Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/27 E. , 2024/1535 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/27 Karar No : 2024/1535 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ :Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ..., Av. ... DAVANIN KONUSU : Malatya Adli Yargı İlk Derece Komisyonunda zabıt katibi olarak görev yapan ve yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanmak için Adalet Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından; 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının; bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin; 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI :Davacı tarafından; sözlü sınava yönelik düzenlemelerin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, sözlü sınav uygulamasının; kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı, subjektif değerlendirmelere açık ve hakkaniyete aykırı sonuç doğurmaya müsait bir uygulama olduğu, ölçme ve değerlendirme tekniğine uygun olmadığı, personelin yeterliğinin tespitinin, yazılı sınav dışında, objektif olmayan sözlü sınav koşuluna bağlanmasının hukuka uygun olmadığı, nesnel ve objektif bir değerlendirme aracı olan yazılı sınav sonucunun anılan düzenleme ile etkisiz hale getirileceği, sözlü sınavda ses ve görüntü kaydının alınması gerektiği, sözlü sınavın yargısal denetime açık olmadığı, sorulan sorulara doğru yanıt verdiği, verilen kısa sürede kurul üyelerinin adaylar hakkında değerlendirme yapamayacağı, 2017 yılında yapılan değişiklikle yazılı sınavdaki başarı puanının 70 puanının 60’a düşürüldüğü, yazılı sınav puanının hiçe sayıldığı belirtilerek dava konusu işlemlerde ve bu işlemlerin dayanağı Yönetmelik maddelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : Cumhurbaşkanlığının Savunması :Dava konusu düzenlemelerin hem Anayasal eşitlik ilkesine hem de çalışma hakkına aykırılık teşkil etmediği, 657 sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlendiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. Adalet Bakanlığının Savunması : Dava konusu Yönetmelik hükümleri uyarınca, yazılı ve sözlü olarak iki aşamalı yapılan görevde yükselme sınavında başarılı olunması gerektiği, yazı işleri müdürlüğü için gerçekleştirilen yazılı ve sözlü sınavlarının yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığı, sözlü sınavda soruların önceden belirlenerek kayıt altına alındığı, 710 adet genel kültür, 115 adet alan bilgisi olmak üzere toplam 825 adet soru arasından sözlü sınav esnasında kurul tarafından belirlenen soruların adaylara sorulduğu, hangi sorunun sorulduğunun kayıt altına alındığı, davacının 67 puan aldığından başarısız sayıldığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Malatya Adli Yargı İlk Derece Komisyonunda zabıt katibi olarak görev yapan ve yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanmak için Adalalet Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından; 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 günlü Sözlü Sınav Kurulu kararının, bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin, 1. fıkrası, (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin, birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin, birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin, 2. fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin, 3. fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin, 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin,"Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasanın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir" kuralına; "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin, dördüncü fıkrasında, "Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar." kuralına; "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinde, "Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır." kuralına; "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinde, Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir. Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir." kuralına yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümleri ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesine dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Adalet Bakanlığı personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin 4. maddesinin (ı) bendinde, Görevde yükselme sınavı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda yapılması gereken yazılı ve sözlü sınav olarak tanımlanmış, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, A bendinin, 4 numaralı alt bendinde, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmak şartının aranacağı belirtilmiş, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde ise, sınavın yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği ve en az altmış puan alanların başarılı sayılacağı kural altına alınmıştır. Anılan Yönetmeliğin "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinde, Genel Yönetmeliğin 12/A maddesine paralel olarak; "Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının dört katı aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (25 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (15 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden yetmiş ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.” düzenlemesine; "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinde, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir" düzenlemesine; "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin, ikinci fıkrasında, "Sözlü sınav kurulu; Bakanlıkça uygun görülecek Personel Genel Müdür Yardımcılarından birinin başkanlığında, Personel Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ile hâkim sınıfından üç üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler de belirlenir. Gerektiğinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir." düzenlemesine; dördüncü fıkrasında, "Sınav kurulları kurul üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Yazılı Sınav Kurulunun sekretarya hizmetleri Eğitim Dairesi Başkanlığınca, sözlü sınav kurullarının sekretarya hizmetleri Personel Genel Müdürlüğünce yürütülür." düzenlemesine; "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Sözlü sınav kurulunun görevleri; sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak, sözlü sınav tarihini belirlemek, sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak ve değerlendirmek, sözlü sınav sonucuna göre başarı listesinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak, sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemleri yürütmektir.” düzenlemesine; "Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 20. maddesinin, ikinci fıkrasında da, "Sözlü sınav sonuçları, Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Sınav sonuçlarının ilanından itibaren beş iş günü içerisinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz başvuruları on iş günü içerisinde sınav kurulunca incelenerek kesin olarak karara bağlanır ve sonuçları Personel Genel Müdürlüğü tarafından itiraz sahiplerine bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir. 657 sayılı Yasa'nın "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. 657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Yukarıda adı geçen Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme düşüncesi yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri de hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesidir. Dava konusu Yönetmelikler ile sayılan kadrolara, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşulunun getirildiği anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin genel sistematik yapısına bakıldığında, yazılı ve sözlü sınavların ikisinin birlikte başarılması, belirlenen görevlere atanabilmenin temel koşulu olarak belirlenmiştir. Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir. Bu itibarla, belirtilen unvanların yürüttükleri görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, bu kadrolara atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınava alınmalarında hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte, yazılı sınav başarı puanının ve sözlü sınava çağırılacak aday sayısının, dava konusu Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile benzer şekilde düzenlendiği ve söz konusu Yönetmelikte yer alan yazılı sınavda altmış puan alanların başarılı sayılacağına ve yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının dört katı adayın sözlü sınava alınacağına ilişkin düzenlemelerde dayanağı olan Genel Yönetmeliğe aykırı bir husus bulunmadığı görülmektedir. Davacının, 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 günlü Sözlü Sınav Kurulu kararı yönünden; Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir. Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Dosyanın incelenmesinden; Adalet Bakanlığı taşra teşkilatı adli yargı yazı işleri/idari işler müdürlüklerinde boşalan kadrolar için görevde yükselme yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, Sözlü Sınav Kurulu tarafından 115 adet "Alan Bilgisi", 710 adet "Genel Kültür" sorularının hazırlandığı, sözlü sınava giren adaylara Kurul tarafından belirlenen soruların sorulduğu, verilen yanıtların kurulun her üyesi tarafından değerlendirildiği ve verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeler dışındaki kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır. Bu durumda, yapılan sözlü sınav öncesinde, "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültür ve genel yetenek" kritelerini değerledirebilmek için sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanmış olması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmiş olması karşısında, davacının sözlü sınavdan 67 puan almak suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 26/03/2024 tarihinde, davacı ve davacı vekili Av. ..., davalı Cumhurbaşkanlığı vekili Av. ... ile davalı Adalet Bakanlığı vekili Av. ...'in ve Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Malatya Adli Yargı İlk Derece Komisyonunda zabıt katibi olarak görev yapan ve yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanmak için Adalalet Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından; 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının, bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin, 1. fıkrası, (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, 1. fıkrası, (A) bendi, (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin, birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin, birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin, 2. fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin, 3. fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin, 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin, "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin,"Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: Anayasanın 124. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmeliklerin, "Anayasa, Yasa ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi" ve "öngörülen şekil şartına uyularak çıkarılması" dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir" kuralına; "Yazılı sınav" başlıklı 12. maddesinin, dördüncü fıkrasında, "Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar." kuralına; "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinde, "Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır." kuralına; "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinde, Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir. Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir." kuralına yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümleri ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesine dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Adalet Bakanlığı personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin 4. maddesinin (ı) bendinde, Görevde yükselme sınavı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda yapılması gereken yazılı ve sözlü sınav olarak tanımlanmış, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, A bendinin, 4 numaralı alt bendinde, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmak şartının aranacağı belirtilmiş, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinde ise, sınavın yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği ve en az altmış puan alanların başarılı sayılacağı kural altına alınmıştır. Anılan Yönetmeliğin "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinde, Genel Yönetmeliğin 12/A maddesine paralel olarak; "Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının dört katı aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (25 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (15 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden yetmiş ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.” düzenlemesine; "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinde, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir. Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir" düzenlemesine; "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin, ikinci fıkrasında, "Sözlü sınav kurulu; Bakanlıkça uygun görülecek Personel Genel Müdür Yardımcılarından birinin başkanlığında, Personel Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ile hâkim sınıfından üç üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler de belirlenir. Gerektiğinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir." düzenlemesine; dördüncü fıkrasında, "Sınav kurulları kurul üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Yazılı Sınav Kurulunun sekretarya hizmetleri Eğitim Dairesi Başkanlığınca, sözlü sınav kurullarının sekretarya hizmetleri Personel Genel Müdürlüğünce yürütülür." düzenlemesine; "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Sözlü sınav kurulunun görevleri; sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak, sözlü sınav tarihini belirlemek, sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak ve değerlendirmek, sözlü sınav sonucuna göre başarı listesinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak, sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemleri yürütmektir.” düzenlemesine; "Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 20. maddesinin, ikinci fıkrasında da, "Sözlü sınav sonuçları, Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Sınav sonuçlarının ilanından itibaren beş iş günü içerisinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz başvuruları on iş günü içerisinde sınav kurulunca incelenerek kesin olarak karara bağlanır ve sonuçları Personel Genel Müdürlüğü tarafından itiraz sahiplerine bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava; 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin; 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin davacının sınava katıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; 657 sayılı Yasa'nın "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. 657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Yukarıda adı geçen Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme düşüncesi yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri de hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesidir. Dava konusu Yönetmelikler ile sayılan kadrolara, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşulunun getirildiği anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin genel sistematik yapısına bakıldığında, yazılı ve sözlü sınavların ikisinin birlikte başarılması, belirlenen görevlere atanabilmenin temel koşulu olarak belirlenmiştir. Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir. Bu itibarla, belirtilen unvanların yürüttükleri görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, bu kadrolara atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınava alınmalarında hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte, yazılı sınav başarı puanının ve sözlü sınava çağırılacak aday sayısının, dava konusu Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile benzer şekilde düzenlendiği ve söz konusu Yönetmelikte yer alan yazılı sınavda altmış puan alanların başarılı sayılacağına ve yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının dört katı adayın sözlü sınava alınacağına ilişkin düzenlemelerde dayanağı olan Genel Yönetmeliğe aykırı bir husus bulunmadığı görülmektedir. Dava; davacının, 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının iptali istemi yönünden incelendiğinde; Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir. Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Dosyanın incelenmesinden; Adalet Bakanlığı taşra teşkilatı adli yargı yazı işleri/idari işler müdürlüklerinde boşalan kadrolar için görevde yükselme yazılı sınavından 60 ve üzerinde puan almak suretiyle başarılı olan adaylara, yapılan sözlü sınav öncesinde, Sözlü Sınav Kurulu tarafından 115 adet "Alan Bilgisi", 710 adet "Genel Kültür" sorularının hazırlandığı, sözlü sınava giren adaylara Kurul tarafından belirlenen soruların sorulduğu, verilen yanıtların kurulun her üyesi tarafından değerlendirildiği ve verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü puanlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinden, adayın "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültürü ve genel yeteneği"ne ilişkin değerlendirmeler dışındaki kriterlerin sınav kurulu üyelerinin gözlemlerine dayalı kanaatlerine ilişkin olduğu açıktır. Bu durumda, yapılan sözlü sınav öncesinde, "Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi" ile "Genel kültür ve genel yetenek" kritelerini değerledirebilmek için sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanmış olması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmiş olması karşısında, davacının sözlü sınavdan 67 puan almak suretiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin; 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, iptali istemleri yönünden oybirliğiyle, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istemi yönünden ve davacının, 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının iptali istemi yönünden ise oyçokluğuyla DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde karar verildi. (X) KARŞI OY: Dava; Malatya Adli Yargı İlk Derece Komisyonunda zabıt katibi olarak görev yapan ve yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanmak için Adalet Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personeli Adli Yargı Yazı İşleri Müdürlüğü yazılı ve sözlü sınavına katılan, ancak sözlü sınavda başarısız sayılan davacı Mustafa Kemal Alakuş tarafından; 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının; bu işlemlerin dayanağı olan 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "ve sözlü sınavı" ibaresinin, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "sözlü sınavda başarılı olmak" ibaresinin, "Yazılı sınav" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "altmış" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi olan “Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.” ibaresinin, "Sınav kurulları ve görevleri" başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasının, "Sınav kurullarının görevleri" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak” ibaresinin; 15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde yer alan "ve sözlü sınavda" ibaresinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin dava konusu "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinde, "Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir. Sözlü sınavda başarılı olabilmek için "70" puan alma şartı öngörülmektedir. Kamu görevlerine alınmada, kamu görevinde yükselmede, adayların bilgi, deneyim ve liyakatlarının söz konusu görevi yürütmeye yeterli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yazılı ve sözlü sınav uygulanması hukuka uygun bir uygulamadır. Ancak; bilgi ve deneyimi sağlıklı bir şekilde ölçmeye yarayan sınavın uygulamasının yazılı sınav olduğu, yazılı sınavla birlikte sözlü sınavın öngörüldüğü durumlarda; sözlü sınavın, yazılı sınavının tamamlayıcısı niteliğinde olduğu açık olup, bu bağlamda sözlü sınav ile adayların bilgi düzeyi ölçülebilmekte ise de; sözlü sınavın daha ziyade adayın genel kültür, kendini ifade etme yeteneğinin tespiti konusunda daha amaca uygun olduğu bilinen bir durumdur. Bu husus çerçevesinde yazılı ve sözlü sınavlar bir arada değerlendirildiğinde, görevde yükselme ve unvan değişikliği amacıyla yapılan yazılı sınavda başarılı sayılmak için "60" puan yeterli görülürken, yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olan sözlü sınavda yazılı sınavda başarılı sayılmak için öngörülen puandan yüksek bir puan öngörülmesi zaten kamu görevini yürütmekte olan adaylar bakımından amaca gerektiği ölçüde uygun düşmemektedir. Zira görevde yükselme ve unvan değişikliği amacıyla gerçekleştirilen sınavlarda esas alınması gereken bilgi ve deneyim olup, bu da sağlıklı bir biçimde yazılı sınavla ölçülebilen bir niteliktir. Bu nedenle, başarılı sayılmak için sözlü sınav notunun yazılı sınav notundan daha yüksek belirlenmesi, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları bakımından hukuka aykırı bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle, adı geçen Yönetmeliğin "12/A " maddesinde sözlü puanın "70" olarak, yazılı puanından daha yüksek belirlenmesi yolundaki düzenleme ile bu hükme dayalı olarak davacının, 05/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine dair 03/08/2018 tarihli Sözlü Sınav Kurulu kararının iptal edilmesi gerektiği görüşüyle, kararın belirtilen kısmına katılmıyorum. </body></html>