Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/17553 E. , 2023/5058 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/17553 Karar No : 2023/5058 DAVACI: … VEKİLİ: Av. … DAVALILAR: 1- … 2- … Bakanlığı VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri Yardımcısı V. … 3- … Genel Müdürlüğü VEKİLİ: Av. … DAVANIN KONUSU: Karabük İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda 2. sınıf emniyet müdürü rütbesi ile görev yapmakta iken 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmeyerek resen emekliye sevk edilen davacı tarafından; terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin iptali ile terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi ve emekli edilme işleminin dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen 55. maddesinin iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun “Terfi ve Atama” başlıklı 55. maddesinde; “…Rütbe terfileri ve sınavlar ile meslek içi yöneticilik eğitim kursları, eğitim tarih ve süreleri ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” kuralına yer verildiği, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ve kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ile değerlendirme kurullarının çalışma usul ve esaslarını kapsar.”; “Rütbe terfi zamanı” başlıklı 15. maddesinde; “…İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, en az bekleme süresini tamamlamaları halinde terfıen Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler.” düzenlemesinin yer aldığı, 3201 sayılı Kanun uyarınca rütbe terfilerin Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği, ancak ilgili Yönetmelik'te 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ile ilgili usul ve esasların düzenlenmediği, Yönetmelik'in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinin 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesine aykırı olduğu, 50 adet 2. sınıf emniyet müdürünün Emniyet Genel Müdürlüğünün Yüksek Değerlendirme Kurulunun 2017/1 sayılı kararının 18/07/2017 günlü, Bakanlık Makamı ile onanması sonucunda emekliye sevk edildiği, 3201 sayılı Kanun'un 3870 sayılı Kanun ile değişik 13. maddesinde emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbelerinin, meslek derecelerinin ve görev unvanlarının gösterildiği, hangi görev unvanının hangi meslek derecesi ve rütbeye karşılık geldiğinin ayrı ayrı sayılmak suretiyle belirlendiği, atama ile terfi işlemlerinin aynı Bakan oluru ile yapıldığı, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi işleminin sadece atama işlemi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı; idarenin, takdir yetkisini tamamen keyfi olarak, subjektif değerlendirmeler ile hukuka aykırı olarak kullandığı, davacının kıdem ve liyakat olarak terfi ettirilen personelden daha iyi olduğu, diğer rütbeler arasındaki terfi işlemleri ile 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi işlemleri arasında farklı kıstaslar belirlenmesinin Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan "hukuk devletinin" gereği olan, Anayasa'nın 10. maddesinde ifade edilen “eşitlik ilkesine” aykırı olduğu ileri sürülmüştür. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI: Davalı Cumhurbaşkanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından; 2. sınıf emniyet müdürü rütbesindeki personeli 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirme veya atama ile ilgili Yüksek Değerlendirme Kurulunun görev ve yetkisinin bulunmadığı, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuz ve yirminci fıkrasında belirtilen rütbelerdeki personelin emekliye sevk işlemleri hakkında karar alma yetkisinin Yüksek Değerlendirme Kurulunda olduğu; ancak alınan bu kararın Bakanlık Makamının onayı ile uygulanabileceği, bulunduğu rütbede azami görev süresini tamamlayıp, hakkında herhangi bir adli veya idari soruşturması bulunmayan ve olumsuz sicil/performans notu almayan 2. sınıf emniyet müdürü rütbesindeki her personelin bir üst rütbeye atanacağına dair mevzuat hükmü bulunmadığı, 2. sınıf emniyet müdürü olan davacının, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atanma hususunun davacı açısından bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, idarenin gördüğü hizmet ve çalıştırdığı personel hakkında ayrıntılı bilgiye ve değerlendirme yapma olanağına sahip olduğu ve üst düzey bir personeli boş bulunan başka bir kadroya bir hukuk kuralına aykırı olmamak ve maksat yönünden kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç gözetmemek şartıyla atayabileceği, Bakanlık Makamına tanınan geniş takdir yetkisinin kötüye kullanıldığının somut bilgi ve belgeler ile ortaya konulamadığı belirtilerek, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur. Davalı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından; 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde bulunan personelin terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmasının Yüksek Değerlendirme Kurulunun görev ve yetkisinde olmadığı, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atamanın Bakanlık Makamının tasarrufunda olduğu, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde bulunan tüm personelin 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilemeyeceği, dava konusu işlemin salt bir atama işlemi olarak değerlendirilmemesi gerektiği, idarenin boş bir kadroya atama yapmaya zorlanamayacağı, 2. sınıf emniyet müdürü olmanın 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfien atanma hususunda davacı açısından bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, idarenin gördüğü hizmet ve çalıştırdığı personel hakkında ayrıntılı bilgiye ve değerlendirme yapma olanağına sahip olduğu, üst düzey personelin boş bulunan başka bir kadroya hukuka aykırı olmamak, maksat yönünden kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç gözetmemek şartıyla atanabileceği, Bakanlık Makamına tanınan geniş takdir yetkisinin kötüye kullanıldığı yönünde somut bilgi ve belge sunulamadığı belirtilerek, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Davacının, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesine ve Yönetmelik'in 4. maddesine yönelik istemlerinin reddi; davacının terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: … DÜŞÜNCESİ: Dava, 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta olan davacının 1. sınıfa terfi ettirilmeyerek,emekli edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Kapsam"başlıklı 2.maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik;Emniyet Hizmetleri sınıfı personelinin...kadrosuzluk nedeniyle emeklililik işlemleri...usul ve esaslarını kapsar."ifadesi ve aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin (h) bendinde yer alan ''Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini...ifade eder.'' ibaresinin iptali ,bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Anayasanın 124. maddesinde; Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinde, polis amirlerinin, rütbe sırası ile Komiser Yardımcısı, Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü, Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü, İkinci Sınıf Emniyet Müdürü, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü Emniyet Müdürü olarak sayıldığı, her amir rütbesinde bulunması gereken toplam kadro sayısının, emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısına göre, belirli oranlara karşılık gelen sayıyı geçemeyeceği, birinci sınıf emniyet müdürleri için ise bu oranın on binde 25 olarak belirlendiği, rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılacağı, Komiser Yardımcısı, Komiser ve Başkomiserlerin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme Kurulu, Emniyet Amirleri ile Dördüncü ve Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürlerinin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Yüksek Değerlendirme Kurulu oluşturulacağı, kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, aynı tarihte terfi edenlerden performans değerlendirme puanı yüksek olanlar, performans değerlendirme puanlarının eşitliği hâlinde bulunduğu rütbede aldığı başarı ve üstün başarı belgesi fazla olanlar, başarı ve üstün başarı belgesinin sayıca eşitliği hâlinde ise sicil numarası daha küçük olanların diğerlerine göre kıdemli sayılacağı, kurullarda personelin rütbe terfiinin görüşülebilmesi için; bulunulan rütbelerdeki en az bekleme sürelerinin tamamlanması, bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanının alınması, Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı sayılması ve Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitimde başarılı olunması şartlarının aranacağı, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanların, terfien Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilecekleri, rütbe terfileri ve sınavlar ile meslek içi yöneticilik eğitim kursları, eğitim tarih ve süreleri ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Anılan Kanuna dayanılarak Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbeleri, meslek dereceleri, görev unvanları ve görev unvanlarına göre atanma, amir grupları, bekleme süreleri, kıdem sıralaması, rütbe terfilerine ilişkin sınav ve eğitimi ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik 10.5.2015 günlü ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin iptali istenilen '. Maddesi,28.05 2020 tarih ve 31138 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1.maddesiyle değiştirildiğinden,davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin (h) bendinde yer alan ''Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini...ifade eder.'' ibaresinin iptali istemine gelince; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde belirtilen "Liyakat" ilkesi, bu Kanun'un temel ilkeleri arasında sayılmış ve Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. Dava konusu Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (h) bendinde, liyakat, personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği olarak ifade edilmiş, 20. maddesinde de, terfi edecek personel hakkında liyakat açısından yapılacak değerlendirmede hangi hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde, polis amirlerinin liyakat koşullarının belirlenmesinde, emniyet hizmetinin özelliği ve gereklerine uygun olarak objektif bir kriter olan performans değerlendirme puanları, başarı ve üstün başarı belgeleri, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmiş hizmetlerinde almış olduğu cezalar, geçirdiği ve devam eden soruşturmaların niteliği gibi unsurların bir bütün olarak dikkate alınarak değerlendirilecek olması karşısında söz konusu unsurları ihtiva eden dava konusu liyakat tanımında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davaya konu birel işleme gelince; 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinin 17. fıkrasında "Bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen diğer şartları taşımakla birlikte, belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personele bir üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatlar ödenir." hükmü aynı maddenin 19. fıkrasında ise "Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilirler." hükmü yer almaktadır. Anılan Yasa’ya dayanılarak çıkarılan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinde, "Terfi: Personelin bulunduğu rütbeden üst rütbeye yükselmesini, Kıdem: Bir rütbeye terfi tarihinden itibaren bulunduğu rütbede geçen hizmet süresini, Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini'' ifade ettiği, 8. maddesinde, Polis amirlerinin rütbelere terfilerinin, bu Yönetmeliğin 12. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılacağı, 39. maddesinde, bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ve Emniyet Müdürleri'nin, emeklilik ve yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri kurallarına yer verilmiştir. Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerinden, davalı idarenin, bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen diğer şartları taşımakla birlikte, belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen davacıya bir üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatları ödemesi gerektiği açıktır. Bu durumda liyakat yönünden birinci sınıf Emniyet Müdürlüğüne terfi etmesine engel bir durum bulunmayan ve 2. sınıf Emniyet müdürlüğü hakları ile emekli edilen davacının birinci sınıf Emniyet Müdürlüğü hakları ile emekli ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir. Öte yandan; T.C. Anayasasının 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle bir üst rütbe olan 1.sınıf emniyet müdürlüğü hakları ile emekli olmuş sayılarak,emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içerisinde kendisine ödenen emekli ikamiyesi,emekli maaşı,kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan paranın , dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği de açıktır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle bir üst rütbe olan 1.sınıf emniyet müdürlüğü hakları ile emekli olmuş sayılarak,emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesi; Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Kapsam"başlıklı 2.maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik;Emniyet Hizmetleri sınıfı personelinin...kadrosuzluk nedeniyle emeklililik işlemleri...usul ve esaslarını kapsar."ifadesinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı; aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin (h) bendinde yer alan ''Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini...ifade eder.'' ibaresinin iptali isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi gereğince Danıştay dava daireleri arasındaki işbölümüne ilişkin olarak hazırlanan ve 19/12/2020 günlü, 31339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" uyarınca, Danıştay Onikinci Dairesinin 02/02/2021 günlü, E:2021/2267, K:2021/352 sayılı kararıyla Dairemize gönderilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Karabük İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda 2. sınıf emniyet müdürü rütbesi ile görev yapmakta iken 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmeyerek resen emekliye sevk edilen davacı tarafından; terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin iptali ile terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi ve emekli edilme işleminin dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen 55. maddesinin iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 90/son maddesinde; "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır." kuralı; Anayasa'nın 128.maddesinde; "(...) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir." kuralı yer almaktadır. 04/06/2003 günlü, 4867 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 11/08/2003 günlü, 25196 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin 7. maddesinde; "Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin adil ve elverişli çalışma koşullarından yararlanmak hakkını kabul ederler. Bu hak özellikle şunları güvence altına alır: (c) Herkese, işyerinde uygun bir üst kademeye yükselmede eşit olanak ve bu yükselmenin yalnızca kıdem ve yeterlilik esaslarına göre yapılması" düzenlemesi yer almaktadır. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun'la değişik "Rütbeler, Meslek Dereceleri ve Görev Unvanları" başlıklı 13. maddesinde; 2. meslek derecesinde 1. sınıf emniyet müdürü rütbesindeki personelin atanabileceği görev unvanları "Daire Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, İl Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişi, Öğretim Görevlisi, Merkez Emniyet Müdürü, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürü, Polis Akademisi Başkan Yardımcısı, Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürü, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Emniyet Müşaviri, Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürü, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü, Polis Eğitim Merkezi Müdürü, Uçuş Kıymetlendirme Kurulu Üyesi, Pilot" olarak sayılmıştır. Aynı Kanun'un 6638 sayılı Kanun'la değişik "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle ikinci fıkrasında; "Polis amirlerinin, rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri rütbe sırası ile aşağıda gösterilmiştir." RÜTBELER MESLEK DERECELERİ EN AZ BEKLEME SÜRELERİ Komiser Yardımcısı 9 4 Komiser 8 4 Başkomiser 7 3 Emniyet Amiri 6 3 Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü 5 2 Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü 4 2 İkinci Sınıf Emniyet Müdürü 3 1 Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 2 2 Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 1 Yaş Haddi Sınıf Üstü Emniyet Müdürü Derece Üstü Yaş Haddi düzenlemesine; Aynı Kanun'un 6638 sayılı Kanun'la değişik "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle üçüncü fıkrasında; "Her amir rütbesinde bulunması gereken toplam kadro sayısı, emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısına göre, aşağıda hizalarında yer alan oranlara karşılık gelen sayıyı geçemez. Hesaplamalarda küsurat dikkate alınmaz." RÜTBELER ORANLAR (On binde) Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 25 İkinci Sınıf Emniyet Müdürü 34 Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü 78 Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü 88 Emniyet Amiri 93 Başkomiser 291 Komiser 388 Komiser Yardımcısı 484 düzenlemesine; Aynı maddenin onikinci fıkrasında; "İkinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanlar, terfien Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler." düzenlemesine yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; Kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri kuralına yer verilmiştir. 11/09/1992 günlü, 21342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Görev Unvanlarına Atamalar" başlıklı 10. maddesinde; "4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilât Kanununun 13 üncü maddesinde belirtilen görev unvanlarına yapılacak atamalar, karşılığında gösterilen meslek derecesi ve rütbelere göre yapılır. Ancak ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı meslek derecelerinde bulunan personel ihtiyaç halinde görev unvanlarına bakılmaksızın araştırma, inceleme ve denetleme gibi görevler verilmek üzere atandıkları birim amirinin emrine alınabilirler. Birinci meslek derecesinde olup, kendi isteğiyle ikinci meslek derecesinde görevlendirilmek isteyen personel hariç diğer personel, rütbe ve meslek derecesi karşılığı olan görev unvanından daha alt görev unvanlarına atanamaz ve çalıştırılamaz. İdare tarafından her rütbe ve meslek derecesi karşısında gösterilen görev unvanları arasında personelin görev yeri değiştirilebilir. İkinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanlar, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler." düzenlemesine; 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle; "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi işlemleri, değerlendirme kurulu kararına istinaden yapılan emekliliğe sevk işlemleri ile değerlendirme kurullarının çalışma usul ve esaslarını kapsar." düzenlemesine; Dava açıldıktan sonra 28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren halinde; "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ve kadrosuzluk nedeniyle emeklilik işlemleri ile değerlendirme kurullarının çalışma usul ve esaslarını kapsar." düzenlemesine; Aynı Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ifade eder" düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: I - ANAYASA'YA AYKIRILIK İDDİASININ İNCELENMESİ: Her ne kadar davacı tarafından, dava dilekçesinde 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun'la değişik 55. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, davacının durumu ve menfaati gözetilerek dava dilekçesinde belirttiği iddialar da dikkate alındığında, 55. maddenin onikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırılığı iddiası nedeniyle somut norm denetimi yapılmak üzere Anayasa Mahkemesine başvurulması istemi olarak ele alınması ve incelemenin bu çerçevede yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin onikinci fıkrasının Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu yönündeki iddiası incelenmiş olup, yapılan değerlendirmede Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir. II - DAVA KONUSU DÜZENLEMELERİN İNCELENMESİ: 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in; A) "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin incelenmesi: Anayasa'nın 124. maddesi ile idarelere, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma ve bu yönetmeliklerde değişiklikler yapabilme yetkisinin verilmiş olduğu ve bu yönetmeliklerin Anayasa, yasa, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasında kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır. 3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun'la değişik "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesi nde rütbe terfileri ve sınavlar ile meslek içi yöneticilik eğitim kursları, eğitim tarih ve süreleri ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. İptali istenilen düzenleme incelendiğinde, üst hukuk normlarına uygun olduğu, bu normları aşan veya normlara aykırı yeni bir kural getirilmediği; davacı tarafından iptali istenilen "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin, dava tarihinden sonra 28/05/2020 günlü, 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren halinde de değişikliğe uğramaksızın aynen korunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. B) "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin incelenmesi: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinin 8. fıkrasında, "Emniyet Amirleri ile Dördüncü ve Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürlerinin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Yüksek Değerlendirme Kurulu oluşturulur. Bu Kurul, Emniyet Genel Müdürünün başkanlığında, Genel Müdür Yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Personel Dairesi Başkanı ile Polis Başmüfettişleri arasından seçilecek bir Polis Başmüfettişi ve İl Emniyet Müdürleri arasından seçilecek iki İl Emniyet Müdüründen teşekkül eder. Bu Kurulda görev yapacak Polis Başmüfettişi ile İl Emniyet Müdürlerinin seçimine ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir." kuralı yer almaktadır. Anılan Kanun hükmü de dikkate alınarak yürürlüğe konulan 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin. 1. fıkrasının (h) bendinde, "... Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini... İfade eder" düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesinde tanımlara yer verildiği, dava konusu edilen (h) bendinde ise liyakatin tanımının yapıldığı; anılan tanım incelendiğinde; terfi edecek personelin, değerlendirme döneminde ve öncesinde gerekli niteliklere sahip olması gereğine vurgu yapıldığı, tanımın objektif bir niteliğe sahip olduğu, düzenleme yapma konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin emniyet hizmetinin özelliğine uygun olarak kullanıldığı dikkate alındığında, dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin üst norm olan 3201 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemeye uygun olduğu anlaşıldığından anılan düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir. II - DAVACININ TERFİEN 1. SINIF EMNİYET MÜDÜRÜ RÜTBESİNDE İKİNCİ MESLEK DERECESİ KARŞILIĞI GÖREV UNVANLARINA ATANMAMASINA İLİŞKİN İŞLEMİN İNCELENMESİ : Dosyanın incelenmesinden, 2017 yılı terfi döneminde 16/07/2017 günlü, 2017/1 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu Kararı ile Karabük İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmaması ve emekliye sevk edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dairemizin 26/04/2022 ve 28/03/2023 tarihli ara kararları ile dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte; 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edebilecek durumda olan personele ilişkin listenin ve davacının 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinde bekleme süresi içerisinde performans değerlendirme formları ile ceza, ödül ve başarı belgelerine ait bilgi ve belgelerin istenildiği; 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde kaç kişilik boş kadro olduğu ve bu kadrolara kaç kişinin atandığının, haklarında devam etmekte olan adli ve idari soruşturma veya kovuşturma bulunanlar ile adli veya idari ceza uygulanan personelden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilenlerin olup olmadığının, davacıdan daha düşük performans puanı, sözlü ve yazılı sınav puanı, hizmet içi eğitim puanı ile ödül ve başarı belgesi sayısı daha az olan personelin terfi ettirilip ettirilmediğinin, davacı hakkında yürütülen ceza veya disiplin soruşturması bulunup bulunmadığının sorulduğu ve 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi için dikkate alınan kriterlerin bildirilmesinin istenildiği; ara kararı cevabı olarak gönderilen yazı ve eklerinden, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi işlemlerinde herhangi bir kurul veya komisyonda liyakat yönünden değerlendirme yapılmadığı, ön koşul veya koşul (sınav, kıdem sırası, performans puanı vb.) aranmaksızın 2451 ve 3046 sayılı Kanun uyarınca doğrudan Bakanlık makamının tasarrufu doğrultusunda terfien atama işleminin gerçekleştirildiğinin belirtildiği; davacının, suç örgütüne yardım etmek suçundan yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla şüpheden uzak, yeterli, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle Ceza Muhakemeleri Kanunu'un 223/2-e maddesi uyarınca beraat ettiği, 2017 yılına ilişkin listede 57. kıdem sırasında olduğu, performans notunun 2015 ve 2016 yıllarında 5, 2017 yılında 4,67 olduğu; 2015 yılında 6, 2016 yılında 5 ve 2017 yılında 2 adet başarı ve üstün başarı belgesi bulunduğu; hakkında ceza ve devam eden soruşturma bilgisi bulunmadığı görülmüştür. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinde, rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise liyakate göre yapılacağı kurala bağlanmıştır. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde; terfinin, personelin bulunduğu rütbeden üst rütbeye yükselmesini; kıdemin, bir rütbeye terfi tarihinden itibaren bulunduğu rütbede geçen hizmet süresini; liyakatin ise personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini ifade ettiği hükme bağlanmış; anılan Yönetmelik'in 8. maddesinde; "polis amirlerinin rütbelere terfilerinin, bu Yönetmeliğin 12. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılacağı," düzenlemesine yer verilmiştir. Uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edecekleri belirleme konusunda İçişleri Bakanına verilen takdir yetkisinin kapsam ve içeriğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bir başka ifade ediş şekli ile 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edecekleri belirleme konusunda İçişleri Bakanına verilen takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız mı, yoksa sınırları belirlenmiş bir yetki mi olduğunun saptanması zorunludur. Danıştay içtihatlarında, takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, hukuka bağlı bir devlette mutlak bir takdir yetkisinin söz konusu olamayacağı, idarelerin her işleminde olduğu gibi takdir yetkisi içinde aldığı işlemlerde de belli sebeplere dayanmak zorunda olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55/4. maddesinde, rütbelere terfiin liyakate göre yapılacağı belirtilmiş, "liyakat" yukarıda alıntısı yapılan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde tanımlanmış olmakla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3/C maddesinde de, devlet kamu kamu hizmetlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak şeklinde tanımlanmıştır. Nitekim, 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacıların 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 günlü, E:2020/172, K:2020/184 sayılı aykırılığın giderilmesi isteminin reddine ilişkin kararında da, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi konusunda İçişleri Bakanlığına takdir yetkisi tanınmakla birlikte bu yetkinin sınırlarını, kamu yararı ve hizmet gereklerinin oluşturduğu, aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlarda davacıların kıdem sırası ve liyakat değerlendirmesine esas bilgilerin her uyuşmazlıkta birbirinden farklı olması, ayrıca terfi dönemlerinde de farklılık bulunması nedeniyle idarenin takdir yetkisinin denetimi yapılırken her davacının durumunun ayrı bir inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği ve bu nedenle her dosyanın kendine özgü bir nitelik taşımakta olduğu belirtilmiştir. Yapılan bütün açıklamalar çerçevesinde, 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfide davalı idarenin takdir yetkisi bulunduğu açık olmakla birlikte, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Davalı idare bu yetkisini, uluslararası antlaşmalar, 657 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun uyarınca liyakat ilkesini göz önünde bulundurarak kullanmak zorundadır. Bu durumda; davalı idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda liyakat ilkesini gözetmek suretiyle kullanıp kullanmadığını ortaya koyabilmek amacıyla Dairemizin 26/04/2022 ve 28/03/2023 tarihli ara kararları ile dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte; 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edebilecek durumda olan personele ilişkin listenin istenildiği; 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde kaç kişilik boş kadro olduğunun ve bu kadrolara kaç kişinin atandığının, haklarında devam etmekte olan adli ve idari soruşturma veya kovuşturma bulunanlar ile adli veya idari ceza uygulanan personelden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilenlerin olup olmadığının, davacıdan daha düşük performans puanı, sözlü ve yazılı sınav puanı, hizmet içi eğitim puanı ile ödül ve başarı belgesi sayısı daha az olan personelin terfi ettirilip ettirilmediğinin sorulduğu ve 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi için dikkate alınan kriterlerin bildirilmesinin istenildiği; ara karar cevabı olarak gönderilen yazı ve eklerinden, davacının 57. kıdem sırasında olduğu, performans notunun 4,67 olduğu, 2 adet başarı ve üstün başarı belgesi bulunduğu; bununla birlikte, davacıdan daha düşük puanı ve başarı belgesi bulunan listenin 62, 63, 70, 71, 74, 160, 547, 560 ve 569. sırasındaki personelin terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atandığı görülmüştür. Aynı şekilde; davacının, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesinin dayanağı herhangi bir bilgi ve belge ile 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına ait kadrolarının dolu olduğuna ilişkin bir verinin de sunulmadığı, doğrudan Bakanlık makamının tasarrufu doğrultusunda işlem tesis edildiğinin bildirildiği, terfien atama işleminde hangi ölçütlerin kullanıldığına yönelik somut bilgi ve belgeye de yer verilmediği görülmektedir. Bu itibarla; davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı görüldüğünden, adli ve idari cezası bulunmayan davacının, terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. III-DAVACININ TERFİEN 1. SINIF EMNİYET MÜDÜRÜ RÜTBESİNDE İKİNCİ MESLEK DERECESİ KARŞILIĞI GÖREV UNVANLARINA ATANMAMASINA İLİŞKİN İŞLEM NEDENİYLE YOKSUN KALDIĞI TÜM ÖZLÜK VE MADDİ HAKLARIN İŞLETİLECEK YASAL FAİZİYLE BİRLİKTE ÖDENMESİNE KARAR VERİLMESİ İSTEMİNİN İNCELENMESİ: Davacının terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin rütbe terfi ... işlemleri ... usul ve esaslarını kapsar." ibaresinin; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ... h) Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini, ... ifade eder." ibaresinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle, 2. Davacının terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlemin İPTALİNE oyçokluğuyla, 3. Davacının terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin KABULÜNE oyçokluğuyla, 4. Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yer alan …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan …-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, posta giderinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, …-TL vekalet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine; 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/10/2023 tarihinde karar verildi. (X) KARŞI OY : 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinde, polis amirlerinin rütbeleri ve bu rütbelerin her birindeki zorunlu en az bekleme süreleri belirlenmiş, komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlerin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme Kurulunun, emniyet amirleri ile dördüncü ve üçüncü sınıf emniyet müdürlerinin liyakat koşullarını belirlemek ve terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Yüksek Değerlendirme Kurulunun oluşturulacağı; kurulların her yıl mayıs ayında toplanacağı ve terfilerin her yıl haziran ayında topluca yapılacağı kurala bağlanmıştır. İkinci sınıf emniyet müdürleri ise, ana hatlarıyla yukarıda belirtilen terfi sistemine dahil edilmemiş, anılan 55. maddenin onikinci fıkrasında yapılan düzenleme ile en az bekleme süresini tamamlamak dışında başka bir şart aranmaksızın bunların, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına terfien atanabilecekleri kurala bağlanmıştır. Emniyet amirleri ile 4. ve 3. sınıf emniyet müdürlerinin terfilerine ilişkin düzenlemelere "Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik"te yer verilirken, 2. sınıf emniyet müdürlerine anılan Yönetmelik'te yer verilmemiş, buna karşılık, Emniyet Mensuplarının Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde, emniyet amirleri ile 4. ve 3. sınıf emniyet müdürleri hakkında herhangi bir düzenlemeye yer verilmezken "Görev Unvanlarına Atamalar" başlıklı 10. maddesinin son fıkrasında, "İkinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanlar, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler" kuralına yer verilmiştir. Öte yandan; 3201 sayılı Kanun'un 3870 sayılı Kanun'la değişik 13. maddesinde emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbeleri, meslek dereceleri ve görev unvanları gösterilmiş olup, hangi görev unvanının hangi meslek derecesi ve rütbeye karşılık geldiği ayrı ayrı sayılmak suretiyle belirlenmiştir. Yukarıda anılan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; 2. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi durumunun diğer rütbelerin terfilerinden farklı olarak düzenlendiği; yukarıda anılan 13. maddede yer alan tablonun ikinci satırının ikinci kısmında sayılan unvanlara atanmış olmanın, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi etmenin ön şartı ve aynı zamanda tek şartı haline getirildiği anlaşılmaktadır. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse; 3201 sayılı Kanun'un anılan 13. maddesinde yer alan tabloda, emniyet amiri ile 4., 3. ve 2. sınıf emniyet müdürü rütbelerine karşılık olarak gösterilen görev unvanlarına atanabilmek için anılan rütbelere terfi etmiş olma şartı aranırken, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi edebilmek için 13. maddede bu rütbeye (ve 2. meslek derecesine) karşılık gösterilen görev unvanlarına atanmış olma şartı aranmaktadır. Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerde, dava konusu işlem davacı tarafından terfi ettirilmeme olarak nitelendirilmiş olmakla birlikte; esasen, salt bir terfi işleminden ziyade öncelikle bir atamama işlemi söz konusu olup, atama işlemine bağlı olarak ve onunla birlikte gerçekleşen bir terfi ettirmeme işlemi söz konusudur. 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile davalı idareye, personelini atama konusunda takdir yetkisi tanındığı açık olup, memurların atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Buna karşılık, sözü edilen takdir yetkisinin, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği hususunun yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunduğunu da vurgulamak gerekir. Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı; dava konusu işlemin, kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği; 1. sınıf emniyet müdürü rütbesi ve 2. meslek derecesindeki kadroların önem ve mahiyeti, bu sınıfta kadro sayısının sınırlı olması ve bu kadroya atanan kişilerin emniyet teşkilatının üst düzey yönetici kadrolarına atanacak kişiler olduğu, boş bulunan bir kadroya atama yapma ve yapacağı atamada şartları taşıyanlar arasında tercihte bulunma konusunda idareye geniş bir takdir yetkisi tanınmış olduğu, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde yer alması gereken kadro sayısını emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısının on binde 25'iyle sınırlayan düzenleme ile dava konusu işlemin salt bir terfi işlemi olarak değerlendirilmeyeceği ve idarenin boş bir kadroya atama yapmaya yargı kararı ile zorlanmasının mümkün olmadığı, her ne kadar davacıdan daha düşük puanlı veya daha az sayıda başarı veya üstün başarı belgesi sahibi personelin atandığı görülmüşse de, söz konusu personel ile davacı arasında dikkate değer ölçüde farklar bulunmadığı ve idarenin bariz değerlendirme hatası yaptığına dair somut veriler bulunmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, davacının terfien 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanmamasına ilişkin işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı tüm özlük ve maddi hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemleri yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyoruz.</body></html>