Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/2824 E. , 2024/3992 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2824 Karar No : 2024/3992 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Ticaret Odası VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulunun, oda çalışanlarının maaş sisteminin yeniden düzenlenmesi ve ücretlerinin tespitine yönelik 30/12/2020 tarihli kararıyla yürürlüğe konulan Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslarının 3.maddesinin a ve b fıkrasının, 4.maddesinin a ve b fıkrasının, 5.maddesinin tamamı ve 6.maddesinin a ve b fıkraları ile dayanağı Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5.maddesinin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı tüm özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslarının dava konusu hükümlerinden seyyanen ödeneğin kaldırılmasına yönelik Usul ve Esasların 5.maddesinin (a) bendinde hukuka ve mevzuata aykırılık, diğer dava konusu hükümlerinde ise üst hukuk normlarına, hizmet gereklerine, eşitlik ilkesine ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 3. maddesinin a ve b fıkralarının, 4. maddesinin a ve b fıkrasının, 5. maddesinin (a) bendi hariç diğer kısımlarının ve 6.maddesinin a ve b fıkralarının iptaline, işlemin seyyanen ödeneğe karşılık gelen özlük hakkı dışındaki doğurduğu mahrum kalınan tüm özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine/iadesine, dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 5. maddesinin (a) bendi hükmünün ve Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5.maddesinin iptali istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının, dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 5. maddesinin (a) bendi hükmünün ve Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5. maddesinin reddine ilişkin kısmına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesinden; uyuşmazlığa konu olayda, -mülga- 5590 sayılı Kanun 86. maddesi ile Oda personelinin aylık ücret ve ödenekleri, Bakanlar Kurulunca onaylanacak yönetmelikte gösterileceği düzenlenmiş, bu madde uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 13. maddesi ile kadrolu statüde olan personele derece ve kademe aylığı, taban aylığı, kıdem aylığı ve varsa ek gösterge toplamının 2/3'ünü geçmemek üzere, oda ve borsalarda meclislerin kararı ile ek ödenenek ödenebileceği, 14. maddesi ile de, Devlet Memurlarına ödenen özel hizmet tazminatı miktarının iki katını aşmamak şartıyla, brüt özel hizmet tazminatı ödeneceği kurala bağlanmış olup, davalı idare personelinin 2/3 oranında ödenek konusunda Oda Meclisine takdir yetkisi tanınmış iken özel hizmet tazminatı açısından Oda Meclisine ödenip ödenmeme konusunda takdir yetkisi dahi tanınmadığı gibi Oda Meclisi yetkisinin Oda Yönetim Kurullarına devrine ilişkin her hangi bir açık düzenlemeye yer verilmediği, Anayasal ilkeler ve ilgili mevzuat dikkate alındığında, davacının, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında işe başladığı ve niteliği itibari ile kamu personeli olan davacının, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca parasal haklarının kanun dışında veyahut Kanunun açıkça yetki verdiği Yönetmelik dışında diğer alt düzenleyici işlemlerle düzenlenmesi hukuken mümkün bulunmadığı, bu durumda, Anayasa'nın 128. maddesi hilafına ve Kanunla verilen yetki aşılmak suretiyle tesis edilen İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu'nun 30/12/2020 tarihli toplantısında kabul edilen Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esasları'nın 3. maddesinin a ve b fıkrasının, 4. maddesinin a ve b fıkrasının, 5. maddesinin tamamının, 6. maddesinin a ve b fıkralarının ve bu işlemin içeriğinde bahsedilen İstanbul Ticaret Odası'nın ... tarihli ve ... sayılı toplantısında kabul edilen 2021 Bütçe Talimatı'nın 5. maddesininde yetki unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 5.maddesinin (a) bendi hükmünün ve Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5.maddesinin iptali gerekirken aksi yönde verilen mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmadığı; Mahkeme kararının, dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 3.maddesinin a ve b fıkralarının, 4.maddesinin a ve b fıkrasının, 5.maddesinin (a) bendi hariç diğer kısımlarının ve 6.maddesinin a ve b fıkralarının iptaline, işlemin seyyanen ödeneğe karşılık gelen özlük hakkı dışındaki doğurduğu mahrum kalınan tüm özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine/iadesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesinden; uyuşmazlığa konu olayda, -mülga- 5590 sayılı Kanun 86. maddesi ile Oda personelinin aylık ücret ve ödenekleri, Bakanlar Kurulunca onaylanacak yönetmelikte gösterileceği düzenlenmiş, bu madde uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 13. maddesi ile kadrolu statüde olan personele derece ve kademe aylığı, taban aylığı, kıdem aylığı ve varsa ek gösterge toplamının 2/3'ünü geçmemek üzere, oda ve borsalarda meclislerin kararı ile ek ödenenek ödenebileceği, 14. maddesi ile de, Devlet Memurlarına ödenen özel hizmet tazminatı miktarının iki katını aşmamak şartıyla, brüt özel hizmet tazminatı ödeneceği kurala bağlanmış olup, davalı idare personelinin 2/3 oranında ödenek konusunda Oda Meclisine takdir yetkisi tanınmış iken özel hizmet tazminatı açısından Oda Meclisine ödenip ödenmeme konusunda takdir yetkisi dahi tanınmadığı gibi Oda Meclisi yetkisinin Oda Yönetim Kurullarına devrine ilişkin her hangi bir açık düzenlemeye yer verilmediği, Anayasal ilkeler ve ilgili mevzuat dikkate alındığında, davacının, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında işe başladığı ve niteliği itibari ile kamu personeli olan davacının, Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca parasal haklarının kanun dışında veyahut Kanunun açıkça yetki verdiği Yönetmelik dışında diğer alt düzenleyici işlemlerle düzenlenmesi hukuken mümkün bulunmadığı, bu durumda, Anayasa'nın 128. maddesi hilafına ve Kanunla verilen yetki aşılmak suretiyle tesis edilen İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu'nun 30/12/2020 tarihli toplantısında kabul edilen Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esasları'nın 3. maddesinin a ve b fıkrasının, 4. maddesinin a ve b fıkrasının, 5. maddesinin tamamının, 6. maddesinin a ve b fıkralarının ve bu işlemin içeriğinde bahsedilen İstanbul Ticaret Odası'nın ... tarihli ve ... sayılı toplantısında kabul edilen 2021 Bütçe Talimatı'nın 5. maddesininde yetki unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, farklı bir gerekçeyle bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline hükmeden İdare Mahkemesi kararında bu kısım yönüyle sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 3.maddesinin a ve b fıkralarının, 4. maddesinin a ve b fıkrasının, 5. maddesinin (a) bendi hariç diğer kısımlarının ve 6. maddesinin a ve b fıkralarının iptaline, işlemin seyyanen ödeneğe karşılık gelen özlük hakkı dışındaki doğurduğu mahrum kalınan tüm özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine/iadesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 5. maddesinin (a) bendi hükmünün ve Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5. maddesinin reddine ilişkin kısmına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yeni ücret sisteminde bağlayıcı mevzuat ile birlikte Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının esas alındığı, özel hizmet tazminatının (ÖHT) kaldırılmadığı, zaten ÖHT’ını kaldırma gibi bir yetkilerinin bulunmadığı, ancak; ÖHT oranını, devlet memurlarının ÖHT katsayısının iki katını geçmeyecek şekilde belirleme konusunda takdir haklarının bulunduğu, Oda yönetim kurulu tarafından sadece ÖHT katsayılarının değiştirildiği ve devlet memurlarının ÖHT katsayısının iki katını geçmeyecek şekilde belirlendiği, önceki maaşlarıyla oluşan aradaki farkın da denge tazminatı ödemesi ile giderildiği, Yönetim Kurulunca hazırlanan bütçelerin Oda Meclisince karara bağlandığı, bugüne kadar maaş zam ve ödeneklerinin Yönetim Kurulunca hazırlandığı, işlemde yetki yönünden sakatlık bulunmadığı, kadrolu personel maaşının üstü konumundaki sözleşmeli müdür pozisyonunda çalışanlardan yüksek olduğu, yeni gelen düzenleme ile brüt maaşa değil taban maaşa artış uygulandığı, maaş artışında azalma olduğu, maaşların geriye gitmediği, özel hizmet tazminatının ve 2/3 oranındaki ödeneğin denge tazminatı olarak ödendiği, işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı vekili tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ''Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar'' başlığını taşıyan 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, kurala bağlanmıştır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı incelendiğinde, her ne kadar İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu'nun 30/12/2020 tarihli toplantısında kabul edilen Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esasları'nın seyyanen ödenen ödeneğin kaldırılmasına ilişkin 5. maddesinin (a) bendinin yetki unsuru açısından hukuka aykırılığı ortaya konularak bu husustaki davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle anılan maddenin iptaline karar verilmiş ise de seyyanen ödenen ödeneğin kaldırılmasına ilişkin 5. maddesinin (a) bendinin iptal edilmiş olması karşısında İdare Mahkemesince hükmedilen "seyyanen ödeneğe karşılık gelen özlük hakkı dışındaki doğurduğu mahrum kalınan tüm özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine/iadesine" yönelik kısmına ilişkin bir düzeltme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan, "dava konusu işlemin (Yeni Ücret Sistemi Usul ve Esaslar) 5. maddesinin (a) bendi hükmünün ve Oda Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı 2021 yılı Bütçe Talimatının 5. maddesinin reddine ilişkin kısmına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline" kısmından sonra gelmek üzere hüküm fıkrasına, "mahrum kalınan tüm özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine/iadesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle kararın bu şekilde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 02/07/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>