Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/1066 E. , 2025/8982 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1066 Karar No : 2025/8982 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Muş Alparslan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde ... olarak çalışan davacının, 02/12/2020 - 17/12/2020 tarihleri arasında görevine gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca müstafi sayılmasına ilişkin Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile özlük haklarının iadesine ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tazminine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu olayın pandemi süreci ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının 1 yıllık ücretsiz izin süresinin bitim tarihi sonunda 02/12/2020 tarihinde göreve başlama istemiyle yazmış olduğu dilekçenin Yurt dışında (İngiltere'de) iken yazıldığı ve kargo ile davalı kuruma gönderildiği, fiziken göreve başlamadığı hususunun sabit olduğu, pandemi nedeniyle İngiltere'den ülkemize yapılan uçuşların ise 17/02/2020 tarihinde durdurulduğu, 11/06/2020 tarihinde bu tedbirin kaldırıldığı, dolayısı ile davacının söz konusu tarihlerde pandemi nedeniyle ülkemize gelip göreve başlamasının önünde engel bulunmadığı, davacının 02/12/2020 tarihinde görevine başlamadığı hususunun sabit olduğu görüldüğünden, kesintisiz olarak 10 gün (10 günden fazla-17 gün) süreyle izinsiz ve mazeretsiz olarak bulunması gereken görev yerine gelmediği anlaşılan davacı hakkında, 17/12/2020 tarihinden itibaren devlet memurluğunda kendi isteğiyle çekilme isteminde bulunulmuş sayılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan davacı vekili tarafından, davacının ilgili dönemde koronaya yakalanmış bir arkadaşı ile temasta bulunduğundan bahisle karantina altında olduğu belirtilmesine rağmen, karantinada olduğuna dair bir bilgi belgenin dosyaya sunulmadığı, ayrıca davacının İngiltere'de sokağa çıkma yasağı ilan edildiği ve bu nedenle ülkemize gelemediği ileri sürülmüş ise de, 11/06/2020 tarihinden itibaren bu tedbirin kaldırılığı ve ülkemize uçuşların serbest olduğu, kaldı ki davacının bugüne kadar ülkemize giriş yapmadığı görüldüğünden, davacının göreve başlama iradesi sergilemediği, bu nedenle davacı vekilinin bu iddialarına itibar edilmediği, diğer yandan; dava konusu işlem hukuka uygun görüldüğünden, bu işlemden dolayı yoksun kalınan maddi haklarının tazmini talebinin de kabulüne olanak bulunmadığı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108’inci maddesine istinaden bir yıl aylıksız izin kullandığı, söz konusu iznin bitiş tarihi, ilgili idare tarafından 30/11/2020 tarihinde göreve yeniden başlaması için gereğinin yapılmasına ilişkin dilekçeyi Dekanlık adresine kargoladığı, idare bu dilekçeye karşı cevapsız kalmış ve akabinde herhangi bir ihtarda bulunulmaksızın, disiplin soruşturması başlatmaksızın, savunması alınmaksızın müstafi sayılmasına karar verildiği, bir akademik personelin görevine son verilmesine yol açacak bir idari işlem ancak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda yer alan bir düzenlemeye veya onun açıkça atıfta bulunduğu başka bir düzenlemeye dayanılarak yapılabileceği, 2547 Kanun’da Devlet Memurları Kanunu’nun 94. maddesine yapılan bir atıf söz konusu olmadığından ilgili hükmün akademik personel açısından uygulanması kanunilik ilkesi açısından mümkün olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Muş Alparslan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ... Bölümü ... Anabilim Dalında ... olarak görev yapan davacının, davacının 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108/E bendi kapsamında 02/12/2019 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle ücretsiz izin talebinde bulunduğu, Personel Daire Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı oluru ile davacının 03/12/2019 - 15/09/2020 tarihleri arasında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108/E bendi kapsamında ücretsiz izinli sayıldığı, 26/08/2020 tarihli dilekçe ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108/E bendi kapsamında ücretsiz izin hakkını 15 Eylül 2020 tarihinden 01 Aralık 2020 tarihine kadar uzatma talebinde bulunduğu, Personel Daire Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı oluru ile davacının 01/12/2020 tarihine dek ücretsiz izinli sayılmasına karar verildiği, davacının 02/12/2020 tarihinde göreve başlaması gerekirken anılan tarihte göreve başlamadığından bahisle hakkında tutanak tutulduğu, davacının 02/12/2020 tarihinden 17/12/2020 tarihine kadar göreve başlamadığının tutanak altına alındığı, 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca davacının müstafi sayılmasına ilişkin tesis edilen Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile özlük haklarının iadesine ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 21/08/1982 tarih ve 17789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 'Görevinden Çekilmiş Sayma' başlıklı 10. maddesinin (c) fıkrasının ilk halinde "İzinsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi kesintisiz 10 gün terk etmek, kısmi statüde bulunanlar için ise kesintisiz 40 saat veya daha fazla göreve devamsızlık göstermek" fiili görevinden çekilmiş sayma cezasını gerektiren eylemlerden sayılmış olup, 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile anılan madde mülga edilmiş; Yönetmelik de 20/10/2017 tarih ve 30216 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; ''Öğretim elemanları, memur ve diğer personele uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, yönetim görevinden ayırma, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. Hangi fiillere hangi disiplin cezasının uygulanacağı, bu bentte sayılan kişilerin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri, Devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslar da göz önüne alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir." kuralı yer almıştır. Anayasa Mahkemesinin 07/04/2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14.1.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı sonrası, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi, 09/12/2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramıştır. 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezalarının uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olduğu belirtilerek, maddede disiplin suç ve cezalarına, disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 17/07/2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 10/04/2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararıyla iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu işlem 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca tesis edilmiş olduğundan bu hükmün davacı hakkında uygulanıp uygulanmayacağının da irdelenmesi gerekmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluğun Sona Ermesi" başlıklı 4. Bölümünde yer verilen "Çekilme" başlıklı 94. maddesinde; Devlet memurunun bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği; mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Yine, aynı Kanun'un "Disiplin" başlıklı 7. Bölümünde yer verilen "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinde, özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme cezasını; özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek de kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. 657 sayılı Kanun'da yer alan bu kuralların birlikte değerlendirilmesinden anlaşılacağı üzere; Devlet memurlarının 10 güne kadar olan devamsızlıkları disipline konu bir suç olarak değerlendirilirken, kesintisiz olarak 10 gün ve aşan devamsızlık halinde ilgilinin memuriyetini kendi iradesiyle sonlandırmış olduğu kabul edilerek idari bir tasarrufta bulunulmaktadır. Bu düzenlemenin amacı ise, 657 sayılı Kanun'a tabi memurların yürüttüğü kamu hizmetinin niteliğinden kaynaklanmaktadır. Devlet memurlarının devamsızlıklarının yürüttüğü hizmete doğrudan etkisinin bulunduğu tartışmasızdır. 2547 ve 2914 sayılı Kanunlara tabi öğretim elemanlarının Kanunda tanımlanmış olan görevleri ile 657 sayılı Kanun'a tabi memurların yürüttükleri kamu hizmetinin farklı niteliklerde olduğu açıktır. Kanun koyucu tarafından, bu farklılık gözetilmek suretiyle, 2547 sayılı Kanun'da öğretim elemanları açısından göreve devamsızlık hali için bir idari tasarruf öngörülmediği anlaşılmakla birlikte; disiplin cezası şeklinde tesis edilecek bir işlem ile idari bir tasarruf niteliği taşıyan işlemin oluşturulma süreci ve ilgilisi açısından oluşturacağı hukuki sonuçların etkileri birbirinden farklıdır. Bu çerçevede, 2547 sayılı Kanun kapsamında disiplin cezası uygulanması gereken uyuşmazlığın, daha farklı sonuçları olan idari bir tasarrufa konu edilmesi hukuka uygun olmayacaktır. 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7243 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesi ile de 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinde yer alan disiplin hükümlerinde düzenlemeler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, "özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek" eylemi aylıktan veya ücretten kesme cezasını gerektiren fiiller arasında; "özürsüz veya izinsiz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek" eylemi ise fasılalı ya da fasılasız olmasına bakılmaksızın üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Bu açıklamalar ışığında, 2547 sayılı Kanun'a tabi doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacı hakkında durumun ilgili Kanun uyarınca yapılacak bir disiplin soruşturması ile tespit edilerek, bunun sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, görevinden çekilmiş sayılması yönünde 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 25/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>