Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/1795 E. , 2024/637 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/1795 Karar No:2024/637 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Makina Sanayi Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında 11/11/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Düşey Milli Dik Türbin Pompa, OG Elektrik Motoru ve Soft Starterli Yol Verme Panosu Alımı” ihalesinde istekli olan ve teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirket tarafından, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemine karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının yeterlik belgesi formunda belirttiği belgelerden, "motor ve pompalara ait yük ve ara yatakların yağlama sistemi ile ilgili açıklamaları, ihaleye ilişkin bilgilerin yer aldığı katalog, prospektüs, teknik resim veya teknik dokümanları, yeterlik belgesinin diğer satırına kaydedilen ortakların sermaye dağılımını gösterir hazirun cetvelini ve beyan ettiği katalogları" sunması için davacıya 15/12/2020 tarihinde kadar süre verildiği, davacının 14/12/2020 tarihinde belgelerin bir kısmını Ekap üzerinden ve bir kısmını da kargo yoluyla gönderdiği, idarenin başvuru sahibi istekliye gönderdiği 08/12/2022 tarihli yazı içeriğinde belirtilen belgelerden imza sirküleri ve geçici teminat mektubunun başvuru sahibi istekli tarafından mevzuata uygun olarak sunulduğu, İdari Şartname’nin 7.5.6. maddesinde belirtilen ve teklif edilen ürünün/ürünlerin şartnameye uygunluğunu belirlemek amacıyla sunulacak teknik bilgilerin yer aldığı katalog ve/veya fotoğrafa ilişkin belgelerden Teknik Şartname’ye cevaplar ve açıklamalar dokümanının da imzalanıp, kaşelenip mevzuata uygun olarak sunulduğu, ancak motor ve pompalara ait yük ve ara yatakların yağlama sistemi ile ilgili açıklamaları, taahhüt edilen pompalara ait efektif güç sarfiyatı ve verim değerlerini ve alım konusu düşey milli dik türbin pompa, OG elektrik motoru ve soft starterli yol verme panosuna ait teknik bilgilerin yer aldığı katalog, prospektüs, teknik resim veya teknik dokümanlara ilişkin sunulan belgelerin bir kısmının eksik sunulduğu ve sunulan bir kısım belgenin ise Türkçe tercümelerinin sunulmadığı, yeterlik bilgileri tablosunun “diğer belgeler” satırında beyan edilen sermaye dağılımını gösterir hazirun cetveline (pay defteri) ilişkin herhangi bir belgenin de sunulmadığı anlaşıldığından, ihaleyi yapan idarece mevzuat gereği verilen süre içerisinde istenen belgeleri sunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak teminatının gelir kaydedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, eksik belgelerin ikamesi için teklif sahiplerine uygun bir süre verilmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 09/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce 11/11/2020 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Düşey Milli Dik Türbin Pompa, OG Elektrik Motoru ve Soft Starterli Yol Verme Panosu Alımı” ihalesinde istekli olan ve teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirket tarafından, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemine karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık konusu ihale tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Elektronik ihale" başlıklı 58/A maddesinin dokuzuncu fıkrasında, "(9) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin 21'inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. İhale dokümanında öngörülmesi hâlinde bu tekliflere ilişkin numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi de bu süreçte tamamlanır. Verilen süre içerisinde istenen belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir... " düzenlemesine yer verilmiştir. Elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği hâlde talep edilen belgelerin hiçbirini sunmayan isteklilerin ihale konusu işi üstlenmek istemediği, iradesinin sözleşme imzalamak yönünde olmadığı, taahhütlerine uygun davranmadıkları hususunda kuşku bulunmamaktadır. Dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği hâlde talep edilen belgelerin hiçbirini sunmayan isteklilerin, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak, ihale kararını etkileyen davranış içinde oldukları için geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi elverişli, gerekli ve orantılı olup, ölçülülük ilkesine uygun bir yaptırımdır. Benzer şekilde ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği hâlde bilerek ve isteyerek talep edilen belgeleri eksik sunan isteklilerin de taahhütlerine uygun davranmadıkları, ihale konusu işi üstlenmek istemedikleri konusunda kuşku bulunmadığından, bu kişilerin de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak, ihale kararını etkileyen davranış içinde oldukları için geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi elverişli, gerekli ve orantılı olup, ölçülülük ilkesine uygun bir yaptırımdır. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiş olmakla birlikte, hangi belgelerin sunulup sunulmayacağı konusunda ihaleyi yapan idareden kaynaklanan birtakım belirsizliklerin ortaya çıktığı durumlarda ya da ihale mevzuatı ve ihale dokümanlarındaki birtakım belirsizlikler nedeniyle eksik belge sunan isteklilerin, belgelerin hiçbirini sunmayan veya bilerek ve isteyerek belgeleri eksik sunan istekliler ile aynı durumda kabul edilerek geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi orantısız olup, ölçülülük ilkesine aykırıdır. Zira belirsizlikler nedeniyle eksik belge sunan isteklilerin, bilerek ve isteyerek bu belgeleri eksik sunduklarını, taahhüt ettikleri ihale konusu işi yapmak istemedikleri yönünde kesin bir iradeye sahip olduklarını söylemek oldukça güçtür. Çünkü bu durumdaki isteklilerin eksik belge sunmaları, ihaleyi yapan idareden ya da ihale mevzuatı ile ihale dokümanlarındaki bir takım belirsizliklerden kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla bu durumda olan teklif sahiplerinin suistimal olarak nitelendirilebilecek bir davranış içerisinde olduklarını söylemek mümkün değildir. Özellikle, ihaleyi yapan idare tarafından, mevzuat gereğince, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahiplerinden; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin belgeleri, makul bir süre vererek sunmalarını istemesi gerekmektedir. Ancak hangi bilgi ve belgelerin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulandığı, hangilerinin sorgulanamadığı konusunda ihaleyi yapan idare tarafından teklif sahiplerinin yeterli açıklıkta bilgilendirilmemesi durumunda, teklif sahiplerinin yanılmaları ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanabildiklerini düşündükleri bazı bilgi ve belgeleri tevsik etmemeleri ihtimali bulunmaktadır. Bu noktada, hangi bilgi ve belgelerin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulandığı, hangilerinin sorgulanamadığı konusunda olası belirsizlikleri önlemek ihaleyi gerçekleştiren idareye ait bir yükümlülük olduğundan, idarenin teklif sahiplerine gönderdiği talep yazısında bu hususu hiçbir tereddüte sebep olmayacak şekilde açık açık belirlemesi ve hangi belgelerin sorgulandığını ya da hangi belgelerin sorgulanamadığı için tevsik edilmesi gerektiğini teklif sahibine bildirmesi gerekir. Aksi hâlde, bu yükümlülüğün idare tarafından yerine getirilmemesinden kaynaklanan olumsuz sonuçlar teklif sahiplerinin üzerinde adil olmayan ve orantısız bir külfete neden olacaktır. Uyuşmazlıkta, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının irat kaydedilmesinin sebeplerinden birisi; yeterlik bilgileri tablosunun “diğer belgeler” satırında beyan edilen sermaye dağılımını gösterir hazirun cetveline (pay defteri) ilişkin herhangi bir belgenin sunulmamasıdır. Buna karşılık davacı tarafından, ortakların sermaye yapısını gösteren hazirun cetvelinin Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden ve Vergi Dairesi'nden temin edilebileceği iddia edilmiştir. İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından, elektronik eksiltme oturumu sonrasında idarece geçerli teklif sahibi ilk iki istekliye EKAP üzerinden 08.12.2022 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon değerlendirmesi” konulu gönderilen yazı incelendiğinde; yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilip de EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanan belgelerin hangileri olduğu belirtilmeksizin, sorgulanamayan belgelerin sunulması gerektiğine işaret edilerek, sunulması gereken belgeler imza sirküleri, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektubu, katalog ve/veya fotoğraf(yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgeler), diğer belge(yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belge) şeklinde sayılmıştır. Görüldüğü üzere, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden hangilerinin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulandığı davacıya bildirilmemiş, sorgulanamayan bilgi ve belgeler ise sayılmakla birlikte tüm açıklığıyla davacıya bildirilmemiş, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen “diğer belge” denilerek hangi belgelerin sorgulanamadığı ucu açık bir şekilde ifade edilmiştir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden hangilerinin sorgulanabildiği, hangilerinin sorgulanamadığı hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde davacıya bildirilmediği sürece davacının sorgulanamayan bilgi ve belgelerin sunulması noktasında belirsizlik yaşaması kaçınılmaz olup, nitekim davacının ortakların sermaye yapısını gösteren hazirun cetvelinin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ve Vergi Dairesinden teyit edilebileceği düşüncesiyle bu belgeyi sunmayarak yanıldığı anlaşıldığından, ihaleyi gerçekleştiren idareden kaynaklanan bu belirsizliğin tüm sonucunun adil olmayan bir şekilde davacı üzerinde bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının irat kaydedilmesinin bir diğer sebebi olarak; motor ve pompalara ait yük ve ara yatakların yağlama sistemi ile ilgili açıklamaları, taahhüt edilen pompalara ait efektif güç sarfiyatı ve verim değerlerini ve alım konusu düşey milli dik türbin pompa, OG elektrik motoru ve soft starterli yol verme panosu'na ait teknik bilgilerin yer aldığı katalog, prospektüs, teknik resim veya teknik dokümanlara ilişkin sunulan belgelerin bir kısmının eksik sunulduğu ve sunulan bir kısım belgenin ise Türkçe tercümelerinin sunulmadığı gösterilmiştir. Kamu İhale Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında“… Açıklanan nedenlerle, elektronik ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde; 1- İdarenin talebi üzerine, ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiğine, 2- Elektronik ortamda alınmayan geçici teminat mektuplarının asıllarını idarenin talebi üzerine sunmayan istekliler hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 17 nci maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiğine, … Oybirliği ile karar verilmiştir.” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden, ihaleyi yapan idarenin davacıya gönderdiği 08/12/2022 tarihli yazı içeriğinde belirtilen belgelerden imza sirküleri ve geçici teminat mektubunun başvuru sahibi istekli tarafından mevzuata uygun olarak sunulduğu, İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde belirtilen ve teklif edilen ürünün/ürünlerin şartnameye uygunluğunu belirlemek amacıyla sunulacak teknik bilgilerin yer aldığı katalog ve/veya fotoğrafa ilişkin belgelerden Teknik Şartname’ye cevaplar ve açıklamalar dokümanının da imzalanıp, kaşelenip mevzuata uygun olarak sunulduğu; ancak bazı teknik ekipmana ilişkin olarak belgelerin bir kısmını eksik sunduğu, bir kısım belgelerin Türkçe yerine yabancı dilde olan metinlerini sunduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Ancak, talep edilen belgeleri sunmakla birlikte belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun olarak sunmadığı anlaşılan davacının iradesinin kesin olarak ihale konusu işi üstlenmek istemediği şeklinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Davacının dikkatsizlik sonucu talep edilen belgelerden bir ya da birkaçını belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun sunmaması ihtimal dahilindedir. Davacının bu durumunu, ihale konusu işi üstlenmek istemediği ve taahhüdünü yerine getirmediği şeklinde değerlendirmek mümkün değildir. Zira davacının bilerek ve isteyerek ihale kararını etkileyecek davranış içinde olduğuna dair herhangi bir somut bilgi ve belge mevcut değildir. Bu itibarla, davacının, ihale konusu işi üstlenmek istemediği tartışmasız olan bir istekli ile aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tâbi tutularak geçici teminatının irat kaydedilmesi adil olmayan, orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır. Bu süreçte dikkatsiz davranan bir istekli ile kasıtlı davranan bir isteklinin aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tabi tutulması adil değildir. Dolayısıyla, tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli kurallarına aykırı olarak sunan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı açık ise de ayrıca geçici teminatının gelir kaydedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacının geçici teminatının gelir kaydedilmesine ilişkin işleme yönelik yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum. </body></html>