Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/8742 E. , 2025/5470 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/8742 Karar No : 2025/5470 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Genel Müdürlüğü Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(e) maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Ankara İl Emniyet Müdürlüğünce tüm personele gönderilen ivedi biçimde tam teçhizatlı olarak görev alacağına ilişkin mesajın ... günlü, saat 23:37' de davacıya iletildiği; ayrıca, görevde olmayan personelin göreve gelmesi için yapılan telefon aramaları kapsamında polis memuru ... ve ... tarafından ayrı ayrı arandığı, polis memuru ... ile yaptığı telefon görüşmesinde izinde olduğunu ve otobüs bulabilirse dönmeye çalışacağını belirttiği, davacının ayrıca görev yaptığı karakolun sabit telefonunu arayarak karakolda görevli polis memuru ...'dan bilgi aldığı ve kendisinin izinde olduğunu belirttiği, davacının soruşturma aşamasında alınan ifadesinde; ... tarihinde saat 20:00 civarlarında Alanya istikametine doğru tatil yapmak için yola çıktığını, saat 22:30 civarında polis memuru ...'nın aradığını ve kalkışma olduğunu bundan kendisinin haberi olup olmadığını sorduğunu belirttiği, bunun üzerine karakolda görev yapan polis memuru ...'yı aradığını durum hakkında bilgi aldığını fakat göreve gelmesi yönünde bir bilgi vermediğini, saat 24:00 civarı karakolun sabit hattı üzerinden arayarak polis memuru ... ile görüştüğünü, izinli ve görevli herkesin göreve dönmesi gerektiğini söylediğini, bunun üzerine Konya-Antalya istikametinden geri dönerek saat 06:00 civarı Ankara'ya geldiğini ve saat 07:00 civarı karakola gittiğini beyan ettiği, davacının alınan ek ifadesinde; daha önceki ifadesinin geçerli olduğunu belirttiği, kendisine yapılan incelemede kullandığı telefonun Ankara il sınırları dışına çıkmadığının tespit edildiğinin söylenmesi üzerine daha önce verdiği ifadesinde belirttiği görüşmeleri yaptığı fakat diğer beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, göreve gelmemek hususunu gizlemek üzere bu şekilde ifade verdiğini belirttiği, davacının ek ifadesinde ikrar ettiği üzere, darbe girişiminden ve bu nedenle göreve çağrıldığından haberdar olmasına rağmen göreve gelmeme yönünde irade gösterdiğinin sabit olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının görevine bildirilen tarihten sonra 16/07/2016 tarihinde başladığı sabit olduğundan, "amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiilini işlediği açık olan davacı hakkında bu fiili uyarınca işlem tesisi gerekirken "savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" suçu sübuta erdiğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziye edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının (tahakkuk tarihleri de dikkate alınarak) işlem tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğinde polis memuru olarak görev yaptığı, ... günü FETÖ-PDY terör örgütünün darbe girişimi sebebiyle Ankara Emniyet Müdürlüğünce istirahatli olan tüm personelin göreve gelmesi talimatı verildiği, saat 23.38'de birimde görev yapan personelin telefonunda bulunan telegram programı üzerinden "İvedi Olarak Emniyet Müdürlüğünde Tam Teçhizatlı Olarak Görev Alacaksınız" içerikli mesajın gönderildiği, davacının da aralarında bulunduğu 36 personelin göreve gelmemesi üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, davacının, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla "savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" suçu sübuta erdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(e) maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasında "Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlanmış ve "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:" denilerek (e) bendinde "Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" fiili de Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır. Bu durumda, hakkında yapılan usulüne uygun disiplin soruşturması neticesinde, ülkenin içinde bulunduğu olağanüstü bir durumda, güvenliğin sağlanması hususunda öncelikli görev ve yükümlülüğü bulunan bir meslek mensubu olan davacının, ivedi olarak görev yerine gitmesi yönünde amirlerince verilen görev ve emire rağmen görev yerine gitmediği açık olup, davacının sübut bulan bu eyleminin "savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" fiili kapsamında olduğu anlaşıldığından, davacının eylemine uygun olarak tesis edilen Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Ankara İl Emniyet Genel Müdürlüğü Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(e) maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 13/07/2018 günlü, 2018/83 sayılı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. T.C. Anayasası'nda; "Olağanüstü hal yönetimi" özel olarak düzenlenmiş; olağanüstü hal ilanı yöntemi; olağanüstü hal ilanı kararının verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanması ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulması olarak gösterilmiş, vatandaşlar için getirilecek çalışma yükümlülükleri ile temel hak ve hürriyetlerin nasıl sınırlanacağının kanunla yapılacağı hükme bağlanmıştır. 15 Temmuz 2016 tarihinde ülkemizde gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişimi sonrasında, Anayasa'nın 120. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3/1-b maddesine göre Bakanlar Kurulunca 20/07/2016 tarihinde olağanüstü hal ilan edilmiş ve bu karar, 21/07/2016 günlü, 29777 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup, 21/07/2016 tarihi gece saat 01:00 itibarıyla üç ay süreyle olağanüstü hal uygulamasına geçilmiş ve bu süre uzatılmıştır. 657 sayılı Kanun'un 125/E-e maddesinde; "Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak" fiilinin disiplin cezası olarak karşılığı, "Devlet memurluğundan çıkarma'' olarak gösterilmiştir. Anılan fiil kapsamında disiplin cezası verilebilmesi için ülkede savaş, olağanüstü hal veya genel afet halinin ilan edilerek yürürlüğe girmesi ve amirlerin bu konularda verdiği görev veya emirlerin ilgililerince yerine getirilmemiş olması gerekir. ... tarihinde ülkemizde bir darbe girişimi yapıldığı ve amirlerince verilen görev başına gelme talimatının davacı tarafından yerine getirilmediği anlaşılmakla birlikte; henüz bu tarihte olağanüstü hal ilan edilmediğinden, davacıya isnat edilen eylemin 657 sayılı Kanun'un 125/E-e maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, bir başka ifadeyle; davacının eylemlerinin bu maddede öngörülen suç tipine uymadığı anlaşılmakla, anılan madde uyarınca disiplin cezasıyla cezalandırılmasına hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan; davalı idarece, söz konusu disiplin soruşturması kapsamında, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır. Bu itibarla; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>