Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2025/2367 E. , 2025/4395 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2025/2367 Karar No : 2025/4395 DAVACI : ... Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı / ... VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... DAVANIN KONUSU: 19/02/2021 tarih ve 31400 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, odalarının kaynağını Anayasadan alan kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğu, üyelerinin tüm toplumsal, ekonomik ve mesleki sorunları ile doğrudan ilgilenmekle yükümlü olduğu, 06/04/2005 tarihli, 25778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre; üyelerin hak ve yetkilerini savunmak, ortak gereksinimlerini karşılamak, mesleki uygulamaları kolaylaştırmak, mesleğin genel yararlara uygun olarak gelişmesini sağlamak ve bu yetkilerin kullanılabilmesini gerçekleştirmek üzere resmi ve özel kuruluşlarda girişimlerde bulunmanın Odanın amaç ve görevleri arasında sayıldığı, iptali istenilen değişikliğin odayı devre dışı bırakacağı, Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine ilişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerin eğitim almadan proje hazırlamasına zemin oluşturabileceği, dava konusu değişikliğin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun koruma sistematiğini bozarak, tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanmasına özel bir düzenleme getirdiği, değişikliğin, Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış olanlar yanında, Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği diğer mühendislerce de ıslah amaçlı projelerin hazırlanmasına olanak sağladığı, Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitime Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerin alındığı ve sadece ilgili bölüm mezunu mühendislere sertifika verildiği, bu bağlamda, Tüzük kapsamında diğer bölüm mezunlarına proje hazırlama yetkisi verilemeyeceği, dava konusu düzenlemedeki "ve" ibaresinin yerine "veya" ibaresinin getirilmesi suretiyle Oda tarafından düzenlenecek eğitime ziraat mühendisleri dışındaki mesleklerin de katılabileceği sonucunun çıktığı, bu durumun 5403 sayılı Kanun'a uygun olmadığı, zira, tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen arazilerde ıslah amaçlı proje hazırlanabileceği, bunun da yalnızca toprak bilimi alanında öğrenim görmüş ziraat mühendislerince yapabileceği, "veya" ibaresi ile Tüzüğün yetkilendirdiği ziraat mühendislerinin eğitim ve sertifika almadan proje hazırlayabileceği sonucunun çıktığı, Kanun'un amacının eğitim ve sertifika verilmeden proje hazırlama yetkisi vermek olmadığı, dava konusu değişikliğin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı 09/12/2017 tarihinden bu yana Ziraat Mühendisleri Odasınca arazi ıslahı konusunda herhangi bir eğitimin gerçekleştirilmediği, bu nedenle arazi maliklerinden gelen proje taleplerinin değerlendirilemediği, dava konusu değişiklikle Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük'ün, "Sulama, Drenaj ve Tarımsal Yapılar" başlıklı 19. maddesinin 2. ve 3. fıkrasında yer alan kural ile ilgili Yönetmelik kapsamında hazırlanacak olan arazi ıslahı ve geri dönüşüm projelerinin planlama, projelendirme ve uygulama işlemlerinin ziraat fakültelerinden mezun olan ziraat mühendisleri tarafından yapılabilmesinin sağlandığı, Ziraat Mühendisleri Odasının devre dışı bırakılmasının amaçlanmadığı, nitekim Yönetmelik kapsamında proje hazırlayacak olan ziraat mühendislerinin Ziraat Mühendisleri Odasına kayıtlı olması gerektiğinin Tarım ve Orman İl Müdürlüklerine bildirildiği, dava konusu değişiklikle Tüzük tarafından yetki verilen ziraat mühendisliği bölümleri mezunları dışında diğer bölümlerden mezun olanların da Oda tarafından verilecek eğitime katılıp sertifika alması kaydıyla ilgili Genelge kapsamında proje hazırlayabilmelerinin sağlandığı, davaya konu Yönetmelik değişikliğinin hukuka uygun olduğu savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Dairemiz kararında belirtilen gerekçelerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : 19.02.2021 tarih ve 31400 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. Maddesinin iptali istenilmektedir. 09/12/2017 tarih ve 30265 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesinin 6. fıkrasında, tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, toprak koruma projesi olarak kabul edilmeyip, ıslah amaçlı hazırlanan projeler olarak değerlendirilir. Islah amaçlı projeler, ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış ve Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır, toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, uygulanıp uygulanmadığının takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır. Hükmü mevcut iken, dava konusu anılan değişiklikle; “sertifika almış ve” ibaresi, “sertifika almış veya” biçiminde düzenlenmiştir. Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin “Odanın amaç ve görevleri” başlıklı, 6. maddesinin a) fıkrasında; ülke tarımı ve tarımsal üretim kaynaklarının korunması, geliştirilmesi, işletilmesi ve verimli kılınması, kırsal nüfusun toplumsal ve ekonomik kalkınmasının sağlanması, kırsal ve tarımsal gelişime yönelik strateji, politika, program ve proje oluşturulması çalışmalarına katkıda bulunmak amacıyla her türlü girişim ve etkinlikte bulunmak, hükmü, yine aynı yönetmeliğin 6. maddesinin ı) fıkrasında ise ; meslekle ilgili proje, taahhüt, müşavirlik, sorumlu yöneticilik ve danışmanlık işlerinde üyelere gerekli belgeleri vermek, onaylamak, bu konuda gereken hukuki, idari düzenlemelerin yapılmasını sağlamak, bu amaçla gereken resmi girişimlerde bulunmak, hükmü yer almaktadır. Uyuşmazlıkta; Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’ne uygun olarak ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika alan mühendislerin, ıslah amaçlı proje hazırlama yetkisi mevcut iken; davaya konu yönetmelik değişikliği ile, ziraat mühendislerinin sertifika programına katılmaksızın da ıslah projesi düzenleyebilmelerine imkan sağlandığı anlaşılmaktadır. Davaya konu yönetmeliğin, anılan değişiklik öncesi halinde, ıslah projesi hazırlamanın ön koşulu olarak, daha ileri eğitim alan ziraat mühendislerine verilecek sertifika sahibi olma gerekliliği aranmaktadır. Getirilen yeni düzenleme ile ise, sertifika sahibi olmayan ziraat mühendislerinin de ıslah projesi hazırlamasının önü açılacak olup; bu durum, yerine getirilecek hizmetin, verilmilik, uzmanlık ve yeterlilik gibi asli koşullarının geri planda kalması neticesine zemin oluşacaktır. Dosya içeriğine göre, davaya konu anılan yönetmelik değişikliğinin, kamu hizmetinin işleyiş ve etkinliğinde aksamalara neden olacağı sonucuna varılmış olup; anılan yönetmelik değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, 19.02.2021 tarih ve 31400 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. Maddesinin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda öngörülen toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, geliştirilmesi, zorunlu hallerde amaç dışı kullanımına izin verilmesi, toprağın ve tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların belirlenerek korunması, toprak koruma plan ve projelerinin hazırlanması ve uygulanması, erozyona duyarlı alanların belirlenmesi, toprak koruma kurulunun teşekkülü, görevleri, çalışmaları ile çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak arazilerin planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelik, 09/12/2017 tarihli, 30265 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin, "Toprak ve Arazi Varlığının Belirlenmesi, Arazi Kullanım Planları ile Toprak Koruma Projeleri" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan 9. maddesinde, tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanmasına ilişkin hususlara yer verilmiş; maddenin 6. fıkrasının ilk halinde, "Tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, toprak koruma projesi olarak kabul edilmeyip, ıslah amaçlı hazırlanan projeler olarak değerlendirilir. Islah amaçlı projeler, ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış ve Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır, toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, uygulanıp uygulanmadığının takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır." düzenlemesi yer almıştır. Bilahare davalı Bakanlık tarafından, anılan Yönetmeliğin yayımlandığı 09/12/2017 tarihinden dava konusu Yönetmelik değişikliğinin yayımlandığı tarihe kadar geçen sürede, Ziraat Mühendisleri Odasınca arazi ıslahı konusunda herhangi bir eğitimin gerçekleştirilmemesi ve bu nedenle arazi maliklerinden gelen proje taleplerinin değerlendirilememesi sonucu mevzuat değişikliği ihtiyacı doğduğu belirtilerek, 19/02/2021 tarih ve 31400 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile ana Yönetmeliğin 9. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "sertifika almış ve" ibaresi, "sertifika almış veya" şeklinde değiştirilmiştir. Bakılan dava, söz konusu değişikliğin iptali istemiyle açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: Toprağın korunması, geliştirilmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, asgari tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin belirlenmesi ve bölünmelerinin önlenmesi, tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemek amacıyla 19/07/2005 tarihli, 25880 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanunda geçen; a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, b) Kurul: Toprak Koruma Kurulunu, ... ç) Arazi: Toprak, iklim, topografya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasını, d) Tarım arazisi: Toprak, topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen arazileri, e) Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topografik sınırlamaları yok veya çok az olan; ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan, hâlihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli olan arazileri, f) Özel ürün arazisi: Mutlak tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş bitki türlerinin tamamının tarımının yapılamadığı ancak özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğinin ve avcılığının yapılabildiği, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri, g) Dikili tarım arazisi: Mutlak ve özel ürün arazileri dışında kalan ve üzerinde yöre ekolojisine uygun çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımı yapılan, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri, ğ) Marjinal tarım arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı arazileri, ... i) Tarım dışı alanlar: Üzerinde toprak bulunmayan çıplak kayaları, daimi karla kaplı alanları, ırmak yataklarını, sahil kumullarını, sazlık ve bataklıkları, askeri alanları, endüstriyel, turizm, rekreasyon, iskân, altyapı ve benzeri amaçlarla plânlanmış arazileri, ... n) Tarımsal amaçlı arazi kullanım plân ve projeleri: Tarım alanlarında yörenin ekolojik, ekonomik ve toplumsal özellikleri dikkate alınarak toprakların sürekli üretkenliğini sağlayacak tarım tekniklerini, toprak, su, bitki ve insan ilişkileri ile toprak korumaya yönelik diğer fiziksel, kimyasal, kültürel ve bitkisel düzenlemeleri kapsayan rasyonel tarımsal arazi kullanım plân ve projelerini, o) Toprak koruma projeleri: Toprağın doğal veya insan faaliyetleri sonucu yok olmasını, bozulmasını veya zarar görmesini önlemek ve sürekli üretken kalmasını sağlamak için yapılan fiziksel, kültürel ve bitkisel tedbirleri kapsayan projeleri, ... r) Arazi bozulması: Arazinin doğal veya yapay etkiler sonucu özelliklerinin değişikliğe uğraması ile ekonomik ve ekolojik işlevlerinin azalması veya yok olmasını, ... ifade eder." kuralına; "Tarımsal amaçlı arazi kullanım plân ve projelerinin hazırlanması" başlıklı 11. maddesinde, "Tarım arazilerinde toprağın kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerinin sürekli üretim sağlayacak şekilde korunarak kullanımı için, en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda tarımsal amaçlı arazi kullanım plân veya projeleri, valilikler tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır. Tarımsal amaçlı arazi kullanım plân veya projelerinin hazırlanmasında, çiftçilerin ve arazi sahiplerinin görüşleri alınır. Arazi sahipleri ve araziyi kullananlar, hazırlanan plân ve projelere uymakla yükümlüdür. Tarımsal amaçlı arazi kullanım plân veya projelerinin uygulanacağı arazinin sınırları, büyüklüğü ve uygulama ile ilgili diğer usûl ve esaslar, Bakanlık tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu'nun 5, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 24. maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 09/12/2017 tarihli, 30265 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelik'in; "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda öngörülen toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, geliştirilmesi, zorunlu hallerde amaç dışı kullanımına izin verilmesi, toprağın ve tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların belirlenerek korunması, toprak koruma plan ve projelerinin hazırlanması ve uygulanması, erozyona duyarlı alanların belirlenmesi, toprak koruma kurulunun teşekkülü, görevleri, çalışmaları ile çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak arazilerin planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir." düzenlemesine; "Tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanması" başlıklı 9. maddesinin, dava konusu Yönetmeliğin 1. maddesi ile değişik halinde ise, "(1) Tarım arazileri olarak belirlenen alanlar için hazırlanacak tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinde; toprağın derinliği, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri ile eğimi, konumu gibi arazi faktörleri, iklim şartları, su kaynakları, sosyal veriler, ekonomik veriler, kadastral veriler ile yapılan ve/veya yapılacak tarımsal faaliyetlerin özellikleri göz önüne alınarak, toprak kaybı ve arazi bozulmasına neden olmayacak şekilde nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin bilgilere yer verilir. (2) Bakanlıkça belirlenen tarımsal arazi kullanım türlerine ilişkin talepleri değerlendirmek için, çalışma alanındaki toprak ve arazilerin nitelikleri tespit edilir. Değerlendirmeye alınması öngörülen tarımsal arazi kullanım türleri tanımlanarak arazi ve toprak istekleri belirlenir. Tespit edilen toprak ve arazilerin nitelikleri ile tarımsal arazi kullanım türlerinin istekleri karşılaştırma işlemi yapılarak değerlendirmeye alınır. Bu işlem sonucunda, kalkınma stratejileri, kalkınma planları, ekonomik ve sosyal analizler gibi diğer hususlar da dikkate alınarak arazinin hangi tarımsal arazi kullanım türleri için uygun olduğu tespit edilir. (3) Toprak işleme, sulama, münavebe şekilleri, anızın değerlendirilmesi, girdi kullanımları, verimlilik ve ürün planlamasının usulüne uygun yapılmasını ortaya koyan bir planlama veya spesifik olarak yapılacak sulama, sekileme, çevirme duvarı gibi arazi iyileştirme ve toprak korumaya yönelik projeler en az bir ziraat mühendisi sorumluluğunda çiftçilerin ve arazi sahiplerinin görüşleri alınarak, valiliklerce hazırlanır veya hazırlattırılır. Hazırlanan projelerin ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden toprak koruma kurullarının uygun görmesi halinde, valilikçe onanır ve uygulanır. (4) Plan veya projenin uygulanacağı arazilerin büyüklüğü ve sınırlarının tespitinde; toprak özellikleri, topoğrafya, kullanım şekli yönünden benzer özelliklere sahip ve doğal olaylar ve kullanımlar karşısında benzer özellikler gösteren alanlar belirlenerek kayıt altına alınır ve veri tabanı oluşturulur. (5) Araziyi kullananlar tarafından hazırlanan veya hazırlatılan, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, tarımsal amaçlı projeler kapsamında değerlendirilir. Bu projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır; hazırlanan projeler toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır. Bu projelerin uygulanacağı alanda diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mevzuatlarını kapsayan bir hususun olması durumunda, bu kuruluşların uygun görüşünün alınması gerekir. (6) Tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik projeler, toprak koruma projesi olarak kabul edilmeyip, ıslah amaçlı hazırlanan projeler olarak değerlendirilir. Islah amaçlı projeler, ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış veya Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanır, toprak koruma kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verilir, uygulanıp uygulanmadığının takibi ve denetimi valilikler tarafından yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir. 06/05/1960 tarihli ve 7472 sayılı Ziraat Yüksek Mühendisliği Hakkında Kanun'un; 1. maddesinde, "Türkiye'de Ziraat yüksek mühendisi unvanını taşımak ve ziraat yüksek mühendisliğine mütaallik hak ve salahiyetleri kullanarak mesleki faaliyetlerde bulunabilmek için: a) Türkiye ziraat fakültelerinden mezun olmuş bulunmak, b) Yabancı memleketlerin ziraat fakülteleriyle, yabancı memleketlerin yüksek ziraat mekteplerinden mezun olmak ve yüksek mühendislik vasfını haiz bulundukları Maarif Vekalatince tasdik edilmiş olmak." hükmüne; 2. maddesinde, "Ziraat yüksek mühendisleri mesleki iştigal veya ihtısas sahaları dahilinde olmak üzere araştırma, ıslah, yetiştirme, toprak muhafaza, zirai mücadele, ziraat alet ve makinaları, bahçe mimarisi, toprak tasnifi, toprak, su, gıda, yem, kimyevi gübre, nebat tahlilleri, teknoloji, zootekni, zirai ekonomi gibi bilumum zirai hizmet ve faaliyetlerde bulunmaya, lisans aldıkları veya ihtısas yaptıkları sahalara ait keşif, plan ve projeleri hazırlamaya ve tatbik etmeye, bütün bu sahalarda gerekli kontrol, muayane, ekspertiz, ehlivukuf işlerini görmeye, raporlar tanzim etmeye, zirai danışma büroları ve laboratuvarları açmaya, hususi müessese ve işletmeler kurmaya ve idare etmeye veya bunların mesul müdürlüğünü ifaya salahiyetlidirler." hükmüne; 6. maddesinde, "Bu kanunun tatbik suretini ve ruhsatnamelerden alınacak harç miktarını göstermek üzere Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ziraat Vekaleti ve Ziraat Mühendisleri Odası tarafından müştereken bir nizamname (02/07/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 43. maddesiyle “yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.) hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir. Ziraat fakültelerini bitiren ziraat yüksek mühendisleriyle ziraat mühendislerinin ve yabancı ülkelerdeki ziraat fakülteleri veya ziraat yüksek okullarını bitiren ve denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilmiş olan ziraat yüksek mühendisleri ve ziraat mühendislerinin görev ve yetkilerinin gösterildiği, 7472 sayılı Kanun'un 6. maddesine dayanılarak hazırlanıp 18/12/1991 tarihli, 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen ve 24/01/1992 tarihli, 21121 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük'ün; "Yetki" başlıklı 2. maddesinde, "Ziraat mühendislerinin yetkileri, genel çalışma alanları dışında lisans veya lisans üstü diploması aldıkları bölümler ve mesleki çalışma alanlarıyla sınırlıdır. Bu Tüzükte, yalnız ziraat mühendislerinin yetkili olduğu belirtilen alanlar dışındaki konularda, diğer fakülte veya yüksek okulların lisans veya yüksek lisans düzeyinde öğrenim programlarını bitirenlerin öğrenim gördükleri alanlarda çalışma hakları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiş; Ayrıca Tüzük'te; ziraat mühendislerinin genel çalışma alanları, görev ve yetkileri; "tohumculuk, kimyasal gübre, zirai mücadele, zirai karantina ve tarım ilaçları, yem sanayi ve yem kontrolü, çevre koruma, tarım işletmelerinin planlanması ve projelendirilmesi, tarımsal eğitim ve yayım, araştırma kurumları, laboratuvar kurma ve işletme, tarım ürünlerinin ithal ve ihracı, tarım kooperatifleri, tarımsal kredilendirme ve kredi kontrolü işleri, tarım sigortası, tarımsal danışmanlık büroları açma ve bilirkişilik" olarak gösterilmiş; ziraat mühendislerinin lisans ve uzmanlık alanlarına göre görev yetkileri ise; "toprak etütleri, sulama, drenaj ve tarımsal yapılar, tarım alet ve makineleri, zootekni, su ürünleri, peyzaj mimarlığı, gıda bilimi ve teknolojisi" olarak belirlenmiştir. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği Kanunu'nun "Umumi hükümler" başlıklı 33. maddesinde, "Türkiye'de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler." düzenlemesine yer verilmiştir. Kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan, kamu tüzel kişiliğine sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odasının amaç, kuruluş ve örgütlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin; "Odanın Amaç ve Görevleri" başlıklı 6. maddesinde, "Odanın amaç ve görevleri şunlardır:... ı) Meslekle ilgili proje, taahhüt, müşavirlik, sorumlu yöneticilik ve danışmanlık işlerinde üyelere gerekli belgeleri vermek, onaylamak, bu konuda gereken hukuki, idari düzenlemelerin yapılmasını sağlamak, bu amaçla gereken resmi girişimlerde bulunmak, ... ş) Meslek alanı ile ilgili olarak sektörün ihtiyaç duyduğu konularda nitelikli eleman yetiştirmek üzere eğitimler düzenlemek, belgelendirmek ve bu amaçla resmi veya özel kurum ve kuruluşlarla işbirliği protokolleri yapmak." düzenlemesine; "Üyelik" başlıklı 7. maddesinde, "Odaya, Türkiye’deki üniversitelerin Ziraat Fakültelerinin lisans programlarını bitirip, Ziraat Mühendisi veya Ziraat Yüksek Mühendisi diploması alanlar, Türkiye’deki fakülte ve yüksek okulların tarımsal nitelikli programlarını bitirerek Mühendis diploması alanlar ile yurt dışında, yukarıda sayılan öğrenimlere eşdeğer öğrenim gördüğünü belgeleyenler üye olabilirler." düzenlemesine; "Üyelikle İlgili Genel Hükümler" başlıklı 10. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen mühendis ve yüksek mühendisler, mesleklerinde özel olarak çalışabilmek ve mesleki eğitim yaptırabilmek için Odaya kaydolmak ve üyeliklerini sürdürmek zorundadırlar. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışan mühendisler ve yüksek mühendislerin Odaya üye olmaları isteklerine bağlıdır. Ancak, bunlar görevlerinin gereği olan işleri yaparken mesleki bakımdan Odaya kayıtlı meslektaşlarının hak ve yetkilerine sahip ve onların ödevleriyle yükümlüdürler...." düzenlemesine yer verilmiştir. 17/06/1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun, 27/01/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu, 06/05/1960 tarihli ve 7472 sayılı Ziraat Yüksek Mühendisliği Hakkında Kanun ve 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine dayanılarak hazırlanan, 08/11/2005 tarihli ve 25987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Meslek İçi Eğitim, Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliği'nin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, kamu yararı, meslek uygulama etiği ve meslek alanının geliştirilmesi doğrultusunda, mesleki disiplinler gözetilerek meslek alanları ile ilgili uygulama ve denetimin yapılabilmesi için; uzmanlık alanı ve tanımı, yetkili üyeliğin tanımlanması, yetkili üyelerin mesleki ve bilimsel çalışmaları, yaptıkları işler ile tamamlayıcı eğitimlerine dayanan uzmanlıklarının belirlenmesi, belgelendirilmesi ve gerektiğinde kamuoyuna önerilmesiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir." kuralına; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, mesleki disiplinler kapsamında Oda üyelerinin meslek alanlarına yönelik, toplumun gereksinimlerini karşılamak doğrultusunda araştırma, inceleme, planlama, projelendirme, tasarım, raporlama, bilirkişilik, denetim, danışmanlık, eğitim, uygulama ve teknik sorumluluğu üstlenme işlevleri kapsamında olan ve uzmanlık gerektiren hizmetler için yetkili üyelerin saptanması, eğitimi ve belgelendirilmesi esaslarını kapsar." kuralına; "Uzmanlık konularının belirlenmesi" başlıklı 5. maddesinde, "Oda (Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası), Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün belirlediği çalışma alanlarına uygun olarak ve bilimsel gelişmeleri değerlendirerek meslek uygulama alanlarını belirler. Uzmanlığın hangi disiplin ve konuları kapsayacağı ve belgelendirmenin ne tür koşullara dayandırılacağı, Oda tarafından belirlenir ve üyelere duyurulur." kuralına yer verilmiş; "Ziraat mühendisliği uzmanlık alanları" başlıklı 6. maddesinde, Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine paralel olarak "Ziraat mühendisliği uzmanlık alanları" sayılmış; maddenin son fıkrasında, birinci fıkrada sayılan uzmanlık alanlarında öğrenim gören ziraat mühendisleri ve ilgili diğer meslek disiplinlerine ait eğitim alan üyeler için birlikte veya ayrı olarak eğitim ve yetki belgesinin Oda tarafından verilebileceği öngörülmüş; "Belgelendirme" başlıklı 7. maddesinde, "Oda tarafından, belirlenen bu uzmanlık alanlarına göre lisans öğrenimi dikkate alınarak hazırlanan eğitim programları sonucunda gerçekleştirilecek sınavlarda başarılı olan üyelerle OYK (Oda Yönetim Kurulu) tarafından mesleki birikim ve deneyime göre yeterliliği saptanan üyelere yetki belgesi verilir. Yetki belgesi, ziraat mühendisliği uzmanlık alanlarında hizmet alacak kişi ve girişimciler için referans niteliğini taşır." düzenlemesi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; "tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projeleri"nin en az bir ziraat mühendisinin sorumluluğunda valiliklerce hazırlandığı ya da hazırlatıldığı, hazırlanan projelerin ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden Toprak Koruma Kurullarının uygun görmesi halinde, valilikçe onanıp uygulanacağı; mutlak tarım, özel ürün ve dikili tarım arazilerini kullananlar tarafından hazırlanan veya hazırlatılan, arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafazası ve geri kazanımına yönelik projelerin de "tarımsal amaçlı projeler" kapsamında değerlendirileceği, bu projelerin, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanacağı, hazırlanan projelerin Toprak Koruma Kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verileceği, uygulanmasına yönelik takip ve denetimin ise valiliklerce yapılacağı, bunların dışında, tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik hazırlanmak istenilen projelerin, "toprak koruma projesi" olarak kabul edilmeyip, "ıslah amaçlı hazırlanan projeler" olarak değerlendirileceği ve ıslah amaçlı projelerin, Yönetmelik hükmünün değişiklik sonrası haliyle Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış mühendislerce veya Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanacağı, Toprak Koruma Kurulu tarafından değerlendirilerek uygulanıp uygulanmayacağına karar verileceği, yine uygulanmasına yönelik takip ve denetiminin valiliklerce yapılacağı anlaşılmaktadır. Yine kararda yer verilen ziraat mühendislerine ait meslek mevzuatına ilişkin hükümlerin incelenmesinden; ziraat fakültelerini bitiren ziraat mühendislerinin ya da yüksek ziraat mühendislerinin görev ve yetkilerinin 7472 sayılı Kanun ile Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük'te düzenlendiği, bu yetkilerin, genel çalışma alanları dışında lisans ve yüksek lisans diploması aldığı alanlarla sınırlı olduğunun, Tüzük'te yalnız ziraat mühendislerinin yetkili olduğu alanlar dışındaki konularda, diğer fakülte ve yüksek okulların lisans ve yüksek lisans düzeyinde öğrenim programlarını bitirenlerin öğrenim gördükleri alanlarda çalışma haklarının saklı olduğunun belirtildiği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliğinin 7. maddesinde yer alan düzenlemeye göre Türkiye’deki üniversitelerin Ziraat Fakültelerinin lisans programlarını bitirerek Ziraat Mühendisi veya Ziraat Yüksek Mühendisi diploması alanlar ile Türkiye’deki fakülte ve yüksek okulların tarımsal nitelikli programlarını bitirerek mühendis diploması alanlar ile yurt dışında, yukarıda sayılan öğrenimlere eşdeğer öğrenim gördüğünü belgeleyenlerin Ziraat Mühendisleri Odasına üye olabildiği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası Meslek İçi Eğitim, Uzmanlık ve Belgelendirme Yönetmeliğinde de, Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün belirlediği çalışma alanlarına uygun olarak meslek uygulama alanlarının ve yetki alanlarının gösterildiği, uzmanlığın hangi konuları kapsayacağı ve belgelendirmenin hangi koşullara dayandırılacağının Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ziraat Mühendisleri Odası tarafından belirleneceği ve gerek ziraat mühendisliği fakültesi mezunu gerekse diğer fakültelerin ve yüksekokulların tarımsal nitelikli programlarını bitirerek mühendis diploması alan Oda üyelerine, bu belirleme çerçevesinde Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenecek eğitim ve yapılacak sınav sonucunda yetki belgesi düzenleneceği anlaşılmaktadır. Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmelik'in 9. maddesinin 6. fıkrasında yapılan değişiklik öncesinde tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde, arazi sahiplerince hazırlanmak istenilen ıslah amaçlı projelerin ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış mühendislerce ve Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanmasının öngörüldüğü, yapılan dava konusu değişiklik ile ıslah amaçlı projelerin hazırlanması için bu ikili şartın kaldırılarak, ıslah amaçlı projelerin, ziraat mühendisleri odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış mühendislerce ya da Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanmasının mümkün hale getirildiği görülmektedir. Bu itibarla; kararda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, Yönetmelik hükmünde yapılan değişikliğin, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi, tarımsal amaçlı arazi kullanım plan ve projelerinin hazırlanmasına özel bir düzenleme getirmediği, yanlızca tarım dışı alanlarda ve marjinal tarım arazilerinde; sahiplerince arazi özelliklerinin iyileştirilmesi, muhafaza ve geri kazanımına yönelik ıslah amaçlı projelerin hazırlanmasına ilişkin bir değişiklik içerdiği, Yönetmelik hükmünün değişiklik sonrası haliyle, ıslah amaçlı projelerin, Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika almış mühendislerce ya da Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce hazırlanmasına olanak tanıdığı, her iki durumda da ıslah amaçlı projeyi hazırlamak üzere çalışma alanlarına ilişkin yetkinin, gerek ziraat mühendisi, gerekse fakülte ve yüksek okulların tarımsal nitelikli programlarını bitirerek mühendis diploması alanlar için mevzuatına uygun olarak Ziraat Mühendisleri Odası tarafından verileceği, yapılan değişiklik ile Tüzüğün yetki verdiği mühendislerce, Ziraat Mühendisleri Odası tarafından ayrıca verilen bir eğitim sonucunda sertifika alınmaksızın, ıslah amaçlı projelerin hazırlanmasının mümkün kılındığı, bu durumda da ıslah amaçlı projelerin, mevzuatın öngördüğü usullere uygun olarak yetki verilmiş ziraat mühendisi (ya da mevzuatın öngördüğü durumlarda fakülte ve yüksek okulların tarımsal nitelikli programlarını bitirerek mühendis diploması alanlar) tarafından yapılmasından, ziraat mühendislerinin eğitim almadan proje yapabileceği sonucunun çıkmayacağı, mühendisin, mevzuata uygun olarak yetkilendirilmesi durumunda zaten, uzmanlığının belgelendiği, "Ziraat Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitim sonucu sertifika alınacak" olmasının, eğitimine ve kariyerine katkı sağlamak dışında, Ziraat Mühendisleri Odasını bertaraf edecek ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun koruma sistematiğini bozacak bir yanının bulunmadığı, toprağın korunmasına yönelik kamu menfaatinin gecikmeden teminine yönelik bir düzenleme niteliği taşıdığı anlaşıldığından, davacının iddiaları yerinde görülmemiş olup, söz konusu Yönetmelik maddesinin, dayanağı Kanun'a ve hukuka aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 5.Posta gideri avansından artan tutar bulunması durumunda kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6.Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 09/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. </body></html>