Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/472 E. , 2023/3962 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2021/472 Karar No : 2023/3962 TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı adına … (…) Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVACI): … Mağazacılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. … İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-… tarih ve sayılı 8 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karara eklenen geçici 1. madde uyarınca iadesi ve mahsubu isteminin ilave gümrük vergisi ve bu verginin matraha eklenmesi suretiyle doğan katma değer vergisine ilişkin kısmının reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile ilave gümrük vergilerinin iadesi ve ilave gümrük vergilerinden kaynaklanan katma değer vergilerinin mahsubu istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, vergilendirme konusu temel çerçeve belirlenerek Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydı ile Bakanlar Kurulunun, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirmeye veya bu cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar arttırmaya yetkili olduğunun düzenlendiği, bu yetkinin belli menşe bazında ayrı vergi oranı belirleme yetkisini içermediği, 474 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi itibarıyla ekli Cetvelde yalnızca kanuni vergi hadlerinin yer aldığı, bunun dışında menşe bazlı bir açılıma yer verilmediği, günümüzde Tarife Cetvelinde yer alan menşe bazlı açılımların, ikili veya çok taraflı serbest ticaret anlaşmalarına veya Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine dayandığı göz önüne alındığında, bu tarifeler üzerinde Bakanlar Kurulunun tasarrufta bulunma yetkisinin bulunduğundan söz edilemeyeceği, artan bir ithalatın yerli sanayi için ciddi bir zarar doğurduğu ileri sürülerek Bakanlar Kurulu Kararlarıyla uygulamaya konulan ve "korunma önlemi" işlevi üstlendiği sonucuna varılan ilave gümrük vergisi uygulamasının, 474 sayılı Kanun'da Bakanlar Kuruluna bu konuda yetki verilmemiş olması nedeniyle Anayasa'nın 73. maddesinde ifade edilen "verginin yasallığı" ilkesine aykırı olduğu, serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle ilgili olarak Form A Belgesinin sonradan ibraz edilerek ithalat esnasında ödenmiş olan ilave gümrük vergilerinin iadesi ile bu ilave gümrük vergilerine isabet eden katma değer vergilerinin mahsup edilmesi talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlem nedeniyle ilgilinin ödemiş olduğu ve kullanımından yoksun kaldığı ilave gümrük vergilerinin ve bu vergilere isabet eden katma değer vergilerinin tazmininin Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca zorunlu olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, fazladan ödenen ilave gümrük vergilerinin iadesine ve katma değer vergisinin mahsubuna karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalat Rejimi Kararının 1. maddesinde ilave gümrük vergisi alınmasına yönelik İthalat Rejimi Kararına Ek Kararların uygulanmasına devam edileceği hükme bağlandığından, 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uygulamasına 01/01/2017 tarihinden sonra da devam olunacağı, 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalat Rejimi Kararının geçici 1. maddesinin, ilave gümrük vergisi için geçerli olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Olayda, uyuşmazlık konusu beyannamelere ilişkin olarak geçici maddede sayılan koşullar gerçekleştiğinden gümrük vergisi iadesi uygun görülürken, ilave gümrük vergisi ve bu vergiden doğan katma değer vergisinin iadesi ilave gümrük vergisi geçici madde kapsamında olmadığından bahisle reddedilmişse de, ilave gümrük vergisi yeni ihdas edilmiş bir vergi olmayıp, Bakanlar Kurulunca gümrük vergisi oranlarında değişiklik yapılması niteliği taşıdığı ve gümrük vergisinin usul ve esaslarına tabi olması nedeniyle sonucu itibarıyla hukuka uygun olan karara yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-…, …-… tarih ve sayılı 8 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle fazladan ödendiği ileri sürülen vergilerin 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karara eklenen geçici 1. madde uyarınca iadesi ve mahsubu isteminin ilave gümrük vergisi ve bu verginin matraha eklenmesi suretiyle doğan katma değer vergisine ilişkin kısmının reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile ilave gümrük vergilerinin iadesi ve ilave gümrük vergilerinden kaynaklanan katma değer vergilerinin mahsubu istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 73. maddesinin 3. fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği ve kaldırılacağı hükmüne yer verilmiş olup, 25/05/1964 tarih ve 11711 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde; vergilendirme konusu temel çerçeve belirlenerek, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydı ile Bakanlar Kurulunun (02/07/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 49. maddesiyle ''Cumhurbaşkanı”na), bu Kanunun eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve oranlarını sıfıra kadar indirmeye veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50'sine kadar arttırmaya ayrıca, tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 16. maddesinde; mahiyeti ve nihai kullanım şekli gerekçesiyle bazı eşyanın yararlanabileceği tercihli tarife uygulamasının Bakanlar Kurulunca (Cumhurbaşkanınca) belirlenen şartlara tabi olduğu; 22. maddesinde; ortaklık anlaşması kapsamı eşya için tercihli menşe kurallarının bu anlaşmalar ile belirleneceği, 55. maddesinde; aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine, yükleme veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşyanın, belirlenmiş şartlar altında her zaman gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulabileceği, Bakanlar Kurulunun(Cumhurbaşkanının); kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabileceği, 3283 sayılı Bazı Kanunlarla Tanınmış Olan Gümrük Muafiyetlerinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, birinci maddede belirtilen, kurum, kuruluş, teşebbüs, bağlı ortaklık ve müesseseler için gümrük vergisi ile ithalde alınan diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet tanımaya Bakanlar Kurulunun (Cumhurbaşkanı'nın) yetkili olduğu, 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, dış ticaretin, ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesini sağlamak amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler konulması ve kaldırılması, bu yükümlülüklere ilişkin esasların tespit edilmesi ve oluşan fonların kullanılmasının bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, 3. maddesinde, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) kararında gösterileceği ifade edilmiştir. 31/12/2016 tarih ve 29935 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 12/12/2016 tarih ve 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın 1. maddesinde; 20/12/1995 tarihli ve 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararının ekinde yer alan listeler ve eklerin, değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırıldığı; aynı Karara I, II, III, IV, V ve VI sayılı listeler ile (EK:1), (EK:2), (EK:3), (EK:4), (EK:5) ve (EK:6) ilave edildiği, ancak, ilave gümrük vergisi alınmasına yönelik İthalat Rejimi Kararı'na Ek Kararların uygulanmasına devam edileceği, 2017/9781 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen geçici 1. maddesinde; 31/12/2016 tarihinden önce Türkiye’ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın en geç 14/2/2017 tarihine kadar (14/2/2017 dâhil) ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmiş veya gümrük mevzuatı çerçevesinde özet beyanın verilmiş olması halinde, gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın hesaplanmasında yükümlünün talebi üzerine 14/12/2015 tarihli ve 2015/8306 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar hükümlerinin uygulanacağı, birinci fıkrada yer alan hükümler çerçevesinde yapılan başvurularda 12/12/2016 tarihli ve 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın lehte hükümlerinin uygulanacağı, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde başvurulması kaydıyla; birinci fıkra kapsamına giren eşyaya ilişkin olarak tahsil edilmiş gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın; gümrük vergilerinin iadesine ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde yükümlüsüne iade olunacağı karara bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer alan düzenlemeler birlikte incelendiğinde; ilave gümrük vergisinin yeni bir vergi değil, 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesi uyarınca Bakanlar Kuruluna (02/07/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 49. maddesiyle ''Cumhurbaşkanı”na) verilen yetkiye dayanılarak mevcut gümrük vergisi oranlarında değişiklik yapılması niteliğinde olduğu, bu bağlamda Anayasa'nın 73. maddesinde ifade bulan "verginin yasallığı" ilkesine aykırılığının bulunmadığı, anılan Kanun'da Bakanlar Kurulunca (Cumhurbaşkanınca) yapılabilecek değişikliğin aşağı ve yukarı sınırlarının da açıkça gösterilmiş olması nedeniyle vergi hukukunun genel ilkelerinden olan "verginin belirliliği ilkesi"ne aykırılık taşımadığı; öte yandan, Bakanlar Kurulunun (Cumhurbaşkanının) 474 sayılı Kanun'la verilen bu yetkiyi, Kanun eki cetvelde yer alan eşyalar için Kanun'la belirlenen gümrük vergisi oranının esas alınması suretiyle kullanma olanağına da sahip bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu suretle, 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile dokumaya elverişli maddeler ve bunlardan eşya (sektör 11a) ile hazır giyim eşyalarının (sektör 11b) “hariç sektör” kapsamına alındığı, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemine dahil ülkelerden yapılan ithalatlarda 01/01/2017 tarihinden itibaren “Diğer Ülkeler”e ilişkin vergi oranlarının uygulanmaya başlanıldığı, 11/03/2017 tarih ve 30004 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/9781 sayılı Karar ile 2016/9611 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na eklenen geçici maddede sayılan koşulların sağlanması halinde gümrük vergileri ve bu vergilerden kaynaklanan her türlü vergi, resim ve harcın yükümlüsüne iade edileceği düzenlemesi karşısında, yeni ihdas edilmiş bir vergi niteliği taşımayan ilave gümrük vergisinde, gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve esasların geçerli olduğu ve iadeye konu edilebilecek vergiler kapsamına girdiği sonucuna ulaşılmış olup, anılan Karar'ın geçici 1. maddesinde yer alan koşulların sağlanıp sağlanmadığı yolunda yapılacak incelemeyle dava konusu işlemin hukukiliğinin değerlendirilmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.</body></html>