Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/2203 E. , 2025/3187 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/2203 Karar No:2025/3187 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 01/10/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yaptığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 125.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının yargı kararıyla iptal edildiği ve kesinleşen yargı kararı sonrasında 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı, Akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilen denetimde, 01/09/2018 - 30/09/2018 tarihleri arasındaki otomasyon sistemi verileri ile aynı tarihlerdeki yazar kasa mali hafıza raporu verilerinin alındığı, ... numaralı yazar kasadan belirtilen tarihlerde 386.428 litre satış yapıldığı, aynı yazar kasaya bağlı olan pompanın otomasyon sistemindeki satışlarının ise 109.260 litre olduğu ve arada 277.168 litre fark olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin dağıtıcısı olan ... Petrolcülük Anonim Şirketi'nden Eylül 2018 dönemi boyunca bayiye yaptığı akaryakıt satışlarını gösteren faturaların talep edildiği, ibraz edilen faturalar üzerinde yapılan incelemelerde bayinin 12 adet fatura ile toplamda 249.499 litre motorin aldığı, alım miktarının yazar kasa kayıtlarına göre satış yaptığı miktardan 136.929 litre az, otomasyon sisteminde yer alan pompa satışlarından ise 140.239 litre fazla olduğu, dolayısıyla veriler arasında uyumsuzluk olduğu tespit edildiği, Davacıya ait Kurum kayıtlarında yer alan otomasyon verileri, dağıtıcısından aldığı akaryakıt miktarını gösterir faturalar, yazar kasaya ait mali hafıza kayıtları bir arada değerlendirildiğinde davacının otomasyon verileri arasında tutarsızlıklar olduğu, davacının sözleşmeli dağıtıcısından alınan verilerin de bu durumu desteklediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idare tarafından dava konusu fiil hakkında daha evvelde verilen idari para cezası Mahkeme nezdinde lehe sonuçlandığı, yorum yoluyla ceza tesis edilemeyeceği, uzman görüşü alınmadığı, tespitin neye göre yapıldığının belli olmadığı ve ön soruşturma yapılmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 01/10/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, 01/09/2018 - 30/09/2018 tarihleri arasındaki otomasyon sistemi verileri ile aynı tarihlerdeki yazar kasa mali hafıza raporu verilerinin alındığı, ... numaralı yazar kasadan belirtilen tarihlerde 386.428 litre satış yapıldığı, aynı yazar kasaya bağlı olan pompanın otomasyon sistemindeki satışlarının ise 109.260 litre olduğu ve arada 277.168 litre fark bulunduğunun tespit edildiği, davacı şirketin dağıtıcısı olan ... Petrolcülük A.Ş.'den, Eylül 2018 dönemi boyunca, 12 adet fatura ile toplamda 249.499 litre motorin aldığı, ödeme kaydedici cihaz kayıtlarına göre satış yaptığı miktarın dağıtıcısından yaptığı alım miktarından 136.929 litre daha az, otomasyon sisteminde yer alan pompa satışlarından ise 140.239 litre daha fazla olduğu, dolayısıyla veriler arasında uyumsuzluk olduğu, davacı şirketin davalı idareye sunduğu savunmasında, 13-14/09/2018 tarihinde yaşanan yıldırım çarpması sonucu sayaçların, yazarkasa beyinlerinin, otomasyon bilgisayarının, dispanser beyinlerinin ve daha birçok cihazın kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle ödeme kaydedici cihaz kayıtları ile otomasyon kayıtları arasında uyumsuzluk meydana geldiği ileri sürüldüğü, yıldırım çarpmasından önceki tarihlerde de gün içinde ve toplamda dönem başı stok + tanka dolum - pompa satış = dönem sonu stok hesaplamasının sağlanamadığı ve davacı tarafından bunun aksini ortaya koyacak herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığından davacı şirketin savunmasına itibar edilemediği bahisle davacının dağıtıcı harici akaryakıt ikmali fiiline uygun olarak 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının tesis edildiği, bu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Bayiler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, bayi lisanslarına ilişkin düzenlemelerin (teknik, güvenlik, kapasite, çevre vb.) Kurum tarafından yapılacağı, bayilerin, dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetini yürütecekleri; aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde, bayilerin lisanslarının devamı süresince, bayisi oldukları dağıtıcı haricinde diğer dağıtıcı ve onların bayilerinden akaryakıt ikmali yapılmaması ile yükümlü oldukları kuralına yer verilmiştir. 5015 sayılı Kanun'un "idari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 3 numaralı alt bendinde, 5, 6, 7, 8 ve 17. maddelerin ihlali halinde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği; aynı maddenin 2. fıkrasının (d) bendinde, 8. maddenin ihlali halinde bayiler için (c) bendinde yer alan cezanın beşte birinin uygulanacağı; 19. maddesinin 7. fıkrasında ise, yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak bu Kanun'un getirdiği yükümlülüklere uymayanlara Kurumca bin beş yüz Türk Lirasından yetmiş bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır. Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Bayilik Lisansı Sahiplerinin Yükümlülükleri" başlıklı 38/d maddesinde, "Bayilik lisansı sahipleri ... Bayisi oldukları dağıtıcı haricinde akaryakıt temini yapılmaması ... ile yükümlüdür." kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilen denetimde, yazar kasa ve pompa satışları arasındaki farkın tespitiyle birlikte dağıtıcıdan alınan faturalı motorin miktarı ile istasyon satış verileri arasındaki uyumsuzluktan bahisle dağıtıcı harici akaryakıt ikmali fiilinden verilen idari para cezasına ilişkin Kurul kararının iptali için işbu davanın açıldığı anlaşılmakla birlikte, aynı denetimde ve aynı soruşturma raporuyla kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete verilen idari para cezasına dair Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince verile davanın reddi kararı, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "13-14/09/2018 tarihlerinde meydana gelen yıldırım düşmesi neticesinde istasyondaki kullanılamaz hale gelen elektronik cihazların yeniden satın alınarak değiştirildiği, 14/09/2018 müracaat tarih, 18/09/2018 onarım ve 24/09/2018 teslim tarihli yetkili servis hizmet fişinde yıldırım düşmesi sebebiyle 120 mühür 1607 kart nolu yazar kasanın açılamadığının tespit edildiği, yazar kasa mali hafıza ve beslemenin değiştiği, mail boardın onarıldığı, netice itibarıyla teknik servisler tarafından yapılan inceleme sonucunda istasyondaki bazı cihazların hasar gördüğü ve bu hasarların giderilmesi adına davacının teknik servislere yapılan arıza bildirimleri ile arızaların giderilme süreçlerine yer verildiği, 21/01/2020 tarihli Soruşturma Raporunda, lisansı ile tanınan haklar dışında faaliyet göstererek otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmamasına rağmen bayilik faaliyeti yapıldığının belirtildiği, ancak istasyondaki arızanın davacının iradesi dışında yıldırım düşmesinden kaynaklandığı hususu dikkate alınmadan, bu arızanın giderilmesi için davacı şirketin mevzuatın öngördüğü yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin raporda tartışılmayıp soyut gerekçelerle raporun tanzim edildiği, ayrıca davalı idare tarafından olay tüm ayrıntılarıyla ortaya konulmayarak, davacının "yıldırım çarpması sonucu yaşanan arızadan kaynaklı olarak satışların sisteme düzgün yansımadığı ve verilerin uyuşmaması sonucu doğduğu, bu nedenle 277.168 litre fark oluştuğu" yönündeki iddiası somut verilere dayandırılmak suretiyle karşılanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. İşbu Karar, Dairemizin 18/09/2025 tarih ve E:2022/2534, K:2025/2746 sayılı kararı ile de onanmıştır. Bu durumda, aynı denetim ve fiil tarihinde kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu fiili dolayısıyla davacı hakkında verilen idari para cezasının istasyondaki arızanın davacının iradesi dışında yıldırım düşmesinden kaynaklandığı hususu dikkate alınmadan, bu arızanın giderilmesi için davacı şirketin mevzuatın öngördüğü yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin raporda tartışılmayıp soyut gerekçelerle raporun tanzim edildiği, ayrıca davalı idare tarafından olay tüm ayrıntılarıyla ortaya konulmayarak, davacının "yıldırım çarpması sonucu yaşanan arızadan kaynaklı olarak satışların sisteme düzgün yansımadığı ve verilerin uyuşmaması sonucu doğduğu, bu nedenle 277.168 litre fark oluştuğu" yönündeki iddiası somut verilere dayandırılmak suretiyle karşılanmaksızın tesis edildiği gerekçesiyle iptal edildiğinden ve bu karar Dairemizce onandığından, aynı maddi sebebe bağlı olarak tesis edilen dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali fiili dolayısıyla uygulanan idari para cezasında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>