Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/11917 E. , 2025/950 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/11917 Karar No : 2025/950 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kocaeli İli, ... Mahallesi, ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün sit alanında bulunduğundan bahisle yıkımına ilişkin tesis edilen, Dilovası Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün .. tarihli ... sayılı işlemi ile ... tarihli, ... sayılı işlemin iptali ile uğranıldığı ileri sürülen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 250.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi zararın tazmini istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kocaeli İli, ... Mahallesi, ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün yer aldığı, S.S. ... Kooperatifi tarafından yapılan binaların bulunduğu taşınmazın, İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit alanı içerisinde I. derecede sit alanında kaldığı, sit alanında Kooperatif tarafından yapılan yapılara Tavşancı Belediyesince yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi düzenlendiği, verilen iskana istinaden kat mülkiyeti oluşturularak Kooperatif üyelerine tapuların dağıtıldığı ve sitede bulunan dairelerin defalarca el değiştirdiğinin görüldüğü, bu durum ile birlikte taşınmazların bulunduğu alanın doğal sit alanı olduğuna ilişkin İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ve ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali istemiyle açılan davanın sonucunda sit alanı kararının geçerliliğinin koruması üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Koruma Bölge Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile yapıların 1.derece sit alanı içinde kaldığı, süreç içerisinde Komisyondan herhangi bir izin alınmadan inşai ve fiziki müdahalede bulunulduğu anlaşıldığından, ilgili yapılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereği işlem yapılması hususunda karar alındığı, anılan karar üzerine Dilovası Belediyesi Encümenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yapıların yıkılmasına karar verildiği, yıkımına karar verilen yapılar arasında davacının mülkiyetinde bulunan ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün yıkımına yönelik düzenlenen ... tarihli ... sayılı işlem ile ... tarihli ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemlerin iptali ile taşınmazın kaybedilmesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere uğranıldığı ileri sürülen 250.000 TL maddi ve 75.000 TL zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, Kocaeli İli, ... Mahallesi, ... ada ... parselde bulunan taşınmazların doğal sit alanı içerisinde I. derecede sit alanında yer aldığının sabit olduğu, bu kapsamda dava konusu yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereği yıkım kararı alınmış ise de yıkımına karar verilen ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün yapı ruhsatları ve yapı kullanım izni belgesinin bulunduğu, söz konusu yapı ruhsatlarının ve yapı kullanma izin belgelerinin dava konusu işlem tarihi itibariyle iptal edilmediği ve geçerliliğini koruduğu dikkate alındığında, ruhsatsız yapıdan bahsedilemeyeceği, anılan yapılara ilişkin yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi iptal edilmeden 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca dava konusu yapıların yıkımına dair tesis edilen ... tarihli ... sayılı işlem ile ... tarihli ... işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu taşınmazların kaybedilmesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere uğranıldığı ileri sürülen 250.000,00 TL maddi ve 75.000,00 TL manevi zararın ödenmesi istemi yönünden ise; Anayasası'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan (maddi ve manevi) zararı ödemekle yükümlü olduğu; 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde de idarî işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından idarî bir dava türü olan tam yargı davasının açılabileceği, bu sorumluluğa ilişkin hukuksal esasların ise öğreti ve yargı içtihatlarıyla geliştirildiği, idarenin, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olduğu; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararların, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edildiği, bakılan davada, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerine dayanak davalı idarenin taşınmazlara yönelik yıkım işleminin gösterildiği, ancak davalı idare tarafından dava konusu yapılara ilişkin yıkım işleminin gerçekleştirilmediği ve yapıların halen davacının kullanımında bulunduğu göz önüne alındığında, gerçekleşmiş maddi ve manevi zarar bulunmadığından, davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ... tarihli ... sayılı işlem ile ... tarihli ... sayılı işlemin iptaline; davanın 250.000,00-TL maddi ve 75.000,00-TL manevi zararın ödenmesi istemine yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazların, İstanbul II. Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 03/05/1994 tarihli, 3454 sayılı Kararı ile Doğal Sit Alanı ilan edilen, Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarihli ... sayılı kararı ile onaylanan Tavşancıl 1/1000 ölçekli Revizyon ve Doğal- Arkeolojik- Kentsel Sit Alanları Koruma Amaçlı İmar Planı ve Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Tavşancıl Nazım İmar Planı revizyonunda 1. Derece doğal sit alanında "ağaçlandırılacak alan" kullanımında kaldığı, taşınmazdaki "sit alanı" vasfının korunduğu, süreç içerisinde komisyondan herhangi bir izin alınmadan inşai ve fiziki müdahalede bulunulduğunun anlaşılması üzerine, 3194 sayılı İmar Kanunun 32. maddesine göre işlem yapılmasının Belediyelerinden istenildiği, bunun üzerine Dilovası Belediye Encümenince yapıların yıkılmasına ilişkin karar alındığı, 1. Derece doğal sit alanında kalan, kesin yapılaşma yasağı bulunan, "ağaçlandırılacak alan" tahsisli sahada, verilen ruhsat ve izinlerin de yok hükmünde sayılacağı, yok hükmünde sayılan işlemin kişilere kazanılmış hak sağlamayacağı, sit alanında inşa edilen yapı ile ilgili olarak müktesep hak iddiasında bulunulamayacağı, Mahkeme kararının, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali ile davacının maddi ve manevi tazminat isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçelerle bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Dilovası Belediye Başkanlığı, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı işlemi (... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm için) ve ... tarihli ... sayılı işlemi ( ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm için) ile; Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli ... sayılı Kararı ilgi gösterilerek; davacı tarafından 22/07/2009 tarihinde satın alındığı belirtilen, Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, ... Köyü ... ada, ... parsel (dava dışı), ... ada, ... parselde bulunan ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün (depo) üzerinde bulunduğu taşınmazların; İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit alanı olarak tescil edildiği, buna rağmen o dönemde, söz konusu parsellerde S.S. ... Kooperatifi tarafından yapılan binalara, Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından, muhtelif bloklar için 1996 yılında yapı ruhsatı; 2003 yılında yapı kullanma izin belgesi düzenlenerek kat mülkiyetlerinin oluşturulduğu, taşınmazların doğal sit alanı olarak tesciline ilişkin; İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... ve ... tarihli, ... sayılı Kararlarının iptali istemiyle Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesi tarafından verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı Kararın, Danıştay Altıncı Dairesince bozulması nedeniyle sit kararının hukuken geçerliliğini koruduğunun anlaşıldığı belirtilerek, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunca Mahkeme Kararının uygulanmasının talep edildiği, konunun Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı oturumunda müzakere edilerek 2863 sayılı Kanunun, Koruma Komisyonları Kuruluş ve Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 15. maddesine istinaden, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi gereğince yıkımına karar verildiğinin davacıya bildirildiği, söz konusu işlemlerin iptali ile taşınmazların kaybedilmesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere uğranıldığı ileri sürülen 250.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde, Anayasa hükmüne benzer bir düzenleme öngörülerek birinci fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmüne yer verilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun "Tespit ve tescil" başlıklı 7. maddesinde; "Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tespiti, Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili ve faaliyetleri etkilenen kurum ve kuruluşların görüşü alınarak yapılır. Yapılacak tespitlerde, kültür ve tabiat varlıklarının tarih, sanat, bölge ve diğer özellikleri dikkate alınır. Devletin imkanları gözönünde tutularak, örnek durumda olan ve ait olduğu devrin özelliklerini yansıtan yeteri kadar eser, korunması gerekli kültür varlığı olarak belirlenir. Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili yapılan tespitler koruma bölge kurulu kararı ile tescil olunur...." hükmüne, "Korunma alanı ile ilgili karar alma yetkisi" başlıklı 8. maddesinde; "Yedinci maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tesbiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisi Koruma Kurullarına aittir. ..." hükmüne, 9. maddesinde; ''Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşaî ve fizikî müdahale sayılır.'' hükmüne, 16. maddesinde ise; ''Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma alanlarında ruhsatsız olarak inşaat yapmak yasaktır. Buralarda ruhsatsız olarak yapılacak inşaatlar ile, koruma amaçlı imar planlarında, plana; sitlerde, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılır.'' hükmüne, "Sit alanlarında geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ile koruma amaçlı imar plânı" başlıklı 17. maddesinde; "a) Bir alanın koruma bölge kurulunca sit olarak ilanı, bu alanda her ölçekteki plân uygulamasını durdurur. Sit alanının etkileşim-geçiş sahası varsa 1/25.000 ölçekli plân kararları ve notları alanın sit statüsü dikkate alınarak yeniden gözden geçirilerek ilgili idarelerce onaylanır... Koruma bölge kurulunca sit alanı olarak ilan edilen yerlerde; bu kararın ilanından önce imar mevzuatına ve onanlı imar plânlarına uygun olarak alınmış yapı ruhsatı ve eklerine göre subasman seviyesi tamamlanmış yapıların inşasına devam edilebilir, ancak bu maddenin (c) bendi uyarınca yapılanma hakkı aktarımını re’sen uygulamaya da ilgili idareler yetkilidir. Subasman seviyesi tamamlanmamış yapıların yapı ruhsatları iptal edilir. Kesin yapılanma yasağı bulunan sit alanlarında bu madde hükümlerinden faydalanılamaz. b) Koruma amaçlı imar plânlarıyla kesin yapılanma yasağı getirilen sit alanlarında bulunan gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar malikin başvurusu üzerine, belediye ve il özel idaresine ait taşınmazlarla takas edilebilir..." hükmüne, "Koruma Bölge Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli" başlıklı 57. maddesinde, "Koruma bölge kurulları, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir. ... g) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarına ilişkin uygulamaya yönelik kararlar almak." hükmüne,"Kararlara uyma zorunluluğu" başlıklı 61. maddesinde de, "Kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır. Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları Resmî Gazetede yayımlanır." hükmüne, Ek madde 4'te ise "Taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili olarak bu Kanunda öngörülen iş, işlem ve kararlar bakımından görevli ve yetkili bakanlık, Çevre ve Şehircilik Bakanlığıdır... Bu Kanunda Koruma Yüksek Kurulunca alınması öngörülen kararlar, tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları bakımından Koruma Merkez Komisyonunca, koruma bölge kurullarınca alınması öngörülen kararlar koruma bölge komisyonlarınca alınır ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayıyla yürürlüğe konulur. Bu Kanunda ve diğer mevzuatta tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları bakımından Koruma Yüksek Kuruluna ve koruma bölge kurullarına yapılan atıflar ilgisine göre Koruma Merkez Komisyonuna ve koruma bölge komisyonlarına yapılmış sayılır ve ilgili maddelerde geçen Koruma Yüksek Kurulundan Koruma Merkez Komisyonu ve koruma bölge kurullarından koruma bölge komisyonları anlaşılır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Kocaeli İli, ... Mahallesi ... ada, ... parsel (dava dışı) ve ... ada ... parselde bulunan taşınmazların, mülga İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit alanı olarak tescil edildiği, Koruma Kurulunun ... tarihli, ... sayılı Kararıyla, geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlendiği, alanın, mülga Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarihli, ... sayılı Kararı ile derecelendirmesinin yapıldığı, taşınmazın aynı Koruma Kurulunun ... tarihli, ... sayılı Kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli, Tavşancıl Revizyon ve Doğal- Arkeolojik- Kentsel Sit Alanları Koruma Amaçlı İmar Planı ve ... tarihli ve ... sayılı Kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Tavşancıl Nazım İmar Planı Revizyonunda 1. derece doğal sit alanında "Ağaçlandırılacak Alan" kullanımında kaldığı, 03/05/1994 tarihli sit alanı ilanına ilişkin Koruma Bölge Kurulu Kararına, geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlenmesine rağmen (ve 19/06/2003 tarihli, 1/1000 ölçekli, 11/07/2003 tarihli, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı imar planlarına rağmen) söz konusu parsellerde bulunan taşınmazlarda, S.S. ... Kooperatifi tarafından yapılmak istenilen yapılara ilişkin olarak, Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından 1996 yılında yapı ruhsatı, 2003 yılında da yapı kullanma izin belgesinin verildiği, Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından, alanın doğal sit alanı olarak tesciline ilişkin ve geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlenmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin verilen kararın, 30/03/2003 tarihinde kesinleştiği, taşınmazların doğal sit alanı olarak ilanına ilişkin Koruma Bölge Kurulu Kararının geçerliliğini koruduğu belirtilerek 1. Derece doğal sit alanında kalan ve sit alanı ilanından sonra, Koruma Bölge Komisyonundan ya da mülga Koruma Bölge Kurullarından herhangi bir izin alınmadan yapıldığı belirlenen yapılar için sorumlular hakkında 2863 sayılı Kanunun 9.,16. ve 65. maddeleri uyarınca işlem yapılmak üzere, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına, Belediyesince 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümleri uyarınca gerekli tedbirlerin alınmasına ilişkin Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli, ... sayılı Kararının, gereği için ... tarihli, ... sayılı yazı ile Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Dilovası Belediye Başkanlığına gönderildiği, bunun üzerine Dilovası Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısı ile 1. Derece doğal sit alanında bulunmasına rağmen, dönemin Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 21/06/1996 tarihli yapı ruhsatı, 22/05/2003 tarihli yapı kullanma izin belgesine istinaden verilen iskan izni ile kat mülkiyetinin oluşturulduğu, mülkiyet işleminden sonra kooperatif üyelerine tapuların dağıtılarak, kooperatifin feshedildiği, sitede bulunan bağımsız bölümlerin defalarca el değiştirdiği, belediyesinden ve tapudan yapılan sorgulara güvenerek mülkiyet hakkının edinildiği, bağımsız bölümleri satın alan vatandaşların müktesep bir hakkının olduğunun düşünüldüğü, taşınmazlar hakkında yıkım kararı alınması durumunda Belediyelerinden tazminat taleplerinin söz konusu olacağı, Kurul Kararı ile yıkılmasına karar verilen binalar hakkında Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün görüşünün sorulması üzerine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısı ile mülga İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit alanı olarak tescil edilen, 1. Derece doğal sit alanında bulunan alanda, ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonundan izin alınmadan inşai ve fiziki müdahalede bulunulduğundan, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli, ... sayılı Kararında yürürlükteki mevzuata ve ilke kararlarına aykırılık bulunmadığının belirtildiği, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısı ile sit kararının bugüne kadar geçerliliğini koruduğu, kesinleşmiş olan Mahkeme kararının uygulanmasının talep edildiği belirtilerek konunun Belediye başkanlığınca, Encümene havale edilmesi üzerine, Dilovası Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı Kararı ile yapıların 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkılmasına karar verildiği, yıkım kararının davacıya bildirilmesine ilişkin işlemlerin iptali ile idari işlemlere güvenerek söz konusu bağımsız bölümleri, yapı kullanım izni bulunan, tapu kayıtlarına güvenilerek satın alındığı, üzerinde kazanılmış hakkının olduğu belirtilen yapıların yıkılacak olması nedeniyle davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile uğranıldığı ileri sürülen 250.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi zararın tazmini istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Kocaeli İli, ... Mahallesi ... ada, ... parsel (dava dışı) ve ... ada, ... parselde bulunan taşınmazların, mülga İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit alanı olarak tescil edildiği, tescil edilen alana ilişkin Koruma Bölge Kurulunun, ... tarihli, ... sayılı kararı ile de geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlendiği, Tavşancıl Belediye Başkanlığı tarafından, daha önce onanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı onama sınırları içinde kalan alanın, Doğal Sit Alanı olarak tesciline ilişkin ... günlü, ... sayılı ve geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlenmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararlarının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, kesinleşen davanın reddine ilişkin Mahkeme Kararı neticesinde, gelişen hukuki sürece göre dava konusu işlemlerin tesis edildiği, dava konusu işlemlerin, davalı Belediyenin (kapatılan Belediyenin); uyuşmazlık konusu taşınmazın sit alanı tescil edildiği, alanın Koruma Bölge Kurulunca geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlendiği 1994 yılından bu yana, sit alanı kararından ve sit alanı ilanı nedeniyle 2863 sayılı Kanunun 17. maddesi uyarınca, daha önceki planın uygulamasının durduğundan haberdar olmasına rağmen, söz konusu taşınmazlar hakkında, mevcut hukuki durumlarına aykırı işlemler tesis edilerek, dava dışı S.S. ... Kooperatifi tarafından yapılmak istenen yapılara ilişkin olarak yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni belgeleri düzenlendiği, nihayetinde, taşınmazın sit alanı olarak tesciline ilişkin işlemin iptali istemiyle açtıkları davada verilen, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının uygulanması amacıyla, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli, ... sayılı Kararının gereği olarak yıkım kararı alınarak dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmektedir. Gelinen noktada; Kocaeli İli, ... Mahallesi ... ada, ... parsel (dava dışı) ve ... ada ... parselde bulunan taşınmazların, doğal sit alanı olarak tesciline ilişkin mülga İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile tescil edilen alanın, geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlenmesine ilişkin Koruma Bölge Kurulunun, ... günlü, ... sayılı Kararının, verilen yargı kararları neticesinde hukuken geçerliliğini koruduğu, davalı (kapatılan) belediye tarafından, 1. Derece doğal sit alanında bulunan taşınmazda, mevzuata aykırı olarak verilen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi ve tapu kaydına güvenerek davacı tarafından satın alınmasına ilişkin mağduriyetin, belediyesince yapılan iş ve işlemler nedeniyle ortaya çıktığı, Koruma Bölge Kurulunca müteaddit defa yapının kaçak statüsünde olduğu ve yıkılması gerektiğinin Belediyesine bildirildiği, dava konusu işlemlerin de, yargı kararının uygulanmasının sağlanması amacıyla Koruma Bölge Kurulu/Koruma Bölge Komisyonu Kararlarının Belediyesine tekraren iletilmesi neticesinde tesis edilen, Encümen Kararının bildirilmesine ilişkin işlemler olduğu açıktır. Buna rağmen Mahkemesince; temyize konu kararda söz konusu taşınmazlara ilişkin yapı ruhsatları ve yapı kullanım izni belgelerinin bulunduğu, söz konusu yapı ruhsatlarının ve yapı kullanma izin belgelerinin dava konusu işlem tarihi itibarıyla iptal edilmediği ve geçerliliğini koruduğu, ruhsatsız yapıdan bahsedilemeyeceği, anılan yapılara ilişkin olarak, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi iptal edilmeden 3194 sayılı İmar Kanunun 32. maddesi uyarınca dava konusu yapıların yıkımına karar verilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş olmasının; 1. Derece doğal sit alanında bulunan taşınmaz üzerinde, (mülga) Koruma Kurulunun/Koruma Bölge Komisyonunun Kararı alınmaksızın, Belediyesince düzenlenen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin hukuka aykırı biçimde tesisine ilişkin sürecin denetlenmediği, taşınmazda bulunan yapılar hakkında, "Belediyesince, 3194 sayılı İmar Kanunun kaçak yapılar ile ilgili hükümleri doğrultusunda işlem yapılmasına ilişkin" Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli, ... sayılı Kararının hukuki geçerliliğini koruduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince salt taşınmaza ilişkin yapı ruhsatının ve yapı kullanma izin belgesinin iptal edilmediğinden bahisle, dava konusu yıkım kararının bildirilmesine ilişkin işlemlerin iptal edilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu nedenle; dava konusu işlemlerin iptali ile davacının maddi ve manevi tazminat isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının temyiz edilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilen kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Kocaeli İli, ... Mahallesi, ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün sit alanında bulunduğundan bahisle yıkımına ilişkin tesis edilen, Dilovası Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarihli ... sayılı işlemi ile ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 75.000 TL manevi, 250.000 TL maddi tazminata hükmedilmesi istemiyle açılan davada; iptali istenen yıkım işlemlerinin; taşınmazların 1. Derece doğal sit alanı olarak tescil edilmesine ilişkin mülga İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile bu kararın geçirdiği yargısal süreç sonrasında, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarihli, ... sayılı Kararının uygulanmasına ilişkin işlemler niteliğinde olduğu, sit alanı ilanına ilişkin Kurul Kararı ve bu kararın iptali istemiyle açılan davada verilen yargı kararının uygulanması bakımından, idarenin ''bağlı yetki'' içerisinde bulunduğu, bağlı yetki kapsamında, Belediyesince farklı yönde bir karar verilmesi söz konusu olamayacağından, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile 2863 sayılı Kanunun Ek-4. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının da hasım mevkine alınması suretiyle dava konusu uyuşmazlığın çözülmesi gerektiği, bu duruma göre, Dairemiz çoğunluk kararına esas yönünden katılmakla birlikte, belirtilen hususlar yönünden katılmıyorum. (XX) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum. </body></html>