Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2020/3240 E. , 2023/4950 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2020/3240 Karar No : 2023/4950 DAVACI : … Makina İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. … DAVALILAR : 1- … VEKİLİ : … - Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü - Aynı adreste 2- … Bakanlığı adına … Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın, fiziki muayenesinde, … pozisyonunda yer aldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve ilave gümrük vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın Geçici 1. maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu düzenleyici işlemin Geçici 1. maddesinde geçiş hükmü öngörülmemesinin idari istikrar ilkesine aykırı olduğu, zira daha önce yayımlanan pek çok kararda geçiş hükmünün yer aldığı, Türkiye'ye sevk edilmek üzere yüklenen eşyalara, yükleme anında mevcut olmayan vergi ihdas edilmesi nedeniyle hukuki öngörülebilirlik ve geçmişe yürümezlik ilkelerinin ihlal edildiği, gübre sıyırıcı sistem olarak … gümrük tarife istatistik pozisyonununda beyan edilen eşyanın, yapılan fiziki muayene neticesinde … pozisyonunda yer aldığının tespit edildiği, bu pozisyon, dava konusu 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın eki Karar'da yer aldığından, ilave gümrük vergisine tabi olduğu ileri sürülerek ek tahakkuk ve para cezası kararlarının alındığı, düzenleyici işlem yayımlanmadan yüklemesi yapılan eşyanın hukuki durumunun, yüklemenin yapıldığı tarihteki mevzuata göre belirleneceği yolunda düzenleme yapılması gerektiği, kaldı ki, beyan edilen pozisyonun da doğru olduğu, gübre sıyırıcı sistemin Sütaş Süt Ürünleri Anonim Şirketi tarafından uygulanan "Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi" kapsamında Devlet tarafından desteklenen Doğu-Güneydoğu Anadolu Sütçülük Projesi Bingöl Entegre Teknik Hayvancılık ve İmalat Sanayi Yatırımı kapsamında kullanılmak üzere ithal edildiği, davalı idarenin iddia ettiğinin aksine, söz konusu yatırımın herhangi bir çiftlik işletmesinin çok ötesinde olduğu; 8479. faslın başka pozisyonlarında belirtilmeyen veya yer almayan kendine özgü bir fonksiyonu olan makinalar ve mekanik cihazlar ifadesinin karşılığı olarak; İzahname detayında belirtildiği üzere; "(iii) Diğer pozisyonlardan 2 veya daha fazlasına girebilecek durumda olan" ifadesine uygun şekilde birden fazla üniteden müteşekkil komplike bir yapı olduğu, … pozisyonunun, tarla ve bahçeciliğe, kümes hayvancılığına mahsus makina ve cihazları, diğer bir ifadeyle, daha basit çiftlik cihazlarını kapsadığı, nitekim İzahnamede açıkça bu pozisyonun çiftliklerde ve benzeri işletmelerde, bahçıvanlıkta, tavukçuluk ve arıcılıkta kullanılan 8432 ilâ 8435 pozisyonlarına dahil olmayan türden makina ve cihazları içine aldığı, ancak bunların sanayide kullanılan türden oldukları açıkça belli olanlarının, bu pozisyonun dışında kaldığının belirtildiği, buna göre makina ve ziraat mühendislerinden oluşan bir heyet marifetiyle yapılacak keşif ve inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. … SAVUNMASI : Ülkemizin yerli sanayi açısından korunması önem arz eden ve/veya ticaretin dengelenmesine katkıda bulunacak ürünlerine yönelik ilave gümrük vergisi konulmasına ilişkin kararlarının yürürlüğe konulabildiği, bu kararların hazırlık aşamasında firmalardan ya da sektörden gelen taleplerin dikkate alındığı, ülkemizin uluslararası yükümlülükleri göz önünde bulundurularak, farklı alternatiflerin değerlendirildiği ve yapılan analizler sonucunda ilave gümrük vergisi oranlarının belirlendiği, diğer yandan, Dünya genelinde yaşanılan KOVİD-19 salgını nedeniyle ülkelerin dış ticaretinin olumsuz şekilde etkilendiği, talep düşüklüğüne bağlı olarak, ihracat pazarının daraldığı, ülkelerin ihraç birim fiyatlarını düşürmeleri nedeniyle, yerli sanayinin düşük birim fiyatlı ithalat tehdidi ile karşı karşıya kaldığı, bununla birlikte, diğer ülkelerin kendi ekonomilerini korumaya yönelik attığı adımların ekonomimizde yaratabileceği olumsuz etkiler de değerlendirilerek, pandeminin yol açtığı sorunların ülkemiz ekonomisine etkisinin minimize edilmesi için acilen muhtelif ilave gümrük vergisi kararlarının yürürlüğe konulduğu, öte yandan, Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde geçici maddenin tanımlandığı, buna göre taslakların geçiş hükümlerini düzenleyen maddelerin geçici madde olarak ifade edildiği, acil koşullar çerçevesinde yürürlüğe konulan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nda geçiş hükmü olarak, dava konusu geçici madde hükmünün düzenlendiği ve bu madde kapsamına girenler lehine bir uygulama getirilerek, yükümlülerin daha düşük bir vergi oranından yararlanmasının amaçlandığı, kaldı ki bu ve benzeri düzenlemelerde geçici maddenin yer almasının zorunlu olmadığı, örneğin, 30/08/2020 tarih ve 31229 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listede yer alan bazı malların özel tüketim vergisi oranlarının yeniden tespiti hakkındaki 29/08/2020 tarihli ve 2912 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eki Karar incelendiğinde, herhangi bir geçici maddenin yer almadığının görüleceği, haksız açılan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. TİCARET BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Gümrük tarife cetveli izahnamesinin ilgili bölümünde, eşyaların tarım işletmelerinin büyüklüğüne göre sınıflandırılmasına ilişkin bir kıstasın bulunmadığı, dolayısıyla, esas olarak gübre sıyırma işlemine yaradığı açık olduğundan, uyuşmazlık konusu eşyanın iddia edildiği gibi komplike ve birden fazla hattan oluşan entegre devreye sahip olmasının bu özelliğini değiştirmediği ve … gümrük tarife istatistik pozisyonunda sınıflandırılmasına engel olmadığı, sanayide kullanılan türden olduğu açıkça belli olmayan eşyanın yalnızca sanayi tesislerinde kullanılmayarak esas olarak çiftliklerde ve ahırlarda kullanıldığı, zira gübre sıyırıcı sistemlerin ahırlarda hijyen seviyesinin artırılması, hastalıkların en aza indirilmesi ve bu sayede süt veriminin artırılmasına yardımcı olan dayanıklı yapısı sayesinde yıllarca kullanılabilen sistemler olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Olayda, davacı tarafından ithal edilen eşyanın hayvancılıkta ahırda biriken gübreyi yerden sıyırmaya yaradığı, bu niteliği itibarıyla 84.36 pozisyonunda sayılan eşya arasında yer almadığı, zira söz konusu pozisyonun çiftliklerde ve benzeri işletmelerde (tarım okulları, tarım kooperatifleri veya deneme istasyonları, vb.), bahçevanlıkta, tavukçuluk ve arıcılıkta kullanılıp da 84.32 ila 84.35 pozisyonlarına dahil olmayan türden makina ve cihazları içine aldığı, oysa, ithale konu eşyanın niteliği, kapasitesi ve kullanım yeri dikkate alındığında sınaide kullanıldığının açıkça belli olduğu, dolayısıyla 84.79 pozisyonunda yer aldığının anlaşılması karşısında, davalı idare tarafından tespit edilen pozisyonun doğru olmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle uygulama işlemi yönünden iptaline; hem uygulayıcı işlem yönünden yapılan hem de Dairemizin 20/12/2023 tarih ve E:2022/2600; K:2023/4915 sayılı dosyasında yapılan değerlendirmeler neticesinde uyuşmazlığa konu eşyanın davalı idarece tespit edilen gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer almadığı sonucuna ulaşılmış olup, bu durumda, işlemin dayanağı olarak gösterilen düzenleyici işlemin davacı açısından ilgisinin ortadan kalktığı, başka bir ifadeyle, bireysel işlemle bağının kesildiği anlaşıldığından, davanın anılan kısmının reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlık, davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "gübre sıyırma sistemi" ticari tanımlı eşyanın, fiziki muayenesinde, … pozisyonunda yer aldığından bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve gümrük vergileri ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın Geçici 1. maddesinin iptali istemine ilişkindir. Davaya konu yapılan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Geçici 1. maddesinde, 20/12/1995 tarih ve 65/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına ekli (II) sayılı listede yer alan ve ekli tablolarda gümrük tarife istatistik pozisyonları (GTİP) belirtilen maddelerin ithalatında ilave gümrük vergisi alınacağı düzenlenmiş, 2. maddesinde, bu Karar kapsamında tahsil edilecek ilave gümrük vergisi oranlarının Ek-1 ve Ek-2'de yer alan tablolarda gösterildiği, bu Kararın Ek- 1'inde yer alan tablonun 01/10/2020 tarihinden itibaren, Ek-2'de yer alan tablonun ise bu kararın yayımı tarihinden 30/09/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) uygulanacak ek gümrük vergilerini gösterdiği, Kararın davaya konu yapılan Geçici 1. maddesinde ise; bu Kararın yayımı tarihinden önce Türkiye'ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın bu Kararın yayımı tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescili halinde, Kararın Ek-1'inde yer alan ilave gümrük vergisi oranının tahsil edilmesi karara bağlanmıştır. T.C. Anayasası'nın 73. maddesinin 3. fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı düzenlenmiş; son fıkrasında, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceği kurala bağlanmıştır. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında da vurgulandığı üzere; Anayasa'nın, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağına dair 73. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, vergi yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerin konulması, değiştirilmesi ve kaldırılmasının, kanunla yapılması zorunludur. ''Verginin Kanuniliği'' ilkesi olarak adlandırılan bu ilke uyarınca, idarenin takdir yetkisine dayalı uygulamalarının sınırlandırılması amacıyla, vergi yasalarında, vergiyi doğuran olay, matrah, oran, tarh, tahakkuk, tahsil, yaptırım, zamanaşımı, muafiyet ve istisna gibi vergilendirmenin temel ögelerinin Kanun ile belirlenmesi gereklidir. Ancak, vergilendirme ile ilgili bütün hususların kanunla kurala bağlanmasının olanaklı bulunmadığı usule ve tekniğe ilişkin konularda, idarenin etkin ve verimli bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla Yasama Organı tarafından, Yürütme Organına açıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte düzenleyici işlem yapma yetkisi verilmesi mümkündür. Diğer taraftan, Anayasa'nın yukarıda anılan 73. maddesinin son fıkrasında sayılan konularda; yani vergilendirmeye ilişkin muaflık, istisna, indirim ve oranlarına ilişkin hükümlerde Kanun tarafından belirlenen alt ve üst sınırları içinde kalmak şartıyla Cumhurbaşkanınca değişiklik yapılabilmesi olanaklıdır. Eylem ve işlemlerinde hukuka uygun davranan, Anayasa'da yer alan hak ve özgürlükleri koruyup güçlendirmeyi ilke edinen, Anayasa'ya aykırı tutum ve durumlardan kaçınan, her alanda adil bir hukuk sistemi kurarak bu sistemi korumayı ve geliştirmeyi benimseyen, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan Hukuk Devletinde, Yasama Organı tarafından Cumhurbaşkanına, Anayasa'nın 73. maddesinin son fıkrasında belirtilen sınırı aşacak şekilde bir yetki verilmesi mümkün bulunmadığı gibi, Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa ile çizilen sınırın aşılması suretiyle düzenleme yapılmasına da olanak bulunmamaktadır. Dolayısıyla, vergi kanunlarında yer alan kavramların Anayasa'nın 73. maddesinde yer alan temel ilkelere ve bu ilkelere egemen olan hukukun temel ilkelerine uygun olarak yorumlanması gereklidir. 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un düzenlemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50’sine kadar yükseltebileceği; ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu; Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı tutulduğu hükmüne yer verilmiştir. 474 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile Cumhurbaşkanına, mevcut gümrük vergisi had ve nispetlerinin %50’sine kadar yükseltilmesine ilişkin olarak yetki verilmiş olup, madde hükmünde yeni ya da ilave bir gümrük vergisi getirilebileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda, uyuşmazlığın çözümü; getirilen ilave gümrük vergisinin niteliğinin belirlenmesine bağlıdır. Öncelikle, lafzı incelendiğinde dahi düzenlemenin, mevcut ve had ve nispetlerin artırılması değil, bunlara "ilave" olarak bir vergi getirilmesi şeklinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, mevcut oranların artırılması yerine bunlara ilave olarak yeni oranların belirlenmiş olması, düzenlemenin yer aldığı Kararın 2. maddesinin 4. bendinde yer verilen "ilave gümrük vergisinin gümrük idarelerince, ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil edilerek genel bütçeye irat kaydedileceği" ve 5. bendinde yer verilen "bu Karar kapsamında alınacak ilave gümrük vergisi hakkında gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümlerin uygulanacağı" yolundaki ifadeler de düzenleme ile mevcut gümrük vergilerinden ayrı olarak yeni/ilave bir gümrük vergisinin getirildiğini teyit eder niteliktedir. Bu durumda, 474 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle verilen yetki ile Anayasa'nın yukarıda hükmüne yer verilen 73. maddesi ile çizilen sınırların aşılması suretiyle ilave gümrük vergisi getirilmesi yolundaki dava konusu düzenlemenin hukuka uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Uygulayıcı işleme gelince ; İncelenen olayda, davacı şirketin İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescil edilen … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda ithal edildiği, Türkiye'ye ulaştığında gümrük muayene memurunca yapılan fiziki muayenesinde, eşyanın tabi olması gereken pozisyonun 8436.80.90.00.00 olduğunun tespit edildiği neden gösterilerek gümrük idaresince eşyanın, 20/05/2020 tarihli ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar kapsamında bulunduğu, bu nedenle Karar uyarınca ek gümrük vergisine tabi olduğu ileri sürülerek ilave vergi tahakkuk ettirildiği, ek tahakkuka vaki itirazın reddedildiği, işlemin, dayanağı Cumhurbaşkanlığı Kararının Geçici 1. maddesi ile birlikte dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadır. 474 sayılı Kanunun 2. maddesi ile verilen yetki ile Anayasa'nın 73. maddesinde öngörülen sınırın dışına çıkılmak suretiyle ilave gümrük vergisi getirilmesi yolundaki düzenleme hukuka uygun görülmediğinden, bu düzenlemeye dayanılarak kurulan dava konusu işlemde de hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar"ın Geçici 1. maddesinin ve düzenlemeye dayanılarak tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma için belirlenen günde, davacıyı temsilen Av. …'nın, davalı İdareleri temsilen Avukat …'ın geldiği görülerek Danıştay Savcısı …'ün katılımıyla yapılan duruşmada taraflara usulüne uygun olarak söz verilip, Danıştay Savcısının düşüncesinin alınmasından ve Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenilerek dosyadaki belgelerin incelenmesinden sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 2565 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 1. maddesinde, 20/12/1995 tarih ve 65/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına ekli (II) sayılı listede yer alan ve ekli tablolarda gümrük tarife istatistik pozisyonları (GTİP) belirtilen maddelerin ithalatında ilave gümrük vergisi alınacağı ifade edilmiş, 2. maddesinde,bu Karar kapsamında tahsil edilecek ilave gümrük vergisi oranlarının Ek-1 ve Ek-2'de yer alan tablolarda gösterildiği, bu Kararın Ek- 1'inde yer alan tablonun 01/10/2020 tarihinden itibaren, Ek-2'de yer alan tablonun ise bu kararın yayımı tarihinden 30/09/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) uygulanacak ek gümrük vergilerini gösterdiği belirtilmiş, Kararın davaya konu yapılan Geçici 1. maddesinde ise; bu Kararın yayımı tarihinden önce Türkiye'ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın bu Kararın yayımı tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescili halinde, Kararın Ek-1'inde yer alan ilave gümrük vergisi oranının tahsil edileceği düzenlenmiştir. Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın, fiziki muayenesinde, … pozisyonunda yer aldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve ilave gümrük vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın Geçici 1. maddesinin dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı hükme bağlanmıştır. Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan 1. maddesinde, bölüm fasıl ve tali fasıl başlıklarının sadece gösterici nitelikte olduğu, yasal amaçlarla eşyanın tarifedeki yerinin saptanmasının, pozisyon metinlerine, bölüm veya fasıl notlarına ve pozisyonların ve notların anlamına aykırı düşmedikçe yorum kurallarına göre saptanacağı; 3. maddesinin (a) fıkrasında, eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyonun, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona göre öncelik alacağı; 6. maddesinde ise, yasal amaçlar için, eşyanın bir pozisyonun alt pozisyonlarında sınıflandırılmasının, sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki şartlar ile bu pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli değişiklikler yapılmış olarak, tarifenin yorumu ile ilgili diğer kurallara göre saptanacağı belirtilmiş olup; buna göre, tek, iki veya daha fazla sayıdaki (-,-- vb gibi) tirelerin sırasıyla esas alınması, bir eşyanın tarifedeki yerinin tespitinde aynı sayıdaki tireleri içeren alt açılımların birbiri ile mukayese edilmesi; eşyanın özellikleri dikkate alınarak tek tireli açılımdaki yeri tespit edildikten sonra, iki veya daha fazla tireli ayırımlara geçilmek suretiyle, 12 haneli pozisyon tespitinin yapılması gerektiği belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içerisinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri açıklanmıştır. Kanun'un 31. maddesinde ise bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; sayılan diğer işlemler yanında bilirkişi işlemleri bakımından da Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/01/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde atıfta bulunulan 18/06/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/10/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun'un 447. maddesinde, mevzuatta, 1086 sayılı Kanun'a yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerinin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı belirtilmiştir. Kanun'un 266. maddesinde ise, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uygulama İşlemi Yönünden: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; re'sen araştırma ilkesine istinaden, idari yargı makamlarının, uyuşmazlık konusu olayın hukuki nitelendirilmesini yapmak, uygulanacak hukuk kuralını belirlemek ve sonuçta hukuki çözüme ulaşmak yönlerinden tam bir yetkiye sahip oldukları gibi olayın maddi yönünü belirleme noktasında da her türlü inceleme ve araştırmayı da kendiliklerinden yapabilecekleri, tarafların hiç değinmedikleri olayları ve maddi unsurları araştırmaya yönelebilecekleri; iddia ve savunmalarda ortaya konulan maddi olayın gerçek niteliğinin saptanması için tarafların iddia ve savunmaları ile yetinmeyerek söz konusu hususların gerçeğe uygun olup olmadığını, bilirkişiye gidilmesi de dahil olmak üzere maddi delil ve bulguları toplamak ve uyuşmazlığın çözümü için gerekli her türlü inceleme, bilgi edinme ve araştırma yollarını tüketmekle yükümlü oldukları sonucuna ulaşılmaktadır. Yargılama hukukunda, bilirkişi, davanın çözümünün gerektirdiği özel veya teknik bilgiyi hâkime sağlayan kişi olarak tanımlanmaktadır. 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde yer alan düzenleme, Kanun Koyucunun da bu tanımı benimsediğini göstermektedir. Buna göre bir davada bilirkişi incelemesine başvurulabilmesi için, davanın çözümünün hâkimin mesleği gereği bilmek durumunda olmadığı, özel veya teknik bir bilgiyi gerektirmesine bağlı bulunmaktadır. Görülmekte olan uyuşmazlığın çözümü davacının ithal ettiği eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik poziyonunun tespitine bağlıdır. Söz konusu tespitin, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan Tarife Cetveli İzahnamesi ve Gümrük Tarife Açıklama Notlarında yer alan açıklamalara göre yapılması gerektiğinden, davacının bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle karar verilmesinin icap ettiği yolundaki iddiası yerinde görülmemiştir. Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin XVI. bölümünde, bu bölümün Makinalar ve Mekanik Cihazlar; Elektrik Malzemeleri: Bunların Aksam ve Parçaları; Ses Kaydediciler ve Kaydedilen Sesi Tekrar Vermeye Mahsus Cihazlar, Televizyon Görüntü ve Ses Kaydedicileri ve Kaydedilen Görüntü ve Sesi Tekrar Vermeye Mahsus Cihazlar; Bunların Aksam, Parça ve Teferruatını kapsadığı belirtilmiş; 84. faslında Nükleer Reaktörler, Kazanlar, Makinalar, Mekanik Cihazlar ve Aletler; Bunların Aksam ve Parçaları tanımlanmış, 84.36 no'lu pozisyonunda ise "Tarla ve Bahçe Tarımına, Ormancılığa, Kümes Hayvancılığına veya Arıcılığa Mahsus Diğer Makina ve Cihazlar (Mekanik veya Termik Tertibatlı Çimlendirmeye Mahsus Olanlar Dahil); Kümes Hayvancılığına Mahsus Civciv Çıkartma ve Büyütme Makina ve Cihazları" sayılmış; anılan pozisyonun alt pozisyonlarında sırasıyla, 8436.10 - Hayvan Yemlerini Hazırlamaya Mahsus Makina ve Cihazlar - Kümes Hayvancılığına Mahsus Makina ve Cihazlar; Civciv Çıkartma ve Büyütme Makina ve Cihazları: 8436.21 -- Civciv Çıkartma ve Büyütme Makina ve Cihazları, 8436.29 -- Diğerleri, 8436.80 - Diğer Makina ve Cihazlar, - Aksam ve parçalar: 8436.91 -- Kümes Hayvancılığına veya Civciv Çıkartma ve Büyütme Makina ve Cihazlarına ait olanlar, 8436.99 -- Diğerleri sayılarak, bu pozisyonun, çiftliklerde ve benzeri işletmelerde (tarım okulları, tarım kooperatifleri veya deneme istasyonları, vb.), bahçevanlıkta, tavukçuluk ve arıcılıkta kullanılıp da 84.32 ilâ 84.35 pozisyonlarına dahil olmayan türden makina ve cihazları içine aldığı, ancak bunların sanayiide kullanılan türden oldukları açıkça belli olanlarının ise bu pozisyon dışında kaldığı açıklamalarına yer verilmiştir. 84.79 pozisyonunda ise "Bu Fasılın Başka Pozisyonlarında Belirtilmeyen veya Yer Almayan Kendine Özgü Bir Fonksiyonu Olan Makinalar ve Mekanik Cihazlar"; anılan pozisyonun alt pozisyonlarında sırasıyla, 8479.10 - Bayındırlık, İnşaat ve Benzeri İşlerde Kullanılmaya Mahsus Makina ve Cihazlar, 8479.20 - Hayvansal veya Sabit Bitkisel Katı veya Sıvı Yağların Çıkarılmasına veya Hazırlanmasına Mahsus Makina ve Cihazlar, 8479.30 - Ağaç veya Diğer Lifli Maddelerden Levha İmaline Mahsus Presler ve Ağaç veya Mantar İşlemeye Mahsus Diğer Makina ve Cihazlar, 8479.40 - İp, Halat veya Kablo Bükme Makinaları, 8479.50 - Sınai Robotlar (Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan), 8479.60 - Suyun Buharlaşması Yoluyla Havayı Soğutan Cihazlar, - Yolcu biniş köprüleri: 8479.71 -- Havalimanlarında Kullanılan Türde Olanlar, 8479.79 -- Diğerleri, - Diğer Makina ve Cihazlar, 8479.81 -- Metallerin İşlenmesine Mahsus Olanlar (Elektrik Tellerini Bobin Halinde Sarmaya Mahsus Olanlar Dahil), 8479.82-- Karıştırma, Yoğurma, Kırma, Öğütme, Eleme, Kalburlama, Homojenleştirme, Sübye Haline Getirme Makinaları, 8479.89 -- Diğerleri, 8479.90 - Aksam ve Parçalar sayılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname kapsamında ithal edilen ve gübre sıyırma sistemi olarak adlandırılan eşyanın büyük baş hayvancılıkta ahırda biriken gübreyi yerden sıyırmaya yarayan zincir tahrikli sıyırma makinası olduğu, Devlet Destekli Proje Bazlı Yatırım Teşvik Sistemi Kapsamında, Bingöl Teknik Hayvancılık Projesinin bir bileşeni olarak bir özel hukuk kişisi tarafından hazırlanan şartnameye uygun olarak ithal edildiği anlaşılmıştır. Olayda, davacı tarafından ithal edilen eşyanın hayvancılıkta ahırda biriken gübreyi yerden sıyırmaya yaradığı, bu niteliği itibarıyla 84.36 pozisyonunda sayılan eşya arasında yer almadığı, zira söz konusu pozisyonun çiftliklerde ve benzeri işletmelerde (tarım okulları, tarım kooperatifleri veya deneme istasyonları, vb.), bahçevanlıkta, tavukçuluk ve arıcılıkta kullanılıp da 84.32 ila 84.35 pozisyonlarına dahil olmayan türden makina ve cihazları içine aldığı, oysa, ithale konu eşyanın niteliği, kapasitesi ve kullanım yeri dikkate alındığında sınaide kullanıldığının açıkça belli olduğu, dolayısıyla 84.79 pozisyonunda yer aldığının anlaşılması karşısında, davalı idare tarafından tespit edilen pozisyonun doğru olmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Düzenleyici İşlem Yönünden : Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın 19/05/2019 tarihinde, Kanada limanında bulunan gemiye yüklemesi yapılarak yola çıktığı, davalı idarece yapılan fiziki muayenesinde, 8436.80.90.00.00 pozisyonunda yer aldığı ve bu pozisyonda 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar kapsamında ilave gümrük vergisine tabi olduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve ilave gümrük vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın Geçici 1. maddesinin dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairemizin 20/12/2023 tarih ve E:2022/2600; K:2023/4915 sayılı kararında olduğu gibi, yukarıda uygulayıcı işlem yönünden dosyasında yapılan değerlendirmeler neticesinde uyuşmazlığa konu eşyanın davalı idarece tespit edilen gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer almadığı sonucuna ulaşılmış olup, bu durumda, işlemin dayanağı olarak gösterilen düzenleyici işlemin davacı açısından ilgisinin ortadan kalktığı, başka bir ifadeyle, bireysel işlemle bağının kesildiği anlaşıldığından, davanın anılan kısmının reddedilmesi gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Uygulama işleminin İPTALİNE 2. Düzenleyici işlem yönünden ise davanın REDDİNE 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekâlet ücretinin, davalı idarelerden alınarak davacıya; davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Bakılan dava; kısmen kabul, kısmen retle sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 641,30-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren 320,65-TL tutarındaki kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan 320,65-TL tutarındaki kısmının ise davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY Dava, davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin ve bu işlemin dayanağı olduğundan bahisle 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın geçici 1. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 5. maddesinin 1. fıkrasında ise, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği hükmüne yer verilmiştir. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay’da ilk derece mahkemesi olarak görülecek davalar belirtilmiştir. Yukarıdaki yasal düzenlemelere göre, ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması; uygulama işleminin ise, birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulaması niteliğinde bulunması halinde mümkündür. Dosyanın incelenmesinden, 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın geçici 1. maddesinde geçiş hükmü öngörülmemesinin idari istikrar ilkesine aykırı olduğu, zira; daha önce yayımlanan pek çok kararda geçiş hükmünün yer aldığı, Türkiye'ye sevk edilmek üzere yüklenen eşyalara, yükleme anında mevcut olmayan vergi ihdas edilmesi nedeniyle hukuki öngörülebilirlik ve geçmişe yürümezlik ilkelerinin ihlal edildiği; … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı gübre sıyırıcı sistem olarak … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyanın, yapılan fiziki muayene neticesinde … pozisyonunda yer aldığının tespit edildiği, tespit edilen pozisyon, dava konusu 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın eki Karar’da yer aldığından, ilave gümrük vergisine tabi bulunduğundan bahisle tahakkuk ve para cezası kararları alınmış ise de; ithal konusu gübre sıyırıcı sistemin beyan edilen pozisyonda yer aldığı ileri sürülerek her iki işlemin iptali istemiyle birlikte dava açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu İthalat Rejimi Kararına Ek Karar’ın 1. maddesinde, 20/12/1995 tarihli ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına ekli II sayılı listede yer alan ve ekli tablolarda gümrük tarife istatistik pozisyonları (G.T.İ.P) belirtilen maddelerin ithalatında ilave gümrük vergisi alınacağı; 2. maddesinde, bu Karar kapsamında tahsil edilecek ilave gümrük vergisi oranlarının Ek-1 ve Ek-2`de yer alan tablolarda gösterildiği, bu Kararın Ek-1`inde yer alan tablonun 1/10/2020 tarihinden itibaren, Ek-2`sinde yer alan tablonun ise bu Kararın yayımı tarihinden 30/9/2020 tarihine kadar(bu tarih dahil) uygulanacak olan ilave gümrük vergilerini gösterdiği, geçici 1. maddesinde ise, bu Kararın yayımı tarihinden önce Türkiye`ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın bu Kararın yayımı tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescili halinde, Kararın Ek-1`inde yer alan ilave gümrük vergisi oranının tahsil edileceği belirtilmiş; 5. maddesinde ise, bu Kararın yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. 20/05/2020 tarihinde yayımlanmakla yürürlüğe giren 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar’ın yayımından yaklaşık bir ay sonra 16/06/2020 tarihinde tescil edilmiş olan dava konusu beyanname muhteviyatı eşyalar için geçici 1. maddesindeki “eşyanın bu Kararın yayımı tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescili halinde” koşulunu sağlamadığı açıktır. Bu durumda, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergisi ile ceza kararına vaki itirazın reddine dair işlem uygulama işlemi kabul edilerek bu işlemin ve dayanağı olduğundan bahisle 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın geçici 1. maddesinin iptali istemiyle dava açılmışsa da; Karar’ın 2. maddesi uyarınca tesis edildiği sonucuna ulaşılan tahakkuka ve ceza kararına vaki itirazın reddi işlemi, 2577 sayılı Kanun’un anılan 7. maddesinin 4. fıkrasında belirtilen anlamda Kararın geçici 1. maddesinin uygulama işlemi niteliği taşımamaktadır. Bu bakımdan; davanın, düzenleyici işlemin iptali istemine ilişkin kısmının, 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın Resmi Gazete'de yayımı tarihinden itibaren işlemeye başlayan idari dava açma süresinin dolmasından sonra açılmış olması nedeniyle süre aşımı sebebiyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Davanın, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi nedeniyle tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergisi ile karara bağlanan ceza kararına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemine ilişkin kısmına gelince: 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’da açılacak davalar arasında tahakkuklara vaki itirazın reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalar sayılmadığından, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevli ve yetkili vergi mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın geçici 1. maddesinin iptali istemi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisi ve katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemi yönünden ise, davanın görev yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum. (XX) KARŞI OY : 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde Danıştayın görevleri; a) (Değişik: 22/3/1990 - 3619/3 md.) İdare Mahkemeleri ile vergi mahkemelerinden verilen kararlar ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülen davalarla ilgili kararlara karşı temyiz istemlerini inceler ve karara bağlar. (Ek cümle : 1/7/2016 – 6723/6 md.) Danıştayın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır. b) Bu Kanunda yazılı idari davaları ilk ve son derece mahkemesi olarak karara bağlar. c) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) d) (Değişik:18/12/1999-4492/1 md.) (…) (1) kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirir e) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) f) Bu Kanunla ve diğer kanunlarla verilen görevleri yapar şeklinde sayıldıktan sonra 24.maddesinde; Madde 24.maddesinde Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak da: a) (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) (Değişik: 2/7/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çap ında uygulan ancak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde iptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 7/4.maddesinde, düzenleyici işlem ile uygulama işleminin birlikte dava konusu edilebileceği belirtildikten sonra, “Dilekçeler üzerine ilk inceleme” başlıklı 14/3.maddesinde, dilekçelerin, mezkur fıkrada sayılı yönlerden sırasıyla inceleneceği, (c) bendinde, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı kuralı getirilmiştir. İptal davası, hukuka aykırı idari işlemleri ortadan kaldırmak suretiyle idarenin hukuka uygun davranmasını sağlama ve bu şekilde hukuk düzenini koruma amacı taşıyan bir davadır (Akyılmaz, Sezginer, Kaya 2021, Türk İdari Yargılama Hukuku, s. 263). Bu özelliği nedeniyle iptal davası, hukuk devletinin olmazsa olmazlarından olan idarenin yargısal denetiminin en önemli araçlarından birini teşkil etmektedir. İptal davasının anılan işlevi göz önüne alındığında, idarenin hukukun sınırlarının dışına çıkmamasında idare edilen herkesin arada bir ilgi bağı olmaksızın menfaati bulunduğu düşünülebilirse de her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılabilmesinin idarenin işleyişini olumsuz yönde etkileyebileceğini öngören kanun koyucu, iptal davası açılabilmesi için objektif dava ehliyeti yanında, iptali istenilen idari işlemle istemde bulunanın menfaatinin ihlâl edilmiş olması şartını da aramıştır. İdari yargıda subjektif dava ehliyeti olarak adlandırılan "menfaat ihlâli" şartındaki "menfaat" kavramının gerek öğretide gerekse içtihatlarda, iptal davasını açan davacı ile dava konusu ettiği idari işlem arasında kurulabilecek ilgiyi ifade ettiği ve bu ilginin kişisel, meşru ve aktüel nitelik arz etmesi gerektiği kabul edilmektedir. Menfaatin kişisel olması, ihlâl edilen menfaatin davacıya ait olmasını; meşru olması, menfaatin hukuk tarafından korunmaya layık olmasını; güncel olması ise iptal davasına konu edilmek istenen idari işlemin ihlâl etmiş olduğu menfaatin, davanın açıldığı anda mevcut olmasını ifade etmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilen "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın yüklemesi 19/05/2019 tarihinde, Kanada limanında bulunan gemiye yüklemesi yapılarak yola çıktıktığı, davalı idarece yapılan fiziki muayenesinde, eşyanın … pozisyonunda yer alması gerektiği ve bu pozisyonunda 20/05/2020 tarihli ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki "İthalat Rejimi Kararına Ek Karar kapsamında bulunduğundan bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer ve ilave gümrük vergileri ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın Geçici 1. maddesi ile birlikte dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, davacı şirket adına … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "gübre sıyırma sistemi (ekipmanları ve aksesuarları ile birlikte)" ticari tanımlı eşyanın, … gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğu anlaşıldığından, işlemin dayanağı 20/05/2020 tarih ve 31132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2565 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın Geçici 1. maddesinin iptal edilmesinde davacının menfaati bulunmadığı ve dolayısıyla, düzenleyici işlem yönünden davanın yukarıda açıklanan nedenler ile reddi gerektiği görüşüyle gerekçe yönünden, Bireysel işlem (uygulama işlemi) açısından ise, bireysel işlemin düzenleyici işlemle ile bağlantısının (ilgisinin) olmadığı, dolayısıyla, dava dosyasının, ihtilafı çözümlemekte görevli ve yetkili ... nöbetçi Vergi Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği görüşüyle iptaline yönelik, Dairemiz kararına katılmıyorum.</body></html>