Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/6278 E. , 2024/1449 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6278 Karar No : 2024/1449 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER) 1- ... 2-... VEKİLİ : Av. ... 3- ... VEKİLİ : Av. ... 4- ... VEKİLİ : Av. ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... VEKİLİ : Av. ... 10- ... VEKİLİ : Av. ... 11- ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından, Kara Harp Okulu Makine Bölümünden mezun olan ... isimli kişinin, mezun olduğu bölümün ''makine mühendisliği'' programıyla eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği Bölümüyle eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının (2000 yılı öncesi döneme ilişkin olarak) iptaline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Kara Harp Okulunda aldığı eğitimin "Makina Mühendisliği" unvanı almaya yönelik eğitim ile eşdeğer olup olmadığının tespiti, alanında uzman bilirkişilerce konunun incelenmesiyle mümkün olabileceğinden Mahkemece bilirkişi incelemesine esas olmak üzere yapılan ara karar ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan; Kara Harp Okulu Makina Bölümü ile Makina Mühendisliği Bölümünün eşdeğer kabul edilmesine ilişkin bilimsel bir raporun olup olmadığı sorularak ülkemizde bulunan Makina Mühendisliği Bölümlerinin 1975-1980-1983-1990-2000-2010 yıllarına ilişkin ders müfredatlarının (en az 3 Üniversite olacak şekilde) ve Milli Savunma Bakanlığı'ndan Kara Harp Okulu bünyesinde yer alan Makina Bölümünün 1975-1980-1984-1990-2000-2010 yıllarındaki ders müfredatlarının istenildiği, gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 01/11/2017 tarihli raporda; ...'e ait transkript ile 1983 yılına ait ODTÜ ve 1980 yılına ait İTÜ Makine Mühendisliği Bölüm müfredatları ve ders kredi saatlerinin karşılaştırıldığı, karşılaştırma sonucuna göre, ...'in ODTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 23 adet ders farkının bulunduğu ve 20 dersin kredisinin düşük olduğu; İTÜ Makine Mühendisliği ders müfredatı ile toplam 26 adet ders farkının bulunduğu ve 18 dersin kredisinin düşük olduğunun tespit edildiği, eksik derslere bakıldığında, Descriptive Geometry, Engineering Drawing, Thermodynamics II, Dynamics of Engineering Systems, Control Systems, Fluid Mechanics II, Machine Design, Dynamics of Machinery, Productıon Engineering Design adındaki derslerin ODTÜ Makine Mühendisliği 1983 yılı müfredatına göre Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili alınması gerekli dersler olduğu, buna ilaveten Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili Teknik Resim, Termodinamik, Mühendislik Mekaniği, Malzeme Bilimi ve Metalurji, İmalat Mühendisliği Prensipleri, Mukavemet, Akışkanlar Mekaniği, Makine Elemanları, Isı Transferi ve Mekanizma Tekniği derslerinin ise kredilerinin yetersiz olduğunun anlaşıldığı; öte yandan İTÜ Makine Mühendisliği 1983 yılı müfredatı kapsamında bakıldığında ise Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili; Technical Drawing II, Mechanics (Dynamics II), Strength of Materials II, Dynamics of Machinery, Thermodynamics II, Manufacturıng Processes II, Machine Tools, Techiques of Transport, Machinery Project ve Gradution Assignment isimli derslerin alınmamış olduğu, buna ilaveten Makine Mühendisliği temel alanı ile ilgili Teknik Resim, Mühendislik Mekaniği (2.1 ve 2.2), Mukavemet, Malzeme Bilimi ve Metalurji, Makine Elemanları, Isı Transferi ile Mek.Tek.ve Proje Uygulama derslerinin kredilerinin yetersiz olduğunun tespit edildiği, yapılan karşılaştırmalar neticesinde 2000 yılından önce Kara Harp Okulunda öğrenim görmüş olan ...'in almış olduğu eğitimin Makina Mühendisliği eğitimi ile eşdeğer olmadığı ve Makina Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı' kanaatine ulaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; 2000 yılından önce Kara Harp Okulunda öğrenim görmüş olan ...'in almış olduğu eğitimin Makina Mühendisliği eğitimi ile eşdeğer olmadığı ve Makina Mühendisliği eğitimi için gerekli olan standartları karşılamadığı sonucuna varıldığından, ... isimli kişinin, mezun olduğu bölümün ''makine mühendisliği'' programıyla eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği Bölümüyle eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın çözümü için Kara Harp Okulu Makine Bölümünde verilen eğitim yönünden değerlendirme yapılırken asgari düzeyde kazanımların sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi ve sadece ODTÜ ve İTÜ'deki ders planlamasının kıstas olarak alınmasının yaratacağı eşitsizliği gidermek, ayrıca, çeşitli üniversitelerde geçmiş yıllardaki ders müfredatı ve kredi sayılarındaki farklılıklar dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılması amacıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bu kapsamda naip üye yazısı ile çeşitli Devlet ve vakıf üniversitelerinin 1970-1980-1990-2000 ve 2010 yıllarına ilişkin ders müfredatlarının yaptırılacak bilirkişi incelemesinde esas alınmak üzere istenildiği, gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. .... ve Dr. Öğretim Üyesi ... tarafından ortaklaşa düzenlenen 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkripti ile tarafımıza gönderilen dosyalardaki 21 adet üniversitenin Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Tablo 2'de karşılaştırması yapılan 21 adet üniversite için; eşdeğer ders, düşük kredili ders, eksik ders ve fazla ders sayıları bu sayıların karşılaştırılan üniversitenin ders sayılarına oranı olarak yüzdeleri verilmiştir. Tablo 2'de verilen rakamlar kullanılarak her bir üniversite için yukarıda sırasıyla değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca, Tablo 2'nin en alt satırında karşılaştırılan 21 adet üniversitenin aritmetik ortalama değerleri verilmiştir. Bu ortalama değerlere göre; eşdeğer ders, düşük kredili ders, eksik ders ve fazla ders açılarından değerlendirme aşağıdaki gibidir. Tablo 2'de görüldüğü gibi; müfredatlardaki ortalama toplam ders sayısı 62 ve ortalama toplam alan dersi sayısı 40”dır. 1-Eşdeğer ders: Eşdeğer ders sayısı ortalaması 13'dür ve ortalama toplam ders sayısının %21'ine karşılık gelmektedir ve eşleşme oldukça düşüktür. Ayrıca, eşdeğer derslerin sadece 2 tanesi ortalama alan dersi olup ortalama toplam alan dersi sayısına göre sadece %66 eşleşme olmaktadır ve ortalama alan dersi açısından eşleşme daha da düşüktür. Eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça düşüktür. 2) Düşük kredili ders: Düşük kredili ders sayısı ortalaması 24'dür ve ortalama toplam ders sayısının % 39'una karşılık gelmektedir. Ayrıca, düşük kredili derslerin 19 tanesi ortalama alan dersi olup ortalama toplam alan dersi sayısına göre yüzdesi %50 olmaktadır. Düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazladır. 3) Eksik ders: Eksik ders sayısı ortalaması 25'dir ve ortalama toplam ders sayısının %40'ına karşılık gelmektedir. Ayrıca, eksik derslerin 18 tanesi ortalama alan dersi olup ortalama toplam alan dersi sayısına göre yüzdesi %45 olmaktadır. Eksik derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazladır. 4) Fazla ders: Fazla ders sayısı ortalaması 64'dür. Bu fazla derslerin tamamına yakını transkriptte de belirtildiği gibi askeri bilimler ile ilgilidir. Sonuç olarak: Tablo 2'de verildiği gibi 21 adet üniversite müfredatlarıyla yapılan karşılaştırmalarda hem her bir üniversite için hem de üniversitelerin ortalama değerleri için; a. Eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça düşük olduğundan, b. Düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, c. Eksik derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan, KHO Makina Bölümü mezunu ...'in transkriptinin, karşılaştırılan Makina Mühendisliği Bölümü müfredatlarına eşdeğer olmadığı" yolunda görüş belirtildiği, anılan bilirkişi raporuna karşı taraflarca itirazda bulunulduğu, yapılan değerlendirmede Dairelerinin 04.06.2020 tarihli ara kararı ile; "söz konusu rapora davalı idare vekili tarafından, 'davacının eğitim aldığı 1984-1988 eğitim-öğretim dönemlerindeki Üniversitelerde Makine Mühendisliği bölümü müfredatı ile davacının aldığı eğitim çok yüksek oranda benzeşirken günümüze yaklaştıkça bu benzeşme oranının azalmakta olduğu, dolayısıyla bilirkişi heyetince ortalama değer baz alınarak ortaya çıkarılan sonucun, sağlıklı veriyi yansıtmadığı, her diplomanın eğitim alınan dönem dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, davacının eğitimi ile Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümü programı 52 adet ders noktasında benzeşirken Nişantaşı Üniversitesi'nde ise sadece 30 ders noktasında benzeşme sağlanabildiği, dolayısıyla bu mantıkta yaklaşıldığında, neredeyse Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümü mezunlarının da günümüz Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer eğitim almadıkları sonucunun ortaya çıktığı, gün geçtikçe gelişen ve büyüyen teknolojik unsurlar, ülkelerin sosyo-ekonomik gelişimleri ile ortaya çıkan bilimsel yaklaşımlar, alınan eğitimin niteliğini de değiştirdiği ve böylelikle bu alanda ortaya çıkan müfredatın da şekillenmekte olduğu, davacının eğitim aldığı dönemde çok yüksek oranda benzeşme mevcutken (örneğin, Boğaziçi Üniversitesi %70'den fazla oranda) günümüzde gitgide bu oranın azalmasının da ancak bu şekilde açıklanabileceği, eşdeğerlilik çalışması yapılırken eğitim-öğretimin her iki alan açısından birebir nitelikte aynı olmasının beklenemeyeceği, nitekim Kanunen böyle bir açık sınırlamanın da mevcut olmadığı, çok yüksek oranda sağlanan benzeşmenin de kamusal yarar ve kişilerin kazanılmış hakları ile bütünleşmesi ele alındığında, tesis edilen işlemin hukuka uyarlı olduğu sonucunun ortaya çıktığı' gerekçeleriyle, müdahiller vekili tarafından ise, 'Kara Harp Okulu Makine Mühendisliği ile 2000 yılı öncesi Makine Bölümü müfredatının karşılaştırılmasının yapılmadığı, derslerin eşleştirilmesinde ders içeriklerinin dikkate alınmadığı, eşdeğer olan ancak tespite göre kredisi düşük olduğu belirtilen dersler eklenmeden değerlendirme yoluna gidildiği, bu sonuç incelendiğinde görüleceği gibi müdahillerin ders müfredatlarının diğer üniversitelerle olan eşdeğerlik yüzdeleri %51'den %71'e yayılan bir sıralamaya ulaştığı ve ortalamasının bile %60'a çıktığı 1980'li yıllarda KHO Makine Bölümünde okutulan derslerle 2000 yılından sonra Milli Savunma Üniversitesinde okutulan derslerin birbirini karşıladığı gibi bu derslerin farklı üniversitelerde 2017-2018 yıllarına ait yaklaşık 30 yıl sonrasının müfredat kapsamında okutulan dersleri de karşıladığı' gerekçeleriyle itirazda bulundukları görüldüğünden; dava konusu uyuşmazlığın çözümü için dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına yaptırılmasına karar verildiği, talimat yoluyla İstanbul İdare Mahkemesi kanalıyla yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve Prof. Dr. ... tarafından ortaklaşa düzenlenen 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Kara harp okulu makine bölümünde temel dersler toplam müfredatın %9,55'i iken; bu oran Marmara üniversitesi Makine Mühendisliğinin 2012 öncesi ve 2022 müfredatlarında %24,5 ve %16,92 dir. Bu fark oldukça yüksek bir farktır ve KHO Makine Bölümü'nde temel dersler mühendislik programlarındaki ihtiyacın karşılanmasından uzaktır. Mekanik derslerde KHO Makine Bölümü derslerinin müfredata oranı %6,05 iken bu oran Marmara üniversitesi Makine Mühendisliğinin 2012 öncesi ve 2022 müfredatlarında %15 ve %11,5 dir. KHO Makine Bölümünün mekanik dersleri çok yetersizdir. KHO Makine Bölümünün müfredatında ısı ve akışkan mekaniği dersleri Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği müfredatının ağırlığından % 50 daha azdır. KHO Makine Bölümünün müfredatında Sistem Dinamiği ve Kontrol dersleri yoktur. KHO Makine Bölümünün müfredatında tasarım derslerinin sayısı yetersiz olup toplam müfredatına oranı %1,3 iken bu oran Marmara üniversitesinde yaklaşık %6 dır ve 3 ayrı ders halinde işlenmektedir. Ek 1, Ek 2 ve Ek 3'de Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ile KHO Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği Mesleğine ait temel (zorunlu) dersleri verilmiştir. Buna göre Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünün zorunlu meslek derslerinin toplam teorik kredisi 2012 yılı öncesi 107, toplam kredisi 120, 2022 de ise teorik kredisi 108 iken toplam kredisi ise 214 dür. Oysaki KHO'nun Makine Mühendisliğine yönelik derslerinin toplam kredisi 52,5 olarak hesaplanmıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere Makine Mühendisliğinin mesleki derslerinin önemli bir kısmı KHO Makine Bölümünde olmadığı, olan derslerin de kredilerinin sayıca yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Dolayısı ile KHO Makine Bölümünün derslerinin hem nicelik (ders sayısı) hem de nitelik (ders kredisi) açılarından Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğine göre çok düşük olduğu anlaşılmıştır. Sonuç: (...) Kara Harp Okulu Makine Bölümü 2000 yılı öncesi müfredatı Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliğinin eski ve yeni müfredatlarıyla karşılaştırılmış olup bu programın Makine Mühendisliğinin temel, mekanik, ısı transferi, akışkanlar mekaniği, sistem dinamiği ve kontrol ve tasarım alanlarındaki ihtiyaç duyulan dersleri karşılamaktan oldukça uzak olduğu, derslerin sayı ve kredilerinin olması gereken değerlerin yarısından bile az olduğu tespit edilmiştir. Bu programa 2000 öncesi başvurup giren öğrencilerin programın eğitiminin ne olduğunu ve mezun olduklarında hangi diploma ve unvan ile ne tür yetkilere sahip olacaklarını bilerek başvurdukları bilindiğinden geriye dönük olarak yetersiz programlardan mezun olanlara hak etmedikleri unvanların verilmesinin uygun olmadığı görüşü oluşmuştur. Söz konusu müfredatın Makine Mühendisliğine hak kazanılması için yeterli şartlara sahip olmadığı kesinlikle tespit edilmiştir." yönünde görüş açıklandığı, bahse konu bilirkişi raporuna karşı davalı idare ve müdahiller tarafından itirazda bulunulmuş ise de, haklı ve hukuken geçerli gerekçelere dayalı bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlar yerinde görülmeyerek, raporların hükme esas alınabilecek yeterlikte olduğu kanaatiyle raporda belirtilen hususlar ışığında KHO Makine Bölümünün Yükseköğretim Kurumları "Makine Mühendisliği" programı ile eşdeğer olduğu ve ... adlı kişinin KHO'dan mezun olduğu bölümün "Makine Mühendisliği" programına eşdeğer olduğu yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde (2000 yılı öncesi döneme ilişkin olarak) mevzuata uygunluk ve idare mahkemesi kararında da hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare ve müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : ... Başkanlığının İddiaları: Dosyaya sunulan 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda KHO Makine Bölümü mezunu ...'in makine mühendisliği bölümüne eşdeğer eğitim almadığı ifade edilmiş ise de bilirkişi raporundaki teknik detayların dava konusu işlemi sakatlar nitelikte olmadığı, ilgilinin eğitim aldığı 1984-1988 eğitim öğretim dönemlerindeki üniversitelerde makine mühendisliği bölümü müfredatı ile ilgilinin aldığı eğitimin karşılaştırılmadığı, bilirkişi heyetince Marmara Üniversitesinin 2012 yılı ve öncesi başlığı altındaki müfredat dikkate alınarak ortaya çıkarılan sonucun sağlıklı veriyi yansıtmadığı, her diplomanın eğitim alınan dönem dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği, eşdeğerlik çalışması yapılırken eğitim-öğretimin her iki alan açısından birebir aynı nitelikte olmasının beklenemeyeceği, Kanunen de böyle bir açık sınırlamanın mevcut olmadığı, bu nedenle ilgilinin eğitim aldığı dönemdeki diğer üniversitelerle müfredat karşılaştırması yapılmak suretiyle ek bilirkişi raporunun alınmasına karar verilmesi gerekirken aksi yönde yapılan değerlendirme sonucunda istinaf başvurusunun reddine yönelik verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. Davalı Yanında Müdahillerin İddiaları a- ...in İddiaları: Kara Harp Okulu Makine Bölümü mezunu olduğu, 2001 yılında Mustafa Kemal Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalında yüksek lisansa kabul edildiği, KHO transkriptinin yeterli görülmesi nedeniyle ilave ders almaksızın yüksek lisans derslerini aldığı, bu durumun dahi yüksek lisans programına kabul konusunda KHO Makine Bölümünde alınan eğitimin lisans seviyesinde olduğunun kabulü anlamına geldiği, mahkemece aksi yönde verilen karar ile yüksek lisans belgesinin geçerliliğinin de tartışılır hale geldiği, eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. b- ...'ün İddiaları: İlk derece ve istinaf mahkemesi tarafından seçilen bilirkişilerin dava konusunda uzmanlığı olmayan bilirkişiler olduğu, öte yandan bilirkişilerin davacı meslek odasının üyesi konumunda olmaları sebebi ile menfaat ilişkilerinin bulunduğu, denklik incelemesinin ayrı bir uzmanlık konusunu ihtiva ettiği, bilirkişi sorusunda istenen hususlarda rapor hazırlanmadığı, özellikle 2000 yılı öncesi makine bölümü eğitiminin zaman ve emsal hatası yapılarak günümüz eğitimleri ile kıyas edildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. c- ...in İddiaları: Yargılama boyunca makine mühendisliği alanında uzman akademisyenlerin bilirkişi olarak seçildiği, bu akademisyenlerin davacı odanın doğal üyesi konumunda bulunmaları nedeniyle dava sonucu ile doğrudan ilgili oldukları, bu durumun da raporların tarafsız bir şekilde hazırlanmasının önüne geçtiği, öte yandan yargılamanın konusu eşdeğerliğin tespiti olduğundan istatistik veya veri mühendisliği alanında uzman bilirkişilerin seçilmesinin zorunluluk arz ettiği, diğer taraftan KHO Makine Bölümü 2000 yılı öncesi ile 2000 yılı müfredatının karşılaştırılmadığı, 2000 yılında KHO'dan mezun olmuş bir subay, mühendis olarak kabul görmekte iken 1999 yılında mezun olan bir subayın mühendis olarak kabul edilmemesinin, eğitim ve müfredatta anlamlı bir değişiklik olmadığı da gözetildiğinde hukuka uygun olmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. d- ...'ın İddiaları: 2000 yılı öncesinde KHO Makine Bölümünün 2000 yılı sonrasında MSÜ KHO Makine Mühendisliği Bölümü adı altında eğitim vermeye devam ettiği, her iki bölümün derslerinin neredeyse birebir örtüştüğü, bu hususta bilimsel verilere dayalı mukayese çizelgeleri dosyaya sunulmasına rağmen dikkate alınmadığı, her iki bölümün mukayesesinin bilirkişilerce yapılmadığı, bilirkişi raporlarında "MAK" kodu ile geçen temel mühendislik dersleri yerine KHO'da tüm bölümlerde ortak olarak okutulan askeri dersler ve genel konulara yönelik derslerin de mukayeseye dahil edilerek gerçeğe aykırı olarak ders ve kredi yönünden eksiklik olduğu algısının yaratıldığı, Türkiye'de 50'nin üzerinde üniversitenin Makine Mühendisliği bölümleri ile özellikle ODTÜ, İTÜ ve Marmara Üniversitesinin mukayese edilmesi halinde dahi yetersiz, eksik ders ve kredilerin olacağının açık olduğu, salt bu durumun verilen eğitimin yetersiz olduğu sonucunu doğurmaması gerektiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. e- ..., ..., ..., ... ve ...'ın İddiaları: Kara Harp Okulunun 2000 yılı öncesi makine bölümünde, 2000 yılı sonrası ise Makine Mühendisliği Bölümünde lisans düzeyinde eğitim veren yüksek öğretim kurumu olduğu, üniversite düzeyindeki eğitim kurumlarında eşdeğerlik tespit yetkisinin yükseköğretim kuruluna verildiği, 1980'li yıllarda KHO Makine Bölümünde okutulan derslerle 2000 yılından sonra MSÜ Makine Mühendisliği Bölümünde okutulan derslerin neredeyse birebir aynı olduğu, buna rağmen müfredat karşılaştırması yapılmadığı, 2000 yılı sonrası mezunlar makine mühendisi olarak kabul edilirken 2000 yılı öncesi mezunların kabul edilmemesinin hukuka ve anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğu, öte yandan lisans eğitimini tamamlayan Harp Okulu mezunlarının bir kısmının 2547 sayılı Kanunun ilgili maddelerine istinaden lisansüstü eğitimlerini tamamladığı, son bilirkişi raporunun Marmara Üniversitesi Makine Mühendisliği fakültesinin 2012 ve 2022 yılı ile KHO Makine Bölümü 1988 yılı müfredatlarının mukayesesinden ibaret oldukça dar kapsamlı olduğu, bilirkişi sorusuna uygun bir raporun hazırlanmadığı, derslerin eşleştirilmesinde ders içeriklerinin dikkate alınmadığı, ders kredilerinin ve içeriklerinin belirlenmesi konusunda genel kabul görmüş bir standart bulunmadığından farklı üniversitelerce aynı derse ilişkin ihtiyaca binaen farklı ders kredisinin belirlenebildiği, bu durum dikkate alındığında KHO Makine Bölümünde görülen eğitimin ders kredileri yönünden yetersiz olduğu şeklinde bir değerlendirme yapılamayacağı, diğer taraftan bilirkişilerce dünya genelinde "MAK" kodu ile müfredatlarda yer alan makine mühendisliği derslerinin mukayese edilmesi ve toplam müfredatın esas alınması yoluna gidilmediği, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmak suretiyle alınacak rapor doğrultusunda karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava sürecinde yaptırılan üç bilirkişi incelemesi sonucunda dava konusu eşdeğerlik işleminin bilimsel ve akademik bir temele dayanmadığının ortaya konulduğu, mahkemenin iptal kararından sonra davalı YÖK tarafından bilirkişi raporundaki tespitler göz önüne alınarak bizzat dava konusu eşdeğerlik işleminin iptaline karar verildiği, davalı yanın ek bilirkişi raporu alınması gerektiğine yönelik iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, öte yandan istinaf ve temyiz aşamalarında katılma talebinde bulunulamayacağı,bilirkişi raporlarında sadece derslerin kredi sayılarının yetersizliği değil her makine mühendisliği programında olması gereken temel alan derslerine yönelik eksikliklerin de tespit edildiği, bu gerçeklik karşısında bilirkişi heyetindeki akademisyenlerin nitelik ve tarafsızlıkları ile inceleme yöntemlerine dair iddia ve ithamların, makine mühendisliği eğitimi standartlarının her üniversiteye göre değişkenlik gösterebileceğine yönelik iddiaların herhangi bir hukuki anlamının kalmadığı, zira alan derslerinin her üniversiteye ve zamana göre değişkenlik göstermesinin mümkün olmadığı, KHO Makine Bölümü müfredatında makine mühendisliği ile ilgili alan derslerinin eksik olduğu hususunun birden fazla kez tespit edildiği belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, ... ve ...'in davalı yanında davaya müdahale istemlerinin kabulü ile Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 14/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, davacı TMMOB Makine Mühendisleri Odası tarafından, Kara Harp Okulu Makine Bölümünden mezun olan ... isimli kişinin, mezun olduğu bölümün ''makine mühendisliği'' programıyla eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Kara Harp Okulu Makine Bölümü'nün Makine Mühendisliği Bölümüyle eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının (2000 yılı öncesi döneme ilişkin olarak) iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmü yer almıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer’î müdahale" başlıklı 66. maddesinde, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Fer’î müdahale talebi ve incelenmesi" başlıklı 67. maddesinde, " (1) Müdahale talebinde bulunan üçüncü kişi, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebini ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle mahkemeye başvurur. (2) Müdahale dilekçesi, davanın taraflarına tebliğ edilir. Mahkeme, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet eder, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar verir."; "Fer’î müdahilin durumu" başlıklı 68. maddesinde, "(1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder."; "Fer’î müdahalenin etkisi" başlıklı 69. maddesinde, "(1) Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir. (2) Fer’î müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenilmez. Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir." hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı istinaf başvurularının reddine ilişkin kararın verildiği tarihten sonra ... vekili Av. ... tarafından 11.05.2022 tarihinde; ... vekili Av.... tarafından ise 20.05.2022 tarihinde sunulan dilekçelerle davalı yanında davaya müdahale talebinde bulunulduğu, Bölge İdare Mahkemesince esas kararın verildiği tarihten sonra müdahale talebinde bulunulduğundan Dairelerince yapılabilecek herhangi bir işlemin bulunmadığının 30.05.2022 tarihli Başkanlık yazısı ile bildirildiği, Bölge İdare Mahkemesinin esas hakkındaki kararının davalı idarece temyiz edilmesi üzerine Dairemize hitaben düzenlenen 30.09.2022 tarihli dilekçe ile ... vekili tarafından müdahale talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verildiği üzere, 6100 sayılı Kanunun 66. maddesinde ilgilinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği ifade edilmektedir. Tahkikat, hukuk yargılamasında ön inceleme aşamasından sonra iddia ve savunmalar ile bunlara ilişkin delillerin değerlendirildiği bir aşamadır. Tahkikatın sona ermesinden sonra mahkemece, taraflara son sözlerinin sorulduğu sözlü yargılama aşamasına geçilir ve nihayet hüküm verilir. İdari yargılamada ise tahkikat aşaması olmadığından, dosyanın tekemmül ettirilmesinden sonra mahkemece esas hakkında karar verilinceye kadar davada fer’i müdahil olmak mümkündür. İstinaf, ilk derece mahkemelerinin henüz kesinleşmemiş nihai kararlarının hem maddi hem de hukuki yönlerden denetlenerek, hukuka aykırılıkları ortadan kaldırmak için düzenlenmiş bir kanun yoludur. Temyiz kanun yolu ise Bölge İdare Mahkemelerinin 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde yer alan davalarda verdiği kararların hukuka uygunluğunun denetlenmesi ile sınırlıdır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, 6100 sayılı Kanunun 66. maddesinde fer'i müdahale talebinin yapılabileceği zaman dilimini ifade eden "tahkikat sona erinceye kadar" ibaresini, idari yargıda aynı zamanda işin esası hakkında yeniden karar vermeye yetkili olan "Bölge İdare Mahkemesinin istinaf istemi hakkındaki nihai kararın verilmesine kadar" şeklinde anlamak gerekir. Zira tahkikat, hukuk terminolojisi itibariyle de gerçeği ortaya koymak için yapılan yargısal incelemeler, araştırmalar, tartışmalar ve değerlendirmelerin tamamını ifade etmektedir. Buna göre, istinaf merciin verdiği kararın hukuka uygunluğunun denetlendiği bir aşama olan temyiz aşamasında ilgililerin müdahale talepleri hakkında karar verilmesine yasal olanak bulunmadığından ... ve ... tarafından davalı idare yanında davaya katılma taleplerinin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken taleplerin kabulü yönünde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Dairemizce verilen kararın ilgililerin müdahale istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına katılmıyorum. </body></html>