Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/3849 E. , 2025/448 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3849 Karar No : 2025/448 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ticari risk sigorta poliçesi ile sigortalanan ...'a ait ... Sokak No:... Çankaya/Ankara adresinde bulunan işyerinde 21/06/2018 tarihinde meydana gelen aşırı yağış nedeniyle su basması sonucu oluşan 323.229,64 TL'lik hasar tutarının sigortalıya ödenmesi üzerine, 323.229,64 TL zararın ıslah hakkı saklı tutularak 80.000,00 TL'lik kısmının 02/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, ticari risk sigorta poliçesi ile sigortalanan ...'a ait ... Sokak No:... Çankaya/Ankara adresinde bulunan işyerinde 21/06/2018 tarihinde meydana gelen aşırı yağış nedeni ile oluşan ve sigortalıya ödenen 323.229,64 TL zararın Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden tahsili için ... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile dava açıldığı, anılan davada uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan bilirkişi incelemesi için hazırlanan ve bakılmakta olan iş bu dava dosyasına da kazandırılan bilirkişi raporunda; davacı şirketin sigortalısına ait işyerinde meydana gelen zararın, yağmur suyu drenaj sisteminin çalışmaması nedeniyle oluştuğu, Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün bakım ve onarım sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu tespitlerinin yapıldığı, anılan bilirkişi raporu uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 323.229,64 TL zararın 02/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verildiğinin görüldüğü, Ankara ili için, yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması, bu suların boşaltılması için her türlü tesisin kurulması hususlarında Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün sorumlu olduğu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda da; davacı şirketin sigortalısına ait işyerinde oluşan zararda Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün kusurunun bulunduğu tespitine yer verildiği ve anılan Mahkemece oluşan zararın Ankara Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce davacı şirkete ödenmesine karar verildiği görülmekle; davacı şirket açısından oluşan zararda, davalı idareleri kusurlandıracak herhangi bir tespit veya delil bulunmadığı, dolayısıyla davalı idareler açısından herhangi bir hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk hallerinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, adli yargıda açılan davanın sadece ASKİ'nin sorumluluğunu ilgilendirdiğini, rücu durumunun değerlendirilmesinde zararın öncelikle ASKİ'nin, ikincil olarak da Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Çankaya Belediyesinin sorumluluğunun araştırılması gerektiğinden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuş olup; diğer davalı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket tarafından, ticari risk sigorta poliçesi ile sigortalanan ...'a ait ... Sokak No:... Çankaya/Ankara adresinde bulunan işyerinde 21/06/2018 tarihinde meydana gelen aşırı yağış nedeniyle su basması sonucu oluşan 323.229,64 TL'lik hasar tutarının sigortalıya ödenmesi üzerine, 323.229,64 TL zararın ıslah hakkı saklı tutularak 80.000,00 TL'lik kısmının 02/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; "İstanbul Büyükşehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletilmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulduğu" belirtilmiş, aynı Yasanın 2. maddesinin a bendinde; "İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek", (b) bendinde; "Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek" ve (d) bendinde "Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak" İSKİ'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un Ek-5. maddesinde; bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı kuralı yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/r maddesinde; "Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak, kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak." Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. Öte yandan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/e maddesinde de; müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek; kaynak sularını işletmek veya işlettirmek, belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında olduğu belirlenmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kullanma izni alınmamış yapılar" başlıklı 31. maddesinde, inşaatın bitme gününün, kullanma izninin verildiği tarih olduğu, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapıların, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacakları, ancak kullanma izni alan bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden istifade ettirileceği kuralına yer verilmiştir. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında; ilgililerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı adlı belgeye dayanarak işyeri açabileceği belirtilmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6.maddesinde ise; yetkili idareden usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idarelerce kapatılacağı düzenlemesi yer almıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Bekletici sorun" başlıklı 165. maddesinde; "(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir. (2) Bir davanın incelenmesi ve sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvurulmadığı takdirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdareler kural olarak yürüttükleri kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlüdürler. İdari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. Bu kapsamda, kamu idareleri, yürüttükleri hizmetin işleyişini sürekli kontrol etmek ve gerekli önlemleri almakla yükümlü olduklarından bu yükümlülüğün tam ve gereği gibi yerine getirilmemiş olması nedeniyle doğan zararların, hizmeti yürütmekle yükümlü bulunan idare tarafından tazmini gerekeceği açıktır. Ancak, ortada tazmini gereken zararın bulunmaması, zararın zarar gören kişinin veya üçüncü kişinin eyleminden doğması, mücbir sebeplerden kaynaklanması, zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulamaması, idare hukukuna özgü tazmin nedenlerinin bulunmaması gibi durumlarda idarenin tazmin yükümlülüğü ortadan kalkar. Ortak kusur halinde ise idare ancak kendi kusuru oranında zararı tazmin eder. Olayda, İdare Mahkemesi tarafından, davacının ... Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ASKİ aleyhinde açmış olduğu tazminat davasında hazırlanan bilirkişi raporu uyarınca davacı şirketin sigortalısına ait işyerinde meydana gelen zararın yağmur suyu drenaj sisteminin çalışmaması nedeniyle oluştuğu, ASKİ'nin bakım ve onarım sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu tespitlerine istinaden anılan rapor uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 323.229,64-TL zararın 02/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ASKİ Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verildiği, bununla beraber anılan rapordaki tespitler uyarınca da davalı idareleri kusurlandıracak herhangi bir tespite yer verilmediğinden bahisle idarelerin herhangi bir hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğu olmadığı gerekçesiyle söz konusu davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkeme kararına dayanak oluşturan Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan incelemede sadece ASKİ yönünden değerlendirme yapıldığı, davalı idareler olan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Çankaya Belediye Başkanlığı açısından herhangi bir değerlendirme ve inceleme yapılmadığı görülmektedir. Ayrıca Dairemizce UYAP üzerinden yapılan incelemede, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının istinaf incelemesi yapılmak üzere ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda; İdare Mahkemesince öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın akıbetinin bekletici mesele yapılması, ASKİ yönünden verilecek hükmün beklenmesi ve bakılan davanın ASKİ'ye ihbarının sağlanması gerekmektedir. Diğer yandan, anılan davanın neticesi ile birlikte davalılar Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Çankaya Belediye Başkanlığı yönünden de kusur durumlarının araştırılması, su kanalizasyon hizmetlerinin yapım ve işletilmesinde ilgili idarelerin herhangi bir hizmet kusurunun mevcut olup olmadığı, zararın oluşması nedeniyle gerekli su tahliyesine veya su geçişini önlemeye yönelik tedbirlerin alınıp alınmadığı, dava dışı diğer üçüncü kişilerin (bina maliki, site yönetimi vb) de zararın meydana gelmesinde veya artmasında sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, hasarın meydana geldiği iş yerinin bulunduğu binanın, onaylı mimari projesine aykırılığının olup olmadığı, yapı kullanma izin belgesinin (iskan ruhsatı) ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının olup olmadığının araştırılarak olmaması durumunda bahse konu işyerinde faaliyette bulunmasına izin veren idareler ile davacının olaydaki kusur durumu (müterafik kusur) da ayrıca değerlendirilmek üzere gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak bir karar verilmesi gerektiğinden eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Öte yandan, Asliye Ticaret Mahkemesi kararının istinaf istemi sonucu oluşacak yeni hukuki durumun da mükerrer ödemeye mahal verilmeksizin dikkate alınacağı tabiidir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 06/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>