Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/6583 E. , 2023/7120 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6583 Karar No : 2023/7120 DAVACI : ... DAVALI : ...Bakanlığı DAVANIN ÖZETİ : 03/11/2023 tarih ve 32358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliğinin; "Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak işlemler’ başlıklı 5 . maddesinin 2. fıkrasının; "Belge ve durum araştırması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "uygun bulunan başvurular" ibaresinin; "Öncelikli öğrenci" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Burs verilemeyecek öğrenciler içerisinde yer almamak kaydıyla" ibaresinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinin; "Burs verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinin; "Değerlendirme" başlıklı 1. maddesinin 2. fıkrasının; "Bursun kesilmesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin; "Bursun kesilmesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin; "Geçmişe yönelik işlem tesisi" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasının; 03/11/2023 tarih ve 32358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yönetmeliğinin; 16- "Kredi verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin; 17- "Kredi verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin; 18- "Kredi verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin; 19- "Kredi verilmeyecek öğrenciler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin; 20- "Kredinin kesilmesi" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davacının adli yardım talebi kabul edildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmü ile "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır. Yine anılan Kanun'un 7. maddesinin 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak; bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış olup; 2575 sayılı Danıştay Kanununun 4575 sayılı Kanunla değişik 24. maddesinin (c) bendinde, bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda çözümleneceği düzenlemesine yer verilmiştir. İptal davası açılabilmesinin ön koşullarından birisi, davacının objektif ve subjektif dava ehliyetinin bulunmasıdır. Danıştay'ın istikrar bulan kararlarına göre, davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü için; idari kararın, davacının meşru, şahsi ve güncel bir menfaatini ihlal etmesi gerekmektedir. İdari yargılama usulünde geçerli olan yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca; birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir. Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından öğrenci olduğu belirtilerek Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliği'nde yer alan 15 düzenleme ile Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yönetmeliği'nde yer alan 5 düzenlemenin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla 06/12/2023 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile iptallerinin talep edildiği görülmektedir. 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer alan; her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak; aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep - sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği kuralı dikkate alındığında; Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliği'nin yükseköğretim öğrencilerine burs verilmesine ilişkin usul ve esasları; Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yönetmeliği'nin ise yükseköğretim öğrencilerine kredi verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlediği, bu haliyle; anılan Yönetmelikler arasında 2577 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca aralarında maddi ya da hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığından anılan Yönetmeliklere karşı ayrı ayrı dilekçelerle dava açılması gerektiği anlaşılmakta olup; dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 5. maddesine uygun bulunmamıştır. Yine, davacı tarafından, öğrenci olduğu belirtilerek dava açılmış ise de; dava konusu edilen düzenlemelerin; "kredi verilemeyecek öğrenciler", "kredinin kesilmesi", "burs başvurusunda istenilen belgelerin araştırılması", "burs verilmesinde öncelikli öğrenciler", "burs verilemeyecek öğrenciler" ve "bursun kesilmesi" gibi birbirinden bağımsız hususların düzenlendiği görüldüğünden; bu düzenlemeler yönünden -düzenlemelerin farklı Yönetmeliklerde yer aldığı göz önünde alınarak- yenileme dilekçeleriyle iptalinin istenilmesi halinde, her bir Yönetmelikte yer alan düzenleme yönünden; davacının meşru, şahsi ve güncel menfaati ile düzenlemelerin hukuka aykırılıklarının ayrı ayrı ortaya konulması gerekmektedir. Bu itibarla; dava dilekçesinin bir bütün olarak incelenmesi neticesinde yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler ve yargı içtihadları uyarınca; davacı tarafından, dava konusu edilen Yönetmeliklerin hangi kısım/kısımlarının iptali isteniyorsa bu hususa ilişkin olarak sahip olduğu menfaatin ve hukuki sebeplerin ortaya konulması; iptali istenen kısımlarının açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi ve hukuka aykırılık iddialarının ayrı ayrı açıklanması gerektiğinden, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır. Öte yandan; görülmekte olan davada iptali istenilen düzenlemelerin davacıya uygulanması halinde; uygulama işlemi ile birlikte veyahut da sadece uygulama işleminin dayanağı düzenleyici işlem hükmüne karşı 2577 sayılı Kanun ve 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca süresi içinde dava açılabileceği de tartışmasızıdır. Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün (30) içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenecek ayrı ayrı dilekçelerle, gerekli harç ve masrafları yatırılmak suretiyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına, aşağıda dökümü yapılan ...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve artan posta avansı ile kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine, 13/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.</body></html>