Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/308 E. , 2025/9853 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/308 Karar No : 2025/9853 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği ( ... Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ürünleri VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulanan 2008/4 sayılı I (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahada ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca toplam 2.584.154,36TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı yazısıyla tebliğ edilen ... tarihli ve ... sayılı İstanbul Valiliği Olur işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davaya konu idari para cezasının uygulandığı ancak, 3213 sayılı Kanun'da ilgili idari para cezasının Valilikler (Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları) tarafından uygulanacağına ilişkin açık bir hükmün bulunmadığı ve dava konusu idari para cezasını vermeye yetkili olan idarenin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü olduğunun anlaşıldığı, bu durumda İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk görülmediği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, davalı idarece sunulan bilgi, belge ve alan fotoğraflarından davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığının görüldüğü ancak, dava konusu idari para cezasının üzerinden hesaplandığı kaçak alım yapıldığı belirtilen kum miktarı tespitinin, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bunun haricinde alım yapılan kum miktarına ilişkin davalı idarece ruhsatlı alanda fiziken bir incelemeye girişilmediği, fiziki inceleme neticesinde bununla ilgili tutanak tutulmadığı, davacı tarafından yapılan kaçak kum üretimi sonucu elde edilen miktarı destekleyici harici araştırmalarda bulunulmadığı, bu haliyle davalı idarece her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamamış kaçak kum alım miktarı üzerinden hesaplanan dava konusu idari para cezasında bu sebeple hukuka uyarlık, farklı bir gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline hükmeden ilk derece mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde maden işletmeciliği faaliyeti yapan davacı şirket tarafından; ... nolu ruhsat sahası dışında üretim yapıldığının tespit edildiği, ruhsat sahası dışında üretim yapılması sebebiyle para cezası verilmesinin mevzuat gereği olduğu, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... köyü sınırları dahilinde 10 hektarlık alanda davacı adına I(a) grubu ... nolu maden işletme ruhsatı 10/06/2023 tarihine kadar geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 12/04/2018 tarihinde Silivri Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde bulunan maden ocaklarının kontrolü sırasında 467 bölme içerisinde davacı uhdesindeki 2008/4 numaralı sahada (gps) ile yapılan ölçümde 4.355,01 m² açma ve 1.116,99 m² faydalanma yapıldığının tespit edildiği ve ocak sorumlusu Ö.E.'ye aşımların durdurulması gerektiği bildirilerek Devlet ormanlarında izinsiz açma ve faydalanmaya yönelik suç tutanağı düzenlenmiştir. Davalı idare tarafından ise, 02/12/2021 tarihinde 2 çevre mühendisi, bir harita mühendisi ve bir maden mühendisinin katılımı ile oluşan mahallinde tetkik heyetin tarafından davaya konu ruhsat sahasında yapılan incelemeler ve yapılan ölçümler neticesinde, ruhsat sahasının kuzey batısında bulunan 3 nolu 3.198,78 m² alanlı, güneyde bulunan 1 nolu 5.400,11 m² alanlı ve doğusunda yer alan 5 nolu 1.529,49 m² alanlı aşımların olduğu gözlemlenerek buna ilişkin tutanak düzenlenmiş ve saha fotoğraflanarak tespit edilmiştir. Söz konusu ölçümlerle davacının işletme projesinde beyan ettiği kum yoğunluğu ve zayiat dikkate alınarak toplam 197.042,07 ton kum üretimi yapıldığının belirlendiği, yıl içerisinde alınan malzeme miktarının net olmaması nedeniyle 2013 ve 2017 yıllarına ait ocak başı satış fiyatları ve ilgili yıllarda cari katsayılar üzerinden toplam 2.584.154,36TL idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 24/06/2010 tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5995 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin beşinci fıkrasında "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin üç katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı yer almakta iken 18/02/2015 tarih ve 29271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle, söz konusu 5. fıkrada yer alan "üç katı" ibaresi "iki katı" şeklinde değiştirilmiştir. 28 Şubat 2019 tarih ve 30700 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır. 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mülga) Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesinde "Ruhsatı olmadan, başkasına ait ruhsat alanı içerisinde, ruhsata konu olmayan maden üretimi veya grubu dışında üretim yapıldığının Genel Müdürlükçe, İl Özel İdaresince veya mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, üretimi yapanın adı ve adresi, maden cinsi ve miktarı gibi bilgiler yer alır. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsatsız sahada üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin 24/06/2010 ila 17/02/2015 tarihleri arasında "3 katı", 18/02/2015 ila 28/02/2019 tarihleri arası "2 katı", idari işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla ise beş katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlıkta, 02/12/2021 tarihli değerlendirme tutanağında, 2 çevre mühendisi, bir harita mühendisi ve bir maden mühendisinin katılımı ile oluşan mahallinde tetkik heyeti tarafından davaya konu ruhsat sahasında yapılan incelemeler ve yapılan ölçümler neticesinde, ruhsat sahasının kuzey batısında bulunan 3 nolu 3.198,78 m² alanda, güneyde bulunan 1 nolu 5.400,11 m² alanda ve doğusunda yer alan 5 nolu 1.529,49 m² alanda aşımların olduğunun gözlemlendiği ve buna ilişkin tutanak düzenlendiği, sahanın fotoğraflanarak tespit edildiği, çalışma yapılan alanda davacı şirket tarafından 2021 yılı ile ilgili davalı idareye beyan edilen imalat haritasında söz konusu ruhsatlı sahayla ilgili olarak 1,5,3 nolu ruhsat dışı alanlardan malzeme alınması sonucu oluşan (çalışılan aynaların) şevlerin gösterildiği, bu hali ile idarenin dron tekniği ile yaptığı ölçüm neticesinde şev yüksekliklerinin kot ve alansal olarak aynı olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu alanın geometrisi çıkarıldıktan sonra kübaj hesabı yapılarak 1-5 nolu alanlardan 137,514,70 ton ve 3 nolu alandan 59.527,37 ton üretim yapıldığının, hava fotoğraflarından elde edilen İBB'nin halihazır haritaları uygulanarak ... no'lu ruhsatlı saha yapılan üretim ile eşleştirilerek İBB paftaları, Google Earth yazılımının sağladığı uydu görüntüleri ile de yapılan üretim miktarının eşleştiğinin tespit edildiği, davacı tarafından alınan malzemenin miktarına itiraz edilmediği de dikkate alındığında, üretildiği tespit olunan toplam malzeme miktarı üzerinden davacının lehine olacak şekilde yapılan hesaplama (Toplam üretim x Ocakbaşı fiyat x 2 katı/6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik Maden Kanunu'nun 12/5. maddesi uyarınca) sonucunda da davacıya 2.584.154,36TL idari para cezasının verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 15/12/2025 tarihinde esasta oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulanan ... sayılı I (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahada ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca toplam 2.584.154,36TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı yazısıyla tebliğ edilen ... tarihli ve ... sayılı İstanbul Valiliği Olur işleminin iptali istemi ile açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davalı idarece sunulan bilgi, belge ve alan fotoğraflarından davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığı görülmekte ise de, dava konusu idari para cezasının üzerinden hesaplandığı kaçak alım yapıldığı belirtilen kum miktarı tespitinin, davalı idarenin havadan yaptığı tespitler uyarınca elde edilen verilerin halihazır haritalara uygulanması suretiyle gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bu haliyle davalı idarece her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı görülmektedir. Bölge idare mahkemesince yerinde keşif bilirkişi incelemesi yapılarak yukarıda aktarılan hususlar açıklığa kavuşturulduktan sonra edinilen bilgiler ışığında davacının ruhsatı olmadan üretim yaptığı alanların ve alanda yapılan üretim miktarının tespiti konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, idarenin denetimi üzerine hazırlanan tetkik raporundaki belirsiz ve açıkça somut bilgilere yer verilmeksizin yapılan değerlendirmelere dayanılarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>