Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/5724 E. , 2025/9852 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5724 Karar No : 2025/9852 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği (... Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San. Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... mahallesi hudutları dahilinde maden işletmeciliği faaliyeti yapan davacı şirket tarafından; ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 4.101.368,88-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı yazısıyla tebliğ edilen İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket tarafından ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Kanun'un 12/5. maddesi uyarınca davaya konu idari para cezası uygulanmış ise de; 3213 sayılı Kanun'da, 7164 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler doğrultusunda, ilgili idari para cezasının Valilikler (Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları) tarafından uygulanacağına ilişkin açık bir hükmün bulunmadığı ve dava konusu idari para cezasını vermeye yetkili olan idarenin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü olduğu, bu durumda İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk görülmediği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu idari para cezasının, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiği görüldüğü, davalı idarece ruhsatlı alanda fiziken bir incelemeye girişilmediği, fiziki inceleme neticesinde konuyla ilgili tutanak tutulmadığı, davacı şirket tarafından kaçak kum üretimi yapıldığı ve yapılan kaçak üretim sonucu elde edilen miktarı destekleyici harici araştırmalarda bulunulmadığı, kaçak kum üretiminin davacı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı konusunda her türlü şüpheden uzak bir tespitin yer almadığı, çıkartılan madenin ne suretle nakledildiği hususunda belirlemede bulunulmadığı görülmekte olup, bu haliyle her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamamış fiile ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uygunluk bulunmamakta olup, başvuruya konu kararın sonucu itibarıyla yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Valilik Makamının 01/09/2022 tarihli onayı ile Silivri ilçesi hudutları dahilinde bulunan I(A) grubu ruhsat sahalarında yapılan imalatların haritalandırılması için dron tekniği ile ölçümler yapıldığı, davacı şirketin uhdesinde bulunan ... nolu ruhsatlı sahada 11/09/2021 tarihinde ölçüm yapıldığı, yapılan ölçüm verileri ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 2006-2013-2017 tarihli, 1/1000 ölçekli halihazır haritaları karşılaştırıldığında ne kadar malzeme alındığına ilişkin kübaj hesabının çıkarıldığı, 2015 yılından tespit yapılan 11/09/2021 tarihine kadar yıl bazında ne kadar malzeme alındığı net olarak tespit edilemediğinden davacının lehine olan 2015 yılı katsayılarına ilişkin hükümlerin uygulandığı, ruhsatlı alan dışındaki tüm imalatların net bir şekilde, sayısal verileri ile alan ve hacim olarak ortaya çıkarıldığı, aşım yapıldığı tespit edilen alanların davacının ruhsat sınırları içerisinde üretim yaptığı aynaların devamı olduğu, bu alana ulaşımın ocak içerisinden nakliye ile mümkün olduğu, dolayısıyla aşımın ruhsat sahibi davacı şirket tarafından yapıldığı hususunun açık olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... köyü sınırları dahilinde 82.507m²'lik alanda davacı adına I(a) grubu ... nolu maden işletme ruhsatı 17/06/2023 tarihine kadar geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. Davalı idare tarafından, 02/12/2021 tarihinde 2 çevre mühendisi, bir harita mühendisi ve bir maden mühendisinin katılımı ile oluşan mahallinde tetkik heyetin tarafından davaya konu ruhsat sahasında yapılan incelemeler ve yapılan ölçümler neticesinde ruhsat sahasının kuzey batısında bulunan 1 nolu 743,20 m² alanlı, kuzeyinde bulanan 2 nolu 684,98 m², batısında bulunan 4 nolu alanda 952,42 m², doğusunda yer alan 5 nolu 815,49 m² alan ve güneybatısında bulanan 6 nolu alanda 7.262,10 m² alanlı aşımların olduğunun gözlemlendiği ve buna ilişkin tutanak düzenlenerek ve saha fotoğraflanarak tespit edilmiştir ve 08/02/2022 tarihinde tutulan değerlendirme tutanağında ise söz konusu maden ruhsat sahasında Google Eart görütüleri ve haritalar ile 11/09/2021 tarihinde yapılan ölçümler karşılaştırılarak; ruhsat dışı alanda toplam 188.307,25 m³ malzeme alındığı tespit edilmiştir. İstanbul Valiliğinin 13/06/2022 tarihli onayı ile ruhsatsız alandan kum alındığının tespiti cihetine gidildiği, söz konusu ölçümlerle davacının işletme projesinde beyan ettiği kum yoğunluğu ve zayiat dikkate alınarak 19.689,48 ton kum üretimi yapıldığı belirlenerek toplam 4.101.368,88 TL idari para cezası uygulanmıştır. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 24/06/20010 tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5995 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin beşinci fıkrasında "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı yer almakta iken 18/02/2015 tarih ve 29271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle, söz konusu 5. fıkrada yer alan "üç katı" ibaresi "iki katı" şeklinde değiştirilmiştir. 28 Şubat 2019 tarih ve 30700 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır. 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga) Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesinde "Ruhsatı olmadan, başkasına ait ruhsat alanı içerisinde, ruhsata konu olmayan maden üretimi veya grubu dışında üretim yapıldığının Genel Müdürlükçe, il özel idaresince veya mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, üretimi yapanın adı ve adresi, maden cinsi ve miktarı gibi bilgiler yer alır. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsatsız sahada üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin 24/06/2010 ila 17/02/2015 tarihleri arasında "3 katı", 18/02/2015 ila 28/02/2019 tarihleri arası "2 katı" idari işlemin tesis edildiği tarih itibariyla ise beş katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlıkta, 02/12/2021 tarihli değerlendirme tutanağında, 2 çevre mühendisi, bir harita mühendisi ve bir maden mühendisinin katılımı ile oluşan mahallinde tetkik heyeti tarafından davaya konu ruhsat sahasında yapılan incelemeler ve yapılan ölçümler neticesinde, ruhsat sahasının kuzey batısında bulunan 1 nolu 743,20 m² alanlı, kuzeyinde bulanan 2 nolu 684,98 m², batısında bulunan 4 nolu alanda 952,42 m², doğusunda yer alan 5 nolu 815,49 m² alan ve güneybatısında bulanan 6 nolu alanda 7.262,10 m² aşımların olduğunun gözlemlendiği ve buna ilişkin tutanak düzenlemesi ve saha fotoğraflanarak tespit edildiği, çalışma yapılan alanda davacı şirket tarafından 2021 yılı ile ilgili davalı idare beyan edilen imalat haritasında söz konusu ruhsatlı sahayla ilgili olarak ruhsat dışı alanlardan malzeme alınması sonucu oluşan (çalışılan aynaların) şevlerin gösterildiği, bu hali ile idarenin dron tekniği ile yaptığı ölçüm neticesinde şev yüksekliklerinin kot ve alansal olarak aynı olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu alanını geometrisi çıkarıldıktan sonra kübaj hesabı yapılarak 1-2-4-5-6 nolu alanlardan toplam 188.307,25 m³ üretimi yapıldığının hava fotoğraflarından elde edilen İBB'nin halihazır haritaları uygulanarak 2013/2 no'lu ruhsatlı saha yapılan üretim ile eşleştirilerek İBB paftaları, Google Earth yazılımının sağladığı uydu görüntüleri ile de yapılan üretim miktarının eşleştiğinin tespit edildiği, davacı tarafından alınan malzemenin miktarına itiraz edilmediği de dikkate alındığında, üretildiği tespit olunan toplam malzeme miktarı üzerinden, aşımın ilk başladığı tespit edilen 2015 yılı dikkate alınarak ve davacının lehine olacak şekilde 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik Maden Kanunu'nun 12/5. maddesi uyarınca yapılan hesaplama (Toplam üretim x Ocakbaşı fiyat x 2 katı sonucunda da davacıya 4.101.368,88-TL idari para cezası verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 15/12/2025 tarihinde esasta oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava,İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... mahallesi hudutları dahilinde maden işletmeciliği faaliyeti yapan davacı şirket tarafından; ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 4.101.368,88-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı yazısıyla tebliğ edilen İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemi ile açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davalı idarece sunulan bilgi, belge ve alan fotoğraflarından davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığı görülmekte ise de, dava konusu idari para cezasının üzerinden hesaplandığı kaçak alım yapıldığı belirtilen kum miktarı tespitinin, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bu haliyle davalı idarece her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı görülmektedir. Bölge idare mahkemesince yerinde keşif bilirkişi incelemesi yapılarak yukarıda aktarılan hususlar açıklığa kavuşturulduktan sonra edinilen bilgiler ışığında davacının ruhsatı olmadan üretim yaptığı alanların ve alanda yapılan üretim miktarının tespiti konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, idarenin denetimi üzerine hazırlanan tetkik raporundaki belirsiz ve açıkça somut bilgilere yer verilmeksizin yapılan değerlendirmelere dayanılarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>