadığı, ayrıca sahaya ait işletme projesinde açık işletme yöntemi ile üretim yapılacağının beyan edildiği tespit edildiğinden bahisle yeraltı ocağında tüm maden işletme faaliyetlerinin durdurulmasına devam edilmesi yönünde karar alınması üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle yollamada bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verileceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı; 273. maddesinde, mahkemenin bilirkişinin görevlendirilmesine ilişkin kararında inceleme konusunun bütün sınırlarıyla açıkça belirlenmesine ve bilirkişinin cevaplaması gereken sorulara ilişkin hususlara yer vermek zorunda olduğu; 279. maddesinde, bilirkişi raporunun gerekçeli olması gerektiği ve bilirkişinin hukuki değerlendirmelerde bulunamayacağı; 282. maddesinde ise hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır. İlk derece Mahkemesince uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Seçilen bilirkişilere '' ... sicil numaralı maden işletme sahasında, işletme ruhsatı alanı dışında faaliyet olup olmadığı, basamak ve şev yüksekliklerinin mevzuata ve işletme projesine uygun olup olmadığı, maden ocaklarına ulaşım yollarının açılıp açılmadığı, 3213 sayılı Maden Kanunu'na ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı ve tesis edilen idari para cezasının yalnızca dava konusu tespit edilen aykırılıklar yönünden incelenerek doğru hesaplanıp hesaplanmadığı" hususlarını içeren bir rapor hazırlanması istenilmiştir. 11/09/2020 tarihinde kayda giren bilirkişi raporunda, ''... temsili koordinatlarında açık ocakların zeminde mevcut olduğu, anılan alanda faaliyette bulunulmuş olduğu, bu ocak yerlerindeki basamak düzeninin mevcut olmadığı, basamakların gelişigüzel düzenlendiği, basamak yüksekliğinin yer yer değişken olmak üzere 18 - 20 metre olduğu, basamak genişliğinin ise yer yer değişken olmak üzere 8 - 10 metre olduğu, genel şev açılarının ise 40- 50 derece civarında olduğu, bu ölçülerin ise işletme projesine aykırı olduğu, ... temsili koordinatında girişi pasa ile kapatılmış bir galerinin bulunduğu, Google Earth görüntülerinde yapılan incelemeye göre; ... temsili koordinatında açık ocak, ... temsili koordinatında yarmanın gözlendiği, ... koordinatındaki açık ocak ve... koordinatındaki yarmanın mevcut işletme izin alanı sınırları dışında bulunduğu'' hususları tespit edilmiş olup bu tespitler doğrultusunda, ... sicil numaralı maden ocağı ruhsat sahasında... koordinatlarda bulunan açık ocakların 7. madde izin alanlarının dışında kalmasına istinaden verilen 46.579,00 TL idari para cezasının Maden Kanunu yönünden uygun olduğu, Maden Kanunu'nun 11. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca verilen 31.054,00 TL idari para cezası bakımından, ... koordinatında bulunan ocağa gidilmeme sebebinin net yazılmadığı, MAPEG tarafından 2 defa ocağa gidilmemesinden dolayı mahallinde tetkike engel olunduğu kanaati oluştuğu ve bunu ...arihli ... sayılı dilekçesinde açık ve net belirttiğinin tespit edildiği, ocak sahibi vekilinin tetkike katıldığı, engellenmenin olup olmadığının kesin tespitin askıda kaldığı ve ispatlanmadığı, bununla ilgili net bilginin dava dosyasında bulunmadığı, bu durumda kanaate dayalı kesilen cezanın uygun olmadığı, Maden Kanununun 29. maddesi birinci fıkrası uyarınca verilen firmanın uyarıldığı, 08/05/2019 tarihinde Mahallinde Tetkik raporunda görevlendirilen heyet üyeleri tarafından yapılan incelemede basamak şev yüksekliklerinin işletme güvenliği açısından işletme projesine uygun hale getirilmediği, hazırlıkların tamamlanmadığının görüldüğü, yeniden değerleme oranında atışla 77.632,00 TL idari para cezası uygulandığı ve Maden Kanunu yönünden bu cezanın da uygun olduğu ifade edilmiş, raporun sonuç kısmında da, ... sicil numaralı maden işletme sahasında, işletme ruhsata alanı dışında faaliyet olduğu, basamak ve şev yüksekliklerinin mevzuata ve işletme projesine uygun olmadığı, özellikle ... koordinatında bulunan ocağa ulaşılamadığı, dava konusu işlemlerin 3213 sayılı Maden Kanunu'na ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve tespit edilen idari para cezasının dava konusu tespit edilen aykırılıklar yönünden doğru hesaplandığının anlaşıldığı belirtilmiştir. Dava konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için mahkemesince keşif ve bilirkişi yaptırılmış olması gerekli ve yerinde olmakla birlikte, raporda, bilirkişilerce dava konusu işlemde davacıya isnat edilen fiillerin yapılıp yapılmadığı ile yapıldıysa cezaların doğru hesaplanıp hesaplanmadığının tespiti dışında, cezaların, Maden Kanunu yönünden uygun olup olmadığı yönündeki görüşlerine de yer verilmiştir. Ancak bu durumun takdirinin yargılamayı yapacak olan mahkemenin görevi kapsamında olup, bilirkişilerin görevinin ise, Maden Kanunu kapsamında dava konusu idari para cezalarının hem esası hem de miktarı yönünden haklı veya haksız şekilde verilip verilmediğini tespit etmek ve buna ilişkin tespitlerini raporlamaktan ibaret olduğu açıktır. Bu kapsamda temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka ve usule uygun bulunmuş olup yukarıda yer verilen açıklama ile kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, temyiz aşamasında kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 16/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>