Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2022/37 E. , 2022/43 K.</ul> "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2022/37 Karar No : 2022/43 BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 20/04/2022 tarih ve E:2022/4, K:2022/5 sayılı kararıyla; Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği vekili Av.... tarafından, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2020/1328, K:2022/46 sayılı kararı ve İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 27/01/2022 tarih ve E:2021/1878, K:2022/157 sayılı kararı ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 27/01/2022 tarih ve E:2021/1765, K:2022/118 sayılı, 14/03/2018 tarih ve E:2017/3577, K.2018/501 sayılı kararları ve Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 16/03/2018 tarih ve E:2017/2922, K:2018/452 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Aykırılığın, davanın reddi yolundaki Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi...'nın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü: Uyuşmazlıkta; 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/D maddesinin 3. fıkrası uyarınca idari ve vergi dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesi amacıyla toplanan Hâkimler ve Savcılar Kurulunun 02/06/2021 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilen kararı ile, Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin faaliyetinin durdurulduğu ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mevzuatından doğan davalar ile ilgili uyuşmazlıkları çözümleme görevinin 5. İdari Dava Dairesine verildiği görülmekte olup, anılan İdari Dava Dairesi kararı ile başvuruya konu diğer kararlar arasındaki aykırılığın devam etmesi olasılığının ortadan kalkması nedeniyle, Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 16/03/2018 tarih ve E:2017/2922, K:2018/452 sayılı kararı değerlendirmeye alınmamıştır. I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI : A-SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 3. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/1328 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği aleyhine 2018 yılı 1. munzam aidat taksit tutarı olarak 10.145,00-TL tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin iptali ile munzam aidat adı altında ödenen 10.145,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir. Samsun 1. İdare Mahkemesinin 19/02/2020 tarih ve E:2018/1488, K:2020/256 sayılı kararının özeti: 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrası, 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrası ile 19. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinin (a) alt bendi, 08/01/2005 tarih ve 25694 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kayıt Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti ve Ödenmesi Hakkında Yönetmelik'in 1. ve 6. maddelerinde yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden; davacı Birliğin Samsun Ticaret Odası üyesi olduğu, davalı Oda tarafından davacı Birliğin 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden 10.145,00-TL munzam aidat tahakkuk ettirilmesi üzerine söz konusu meblağın yatırılarak 02/07/2018 tarihli dilekçe ile anılan tahakkuk işlemine itiraz edildiği ve ödenen meblağın iadesinin talep edildiği, davalı idarece itiraza cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptali ve ödenen meblağın iadesi istemiyle bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, 5174 sayılı Kanun'un 25. maddesinde, tüzel kişi tacirlerin ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidatın tahsil olunacağı belirtilmiş ise de, özel kanun niteliğinde olan 1581 sayılı Kanun'un 19. maddesinde, bu Kanun'a göre kurulmuş sayılan kooperatiflerin, bölge ve merkez birliklerinin kurumlar vergisinden muaf oldukları, bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir-gider farklarının ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirileceği kuralının getirildiği, Bu durumda, 1581 sayılı Kanun uyarınca kurulan davacı Birliğin, kurumlar vergisinden muaf olduğu dikkate alındığında, davacıdan munzam aidat istenilmesine ilişkin tahakkuk işlemine yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükmü yer almış olup, dava konusu zımni ret işleminin hukuka aykırı olması nedeniyle munzam aidat adı altında ödenen 10.145,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, munzam aidat adı altında ödenen 10.145,00-TL'nin davalı idareye yapılan başvuru tarihi olan 02/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2020/1328, K:2022/46 sayılı kararının özeti: 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 25. maddesi, 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrası ile 19. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinin (a) alt bendi ile 2. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden; davacı Birliğin Samsun Ticaret Odası üyesi olduğu, davalı Oda tarafından davacı Birliğin 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden 20.280,00-TL munzam aidat tahakkuk ettirilmesi üzerine söz konusu meblağın birinci taksiti yatırılarak 02/07/2018 tarihli dilekçe ile anılan tahakkuk işlemine itiraz edildiği ve ödenen meblağın iadesinin talep edildiği, davalı idarece itiraza cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Her ne kadar İdare Mahkemesince, davacı Birliğin kurumlar vergisinden muaf olduğundan hareketle munzam aidat istenilemeyeceği yönünde değerlendirme yapılmış ise de, 1581 sayılı Kanun'da munzam aidata ilişkin olarak herhangi bir muafiyete yer verilmediği, ancak o yıl zarar edilmesi halinde söz konusu aidatın ödenmeyeceğinin hüküm altına alındığı, munzam aidatın hesaplanmasında ödenen kurumlar vergisi miktarının değil, beyannamede gösterilen ticari bilanço karının dikkate alındığı, oda üyesinin kurumlar vergisinden muaf olması halinin sadece kurumlar vergisinin ödenip ödenmeyeceği noktasında göz önünde tutulacağı, munzam aidatın tahakkukunda esas alınması gereken husunun ortak dışı ya da ortak için ayrımına gidilmeksizin elde edilen ticari bilanço karı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, kurumlar vergisinden muaf olan oda üyelerinin bu muafiyetlerinin munzam aidat ödeme yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı sonucuna varıldığı, Bu durumda, davacı Birliğin, kurumlar vergisinden muaf olması halinin munzam aidat ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı anlaşıldığından, 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde yer olan ortak dışı gelirlerden elde edilen ticari bilanço karı üzerinden hesaplanarak tahakkuk ettirilen munzam aidatta ve ödenen aidatın iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 1. İdare Mahkemesinin 19/02/2020 tarih ve E:2018/1488, K:2020/256 sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. B-İZMİR BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 5. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2017/3577 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: Tarım Kredi Kooperatifleri Kütahya Bölge Birliği adına 2016 yılı için toplam 13.529,40-TL aidat tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin ticari bilanço kârı üzerinden hesaplanan 2016 yılı munzam aidatına (12.899,40-TL) yönelik kısmına yapılan itirazın reddine ilişkin Kütahya Ticaret ve Sanayi Odasının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. Kütahya İdare Mahkemesinin 17/07/2017 tarih ve E:2016/694, K:2017/688 sayılı kararının özeti: 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 25. maddesi ile 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan kurallar aktarılarak, Kurumlar vergisinden muaf tutulan tarım kredi kooperatiflerinin vergi ödemelerinin söz konusu olmadığı, ancak bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir-gider farklarının ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirilmesinin söz konusu olduğu, 5174 sayılı Kanun'un 25. maddesinde, tüzel kişi tacirlerin ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidatın tahsil olunacağı kuralı getirilirken ödenecek kurumlar vergisine vurgu yapıldığı, başka bir deyişle, kurumlar vergisinin ödenmesi esası üzerine verilen beyannamelerde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden munzam aidat tahsilinin öngörüldüğü, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi ya da düzenlenmiş olması koşulunnun esas alınmadığı, Dosyanın incelenmesinden; davacı adına Kütahya Ticaret ve Sanayi Odasının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 2016 yılı için toplam 13.529,40-TL aidatın tahakkuk ettirildiği, bu işlemin ticari bilanço kârı üzerinden hesaplanan 2016 yılı munzam aidatına (12.899,40-TL) yönelik kısmına yapılan itirazın Kütahya Ticaret ve Sanayi Odasının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Bu durumda, 1581 sayılı Kanun ile yapılandırılan kooperatifler için kurumlar vergisinin ödenmesinin söz konusu olmadığı, munzam aidatın ise kurumlar vergisinin ödenmesi esasına dayandığı anlaşıldığından, amaçlananın dışına çıkılmak suretiyle davacı kuruluştan kurumlar vergisi mükellefi olduğu öne sürülerek ticarî bilanço kârı üzerinden munzam aidat istenilmesine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 14/03/2018 tarih ve E:2017/3577, K:2018/501 sayılı kararının özeti: Kütahya İdare Mahkemesinin 17/07/2017 tarih ve E:2016/694, K:2017/688 sayılı kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. C-AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU DİĞER KARARLAR : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 27/01/2022 tarih ve E:2021/1878, K:2022/157 sayılı kararı, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2020/1328, K:2022/46 sayılı kararı ile aynı doğrultuda olup, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 27/01/2022 tarih ve E:2021/1765, K:2022/118 sayılı kararı da, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 14/03/2018 tarih ve E:2017/3577, K.2018/501 sayılı kararı ile aynı doğrultudadır. II-İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu uyarınca kurulan kooperatifler ile bölge ve merkez birlikleri adına 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 25. maddesinde düzenlenen munzam aidatın tahakkuk ettirilmesi üzerine açılan davalarda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT: 1- 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu: Munzam aidat ve navlun hasılatından alınacak pay Madde 25- Odalarca her yıl için; gerçek kişi tacir ve sanayicilerin gelir vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî kazanç toplamı; tüzel kişi tacir ve sanayicilerin ise ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidat tahsil olunur. Birden fazla odaya kayıtlı bulunanların munzam aidatı, üye tarafından ilgili odalara eşit olarak paylaştırılmak suretiyle yatırılır. Zarar eden üyeler, o yıl için munzam aidat ödemezler. Çalışma alanları içinde birden fazla şubesi bulunan üyelerin munzam aidatı, bütün şubelerden elde ettikleri gelir veya kurumlar vergisine matrah teşkil eden ticarî kazanç veya ticarî bilanço kârı üzerinden hesaplanır. Müstakil bilançosu yapılan kurum ve müessese şubeleri ile fabrikalarının munzam aidatı, şube veya fabrikanın bulunduğu yerin odasına ödenir. Bir tüzel kişiliğin merkez, şube ve fabrikalarının değişik yerlerde olması, fakat bilançolarının merkezde tutulması halinde, munzam aidat merkez tarafından mahalli odaya ödenir. Bu oda tahsil ettiği munzam aidatı diğer odalar arasında, izleyen takvim yılının ilk üç ayı içinde eşit olarak paylaştırır. Bütün bu hallerde bir müessesenin şubeleri ve fabrikaları ile birlikte ödeyeceği munzam aidat, o yıl için belirlenmiş bulunan yıllık aidat tavanının yirmi katını geçemez. Munzam aidat haziran ve ekim aylarında iki eşit taksitte ödenir. Önceki yıldan itibaren geçerli olarak kaydedilmesi gerekenlerin munzam aidatları ise, bu durumun kendilerine tebliğ edildiği yılın sonuna kadar ödenir. Üyeler, ticarî ve sınaî kazançlarına ait bilgileri ve bilançolarını talep üzerine odalara vermek zorundadırlar. Ayrıca odalar, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 5 inci maddesi hükmü çerçevesinde vergi dairelerinden bilgi isteyebilirler. Üye tarafından bilançonun verilmemesi ve vergi dairesinden de sağlanamaması halinde, yıllık aidat tavanının üç katından az olmamak üzere, bir önceki yılın munzam aidatı geçici olarak aynen tahakkuk ettirilir. Şubelere kayıtlı üyeler, bu maddede belirlenen munzam aidatın yarısı kadar ödeme yaparlar. Türkiye limanlarında yük alan veya bu limanlara yük getiren ve Türkiye'de herhangi bir odaya kayıtlı olmayan yabancı bayraklı gemiler ile yabancı bir ülkede yerleşik gerçek veya tüzel kişi tacir tarafından işletilen Türk Bayraklı gemilerin Türk limanlarında yükleme ve boşaltmadan sağladıkları tüm navlun hasılatı üzerinden, kruvaziyer ve yolcu gemilerinde gros tonajı üzerinden uluslararası uygulama göz önüne alınmak suretiyle, binde beşi geçmemek ve yıllık munzam aidat tavanını aşmamak kaydıyla oda yönetim kurulunca teklif ve oda meclisince tespit edilecek orana göre hesap edilecek meblağ, geminin limandan ayrıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, kendileri, temsilcileri veya acenteleri tarafından ilgili liman bölgesindeki deniz ticaret odasına veya bu oda teşkilâtının henüz kurulmadığı yerlerde, ticaret veya ticaret ve sanayi odasına ödenir. 2- 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu: Kuruluş ve kapsam: Madde 1 – Bu kanunda yazılı hükümlerden faydalanılmak suretiyle üreticiler, aralarında ekonomik menfaatlerini korumak ve özellikle meslek ve geçimleriyle ilgili ihtiyaçlarını sağlamak amaciyle karşılıklı yardım ilkesine dayanan ve tüzel kişiliği olan değişir ortaklı, değişir sermayeli Tarım Kredi Kooperatifleri kurabilirler. (Değişik ikinci fıkra: 6/4/2005 – 5330/1 md.) Tarımsal amaçlı kooperatifler hariç olmak üzere; ortak ürünleri üzerinde ticaret ve komisyonculuk yapanlar, faizle para veya mal olarak kredi verenler bu kooperatiflere giremezler. Bu esaslara göre kurulan bir veya birkaç il dahilindeki kooperatifler bölge birliklerini, en az 5 bölge birliği de, merkez birliğini kurarlar. Merkez birliği tek üst kuruluş olup Ankara'dadır. Kooperatiflerin ve bölge birliklerinin çalışma alanı içinde birden fazla kooperatif ve bölge birliği kurulamaz. (Ek fıkra: 6/4/2005 – 5330/1 md.) Bu Kanun hükümlerine göre kurulmuş olan Tarım Kredi Kooperatifleri ve birlikleri, Devletçe kooperatiflere verilen desteklerden yararlanırlar. Muafiyetler: Madde 19 – A) Bu kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatiflere ortak olmak üzere başvuran üreticilerle, ortakların kooperatifleriyle yapacakları her türlü işlemler ve bunlarla ilgili kağıt,belge, senet, beyanname, taahhütname, vekaletname, makbuz, kooperatif lehine yapacakları ipotek ve rehinler her türlü resim, harç ve vergiden, B) Bu kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri, a) Kurumlar, gider, gayrimenkul kıymet artışı, intikal ve diğer vergilerden ve icra makamları, resmi daireler ve mahkemeler nezdinde yapacakları takip ve tahsillerle açacakları tazminat davaları ile ilgili her nevi talep, tebliğ ve kararlar her türlü masraf, vergi, resim ve harçlardan, b) Sermaye ve yedek akçeleri ile taşınmaz malları ve bunların gelirleri, kendi ihtiyaçları için satın aldıkları ve alacaklarının tahsili gayesiyle mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların 15 inci madde hükmüne göre sahiplerine geri verilmesi işlemi, bütün vergi, resim ve harçtan, c) Yapacakları kredi işlerine ilişkin bütün senet, belge, kağıt, defter ve hesap özetleri, taşınmaz mallara ait ipotek ve taşınır mallara ait rehin işlemleri, vekaletnameler, taahhütnameler vesair evrak, bütün resim ve harçtan, C) Bu kanuna göre kurulan kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinin temin edecekleri krediler ve bunlara ilişkin Merkez Bankası nezdindeki reeskont muameleleri ve bu işlemlere ait bütün senet, belge, vekaletname, taahhütname vesair evrak gider ve diğer vergilerle bütün resim ve harçtan, Muaftır. Ancak, bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir - gider farkları ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirilir. Kooperatif, bölge ve merkez birliklerince noterlere tasdik ettirilecek defterlerle belgelerden yalnız noter ücreti alınıp harç alınmaz. Kooperatiflerin, bölge birliklerinin ve merkez birliklerinin ortaklarına verilmek üzere üretim araç ve gereçlerine % 50 gümrük indirimi uygulanır. 3- 08/01/2005 tarih ve 25694 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kayıt Ücreti ile Yıllık Aidat ve Munzam Aidatın Tespiti ve Ödenmesi Hakkında Yönetmelik: Munzam Aidat Madde 6 - Odalarca her yıl için; gerçek kişi tacir ve sanayicilerin gelir vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî kazanç toplamı; tüzel kişi tacir ve sanayicilerin ise ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidat tahsil olunur. Zarar eden üyeler, o yıl için munzam aidat ödemezler. Çalışma alanları içinde birden fazla şubesi bulunan üyelerin munzam aidatı, bütün şubelerden elde ettikleri gelir veya kurumlar vergisine matrah teşkil eden ticarî kazanç veya ticarî bilanço kârı üzerinden hesaplanır. Bütün bu hallerde bir müessesenin şubeleri ve fabrikaları ile birlikte ödeyeceği munzam aidat, o yıl için (Değişik ibare:RG-20/1/2021-31370) uygulanan aylık asgarî ücretin brüt tutarının on katını geçemez. Üye tarafından bilançonun verilmemesi ve vergi dairesinden de sağlanamaması halinde, yıllık aidat tavanının üç katından az olmamak üzere, bir önceki yılın munzam aidatı geçici olarak aynen tahakkuk ettirilir. Birden fazla odaya kayıtlı bulunanların munzam aidatı, üye tarafından ilgili odalara eşit olarak paylaştırılmak suretiyle yatırılır. Bu durumda üye, birden fazla odaya üye olduğunu belgelemek zorundadır. Şubelere kayıtlı üyeler, bu maddede belirlenen munzam aidatın yarısı kadar ödeme yaparlar. 4- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun: Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu: Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.) ... 4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: ... c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. ... 5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 5174 sayılı Kanun'un 25. maddesinde, Odalarca her yıl için; gerçek kişi tacir ve sanayicilerin gelir vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî kazanç toplamı; tüzel kişi tacir ve sanayicilerin ise ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticarî bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidat tahsil olunacağı, zarar eden üyelerin, o yıl için munzam aidat ödemeyecekleri belirtilmiştir. 1581 sayılı Kanun'un 19. maddesinde ise, bu Kanun'a göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birliklerinin kurumlar vergisinden muaf olduğu, ancak, bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir-gider farklarının ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirileceği kurala bağlanmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde, munzam aidata ilişkin olarak herhangi bir muafiyete yer verilmediği, ancak o yıl zarar edilmesi halinde söz konusu aidatın ödenmeyeceğinin hüküm altına alındığı, munzam aidatın hesaplanmasında ödenen kurumlar vergisi miktarının değil, beyannamede gösterilen ticari bilanço karının dikkate alındığı, oda üyesinin kurumlar vergisinden muaf olması halinin sadece kurumlar vergisinin ödenip ödenmeyeceği noktasında göz önünde tutulacağı, munzam aidatın tahakkukunda esas alınması gereken husunun ortak dışı ya da ortak içi işlemler ayrımına gidilmeksizin elde edilen ticari bilanço karı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, kurumlar vergisinden muaf olan oda üyelerinin bu muafiyetlerinin munzam aidat ödeme yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı sonucuna varılmaktadır. Bu durumda, 1581 sayılı Kanun uyarınca kurulan kooperatifler ile bölge ve merkez birlikleri adına ortak dışı ya da ortak içi işlemler ayrımına gidilmeksizin elde edilen ticari bilanço karı üzerinden munzam aidat tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın ret kararları doğrultusunda giderilmesi gerekmektedir. III-SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, davanın reddi yolundaki Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2020/1328, K:2022/46 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 22/06/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 25. maddesinde, tüzel kişi tacirlerin ödeyecekleri kurumlar vergisine ilişkin beyannamelerinde gösterilen ticari bilanço kârı üzerinden binde beş oranında munzam aidat tahsil olunacağı kuralına yer verilmiştir. Bu kuralda, ödenecek kurumlar vergisi vurgusunda bulunulmuştur. Başka bir ifadeyle, kurumlar vergisinin ödenmesi esası üzerine verilen beyannamelerde gösterilen ticari bilanço kârı üzerinden munzam aidatın tahsili öngörülmüş, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi ya da düzenlenmiş olması koşulu esas alınmamıştır. Özel kanun niteliğinde olan 1581 sayılı Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 19. maddesinde ise, bu Kanun'a göre kurulmuş sayılan kooperatiflerin, bölge ve merkez birliklerinin kurumlar vergisinden muaf olduğu, bu kuruluşların ortak dışı işlemlerden elde edecekleri gelir-gider farklarının ise ayrı bir hesapta takip ve tespit edilerek vergilendirileceği belirtilmiştir. Bu durumda, ödenecek kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilen ticari bilanço kârı üzerinden munzam aidatın tahsilinin mümkün olduğu, 1581 sayılı Kanun'a göre göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri için ise ortak içi işlemlerden kurumlar vergisi ödenmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla yalnızca ortak dışı işlemlerden elde edecekleri ticari kazanç üzerinden munzam aidat alınabileceği sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın yukarıda belirtilen gerekçe ile dava konusu işlemin iptali doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz. </body></html>