Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/4061 E. , 2025/9162 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4061 Karar No : 2025/9162 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bölüm ve Ana Bilim Dalı Başkanı olan davacı tarafından; 1- Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne kayıt yaptıran bir öğrencinin, başka bir yükseköğretim kurumuna geçiş yapması sonrası ... Üniversitesine dönme hakkından yararlanıp yararlanamayacağı konusundaki ... Üniversitesinin görüş istemi üzerine ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'' 'in 5. maddesine ''ve Dikey Geçiş Sınavı'' ibaresinin eklenmesine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarihli işleminin ve 2- Bu işlemin uygulanması suretiyle tesis edilen Rektörlüğün ... tarih ve ... sayılı, ''Ek madde 1 kapsamındaki geri dönüş hakkı ve DGS puanı hakkında'' konulu, intibak işleminin yapılmasının sağlanmasına yönelik işleminin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Öğrencinin, ... Üniversitesine dönüş isteminde bulunduğu tarih itibarıyla geçerli olan ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'' uyarınca ... Üniversitesine dönmesinin mümkün olmadığı, düzenleyici işlemin hukuka aykırı olarak değiştirilmesinin, bireysel işlemi hukuka uygun hale getiremeyeceği, öğrencinin DGS sonucu ... Üniversitesine kayıt yaptırmış olması nedeniyle, kendi isteği ile ... Üniversitesine yatay geçiş yapması sonrası, ... Üniversitesine dönüş hakkı bulunmadığı, usul ve esaslarda DGS ile değil, ÖSYS ile kayıt hakkı kazananların dönüş yapabileceğinin düzenlendiği, davalı idarece 2022 yılında yapılan değişiklikle düzenlemeye DGS’nin de eklendiği, kişiye özel değişiklik yapılmasının, maksat unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ek 1. maddesi ile yatay geçişe ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Yükseköğretim Yürütme Kuruluna tanınan yetkinin aşıldığı, DGS ile üniversiteye kayıt yaptıran öğrenciye ÖSYS merkezi yerleştirme ile kayıt yaptıran öğrenci gibi dönüş hakkı tanınmasının mümkün olmadığı iddia edilmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Usul yönünden, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, menfaat ihlali bulunmadığından, davanın reddi gerektiği; esas yönünden, Yönetmelik hükmünün iptal edilmesinin istenildiğinden bahisle, hükmün üst hukuk normlarına uygun olduğu, Yükseköğretim Kurulunun öğrencilerin yatay ve dikey geçişleri ile ilgili esasları tespit etme görev ve yetkisinin bulunduğu savunulmaktadır. ... ÜNİVERSİTESİNİN SAVUNMASI : Yükseköğretim programlarına öğrencilerin seçimi ve tercihlerine göre yerleştirme sistemin genel adının ‘’Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi'' olduğu, DGS ile lisans programlarına yapılan yerleştirmenin, merkezi yerleştirme sınavına dayanılarak yürütülen bir süreç olduğu, merkezi yerleştirme puanının, ÖSYM tarafından diploma programlarına merkezi yerleştirme amacı ile yapılan sınavlara katılan adayların aldığı puanı tarif ettiği, Yükseköğretim Yürütme Kurulun yatay geçiş usul ve esaslarını belirleme yetkisinin bulunduğu öne sürülmektedir. DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN BEYANI : Usul açısından, davacının menfaati bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, süresinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; düzenleyici işlemin müdahile uygulanan işlem olmadığı, uygulanan işlem ile düzenleyici işleme karşı ayrı ayrı dava açılabileceği, esas açısından, ÖSYS ile yerleşen öğrenciye tanınan hakkın, DGS ile yerleşen öğrenciye de tanınması gerektiği, aksinin ayrımcılığa yol açacağı, 01/09/2021 tarihinde ... Üniversitesi Yönetim kurulu kararı ile kaydının yapıldığı, yatay geçiş işleminin mevzuata uygun olduğu, yatay geçiş şartlarının belirlenmesinde Yükseköğretim Kurulunun yetkili olduğu, Yükseköğretim Kurulunun takdir yetkisini eşitlik ilkesine uygun olarak kullandığı, kazanılmış hakkının bulunduğu, statüsünün korunması gerektiği, ÖSYS’nin merkezi yerleştirme sisteminin adı olduğu ve sınavsız yerleştirme işlemlerinin dahi bu kapsamda yer aldığı, tarafının ÖSYS kapsamında ÖSYM tarafından yapılan dikey geçiş için uygulanan merkezi sistem olan DGS sonucunda ... Üniversitesi’ne hukuka uygun bir şekilde yerleştirildiği, ÖSYS sınav sisteminin en son 2017 yılında uygulandığı, 2018 yılından itibaren ÖSYS’nin kaldırıldığı ve YKS’nin getirildiği, tarafının 2021 yılında geri dönüş hakkını kullandığı, bu tarihte ÖSYS sisteminin bulunmadığı, ÖSYS kapsamına hangi sınavların girdiğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, DGS’nin de merkezi bir sınav olduğu ve ÖSYS sistemi içinde değerlendirilmesi gerektiği, yine merkezi puanla ... Üniversitesi’ne yatay geçiş yaptığı, işlemin hukuka uygun olduğu iddia edilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne kayıt yaptıran müdahilin, başka bir yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yapması sonrası ... Üniversitesine dönme hakkından yararlanıp yararlanamayacağı konusundaki ... Üniversitesinin görüş istemi üzerine "Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri"nin 5. maddesine "ve Dikey Geçiş Sınavı" ibaresinin eklenmesine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın uygulanması suretiyle tesis edilen müdahilin intibak işleminin yapılmasının istenilmesine ilişkin ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle YÖK Başkanlığı ile ... Üniversitesine karşı açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; davalılar yanında müdahil olan şahsın, 2016 yılında ÖSYS sonucu ile A.Ü. MYO Bilgisayar Programcılığı bölümüne yerleştiği, 2018 yılında Dikey Geçiş Sınavı (GDS) "Ek Yerleştirme" ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne kayıt yaptırdığı ve kaydını 1 yıl süre ile dondurduğu, 2019 yılında, "Merkezi Yerleştirme Puanı" ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne yatay geçiş yapmak için başvurduğu ve bu başvurunun da Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 1. maddesi kapsamında yapıldığı, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla yatay geçiş başvurusunun kabul edildiği, Bu Üniversitede iki yıl eğitim aldıktan sonra ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne geri dönme isteminin, ... Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilmesi üzerine müdahilin 22/09/2021 tarihinde ... Üniversitesinden ayrıldığı, ... Üniversitesine geri dönen müdahilin, 2021-2022 eğitim öğretim yılının güz döneminde İngilizce hazırlık sınıfı okumuş olup, İngilizce yeterlilik sınavında başarılı olması üzerine intibak işlemlerinin yapılması istemiyle 09/02/2022 tarihinde Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanlığına başvurduğu, Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanlığı tarafından Mühendislik Fakültesi Dekanlığına yazılan ... tarih ve ... sayılı yazıda, müdahilin ... Üniversitesine geri dönüş işleminin hukuka aykırı olması nedeniyle iptal edilmesinin istenildiği, Bunun üzerine, ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümüne kayıt yaptıran müdahilin, başka bir yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yapması sonrası ... Üniversitesine dönme hakkından yararlanıp yararlanamayacağı hususunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş sorulduğu, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 06/04/2022 tarih ve 2022.14.3655 sayılı kararıyla "Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri"nin 5. maddesi değiştirilerek maddeye "ve Dikey Geçiş Sınavı" ibaresinin eklendiği, Bu kararın uygulanması suretiyle tesis edilen ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde, Dekanlıktan müdahilin intibak işleminin yapılması istenilmesi üzerine, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bölüm ve Ana Bilim Dalı Başkanı olan davacı tarafından, işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'' 'in 5. maddesine ''ve Dikey Geçiş Sınavı'' ibaresinin eklenmesine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 06.04.2022 tarihli işlemi yönünden; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. Maddesinin (e) bendinde, "Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek," Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış; 44. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinin son cümlesinde, "Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir."; 45. Maddesinin (e) bendinde, "Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir." hükmü yer almıştır. 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 2. Maddesinde, bu Yönetmeliğin, yükseköğretim kurumlarındaki önlisans ve lisans düzeyindeki diploma programları arasındaki her türlü yatay geçişleri, çift anadal, yandal programları ve kredi aktarımına ilişkin hükümleri kapsadığı belirtilmiş; "Sonuçların ilanı ve intibak programı" başlıklı 8. maddesinde, "Her bir diploma programına yatay geçiş için başvuran adayların değerlendirme sonuçları, ilgili yükseköğretim kurumunun internet sayfasında duyurulur... İlgili komisyonlar öğrencinin daha önceki dönemlerde aldığı dersler ile yatay geçiş yaptığı programın derslerini dikkate alarak, senatonun belirlediği esaslara göre öğrencinin hangi yarıyıla veya sınıfa intibak ettirileceğini tespit eder, varsa öğrencinin alması gereken ilave derslerden oluşan bir intibak programı ile muaf tutulması gereken dersleri belirler...." hükmü; "Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş" başlıklı Ek 1. Maddesinde, "Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir. Programa yatay geçişe ilişkin başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ile yatay geçişlere ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilir. Belirlenen usul ve esaslar uyarınca öğrencilerin başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları tarafından değerlendirilerek yatay geçişleri kabul edilir. Başvurunun kontenjandan fazla olduğu durumlarda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlayıp sıralanarak kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir. Bu madde kapsamında eğitim gördüğü programdan farklı bir programa yatay geçiş yapan öğrencilerin azami süreleri, programın azami süresinden kabul edildiği sınıf çıkartılarak hesaplanır." hükmü yer almıştır. 2547 sayılı Kanun'un 7/e ile 45/e maddelerine dayanılarak hazırlanarak 19.02.2002 tarihli 24676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin 7. Maddesinde, "Bu Yönetmelikte belirlenen koşulları sağlayan ve başvuruları kabul edilen adaylar sözel ve sayısal bölümlerden oluşan bir yetenek sınavına alınırlar. (Değişik ikinci cümle:RG-19/7/2012-28358) Yerleştirmede, adayların yetenek sınavında elde ettikleri puanlar ile adayların akademik not ortalamaları göz önünde tutularak belirlenen Ön Lisans Başarı Puanı dikkate alınır. (Değişik üçüncü cümle:RG-4/8/2012-28374) Akademik not ortalamalarından elde edilecek Önlisans Başarı puanlarının sınav puanlarına katılarak Dikey Geçiş Sınavı Puanının nasıl hesaplanacağı ÖSYM tarafından belirlenir ve Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzunda yer alır." hükmü getirilmiştir. Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği hükme bağlanmıştır. Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını, yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Bu asli düzenleme yetkisinin Yasama organına ait olmasının doğal bir sonucudur. Ancak, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, Kanun, Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, kılavuz, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Ancak bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmeleri mümkün değildir. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen tüzük, yönetmelik, genelge, kılavuz gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. İdarenin düzenleyici idari işlem tesis etme yetkisinin "Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesinin bir sonucu olarak ikincil nitelikte bir kural koyma yetkisi olduğu göz önüne alındığında; söz konusu yetkinin kanunların çizdiği çerçeve içinde kalması ve kanunlara uygun olarak kullanması zorunludur. Bu bağlamda kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa düzenlemenin yönetmelikle yapılması, ayrıca normlar hiyerarşisinde yönetmeliğe göre daha alt düzeyde yer alan düzenleyici işlemlerin yönetmelikle çizilen sınırı aşmaması ve yönetmeliğe uygun olması bir diğer zorunluluktur. Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte incelenmesinden: yatay ve dikey geçiş ile ilgili esasların belirlenmesi Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış; bu kapsamda hazırlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 1. Maddesinde, yatay geçişlere ilişkin usul ve esasların Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edileceği hükme bağlanmış ve bu hüküm doğrultusunda Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilen " Yönetmeliğin Ek Madde 1 Uyarınca Yapılacak Yatay Geçiş İşlemlerinde Güz ve Bahar Dönemi İçin Yükseköğretim Kurumları Tarafından Yürütülecek İşlemlerin Usul ve Esasları"nın "Güz Başvurularına İlişkin Usul ve Esaslar" kısmındaki 5. Maddede, "Öğrencilerin Ek Madde 1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmesine (ilgili dönem başvurularından önce Ek Madde 1 uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin tekrar yatay geçiş yapamayacağına) ancak, söz konusu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin ÖSYS merkezi yerleştirme sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmeleri" karara bağlanmış iken dava konusu 06/04/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile "ÖSYS merkezi yerleştirme" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve Dikey Geçiş Sınavı" ibaresi eklenmek suretiyle kapsamın genişletildiği anlaşılmaktadır. Bu halde; amacı, kapsamı ve düzenleme alanı dikkate alındığında, davalı idarenin bu konudaki düzenleme yetkisini; Yükseköğretim Kurulunun yetkisinde olan yönetmelik çıkarmak veya mevcut yönetmelikte değişiklik yapmak suretiyle kullanması gerekirken, dayanağı Yönetmelikte mevcut olmayan hususun, bu yönetmelikle verilen yetkiyi aşacak biçimde Yükseköğretim Yürütme Kurulunca karara bağlanan daha alt bir düzenlemede (Ek Madde 1 Uygulama İlkelerinde) değişiklik yapmak suretiyle kullanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı, ''Ek madde 1 kapsamındaki geri dönüş hakkı ve DGS puanı hakkında'' konulu, intibak işleminin yapılmasının sağlanmasına yönelik işlemi yönünden; Bir yükseköğretim kurumuna Ek Madde 1 uyarınca yatay geçişi kabul edilerek, kayıt olan öğrencilerin, daha önce kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunda aldığı ve başarılı olduğu derslerden muaf sayılması sonucu devam edecekleri yarıyılın belirlenmesine yönelik intibak işlemlerinin yapılabilmesi için, öğrencinin yatay geçiş kabul ve kayıt işlemlerinin hukuka uygun olarak tesis edilmiş olması gerektiği tartışmasız olup; intibak işlemleri hakkında karar verme yetkisinin ise fakülte yönetim kurulunda olduğu açıktır. Bununla birlikte; Uygulama İlkelerinde yapılan dava konusu değişiklik, ... Üniversitesi Rektörlüğünün görüş istemi üzerine tesis edilmiştir. Yükseköğretim Yürütme Kurulu, Dikey Geçiş Sınavının, ÖSYS merkezi yerleştirme kapsamında olup olmadığı yönünde belirleme ya da açıklama yapmak yerine, 5. maddeye ''ve Dikey Geçiş Sınavı'' ibaresi eklemek suretiyle, 5. maddede değişiklik yapma yoluna gitmiştir. Müdahilin, ... Üniversitesine kayıt olduğu tarih itibarıyla, Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkelerinin 5. maddesinde, kural olarak öğrencilerin ek madde 1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmesi kabul edilmiştir. İlgili dönem başvurularından önce ek madde 1 uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin tekrar yatay geçiş yapamayacağı açıkça kurala bağlanmıştır. Bu tarih itibarıyla; bu kuralın istisnası olarak aynı maddenin devamında, bu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin sadece ÖSYS merkezi yerleştirme sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmeleri mümkün kılınmıştır. Bu tarihte; öğrencilerin Dikey Geçiş Sınavı sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna geri dönebilmelerine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Yükseköğretim kurumları, Ek Madde 1'in amacı dışında kullanımına yol açacak şekilde, yatay geçiş kabul işlemleri tesis edemeyeceklerdir. Uygulama İlkelerine aykırı olarak, müdahile bu yönde bir hak tanınması, Dikey Geçiş Sınavı sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna geri dönme isteminde bulunan ilgililer bakımından eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar yaratacaktır. Asıl kuralın öğrencilerin Ek Madde 1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmeleri yönünde olduğu ve istisna olarak sadece ÖSYS merkezi yerleştirme sonucu kayıt hakkı kazananlara geri dönüş hakkı tanındığı dikkate alındığında, istisnanın kapsamının genişletilmesine yol açacak şekilde yapılan uygulamaların hukuka aykırı olacağı açık olduğu gibi; kayıt tarihinden çok sonra 06/04/2022 tarihinde tesis edilen genel işlemin de, yukarıda açıklanan nedenlerle hukuka aykırılığı ortaya konulmuş olduğundan; dava konusu birel işlemin her halükarda hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/11/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekili Av. ... ile davalı yanında müdahil ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten sonra Danıştay Savcısı ...'nun dosyaya sunduğu ve taraflara tebliğ edilen 11/9/2024 tarihli düşüncesinde maddi hata yapıldığını belirtmesi üzerine sözlü olarak yeniden mütalaa alınarak ek mütalaa dosyaya eklendi. Duruşma esnasında taraflara Danıştay savcısının ek mütalaasına karşı beyanda bulunmak üzere son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Üye ... ve Üye ...'in, davacının dava açma ehliyeti bulunmadığı ve bu nedenle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği karşı oyuna karşılık davacının dava açma ehliyeti olduğu kabul edilerek işin gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bölüm ve Ana Bilim Dalı Başkanıdır. Davalı yanında müdahil öğrenci, 2016 ÖSYS ile Ankara Üniversitesi Elmadağ MYO Bilgisayar Programcılığı programına yerleşmiş, 2018 DGS ek yerleştirme ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kayıt olmuş, 2019 yılında ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisan Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek madde 1 kapsamında yatay geçiş yapmış, 2021-2022 yılında ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne aynı madde kapsamında geri dönmek için başvurmuş ve 1/9/2021 tarihinde yatay geçişi kabul edilmiştir. ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü tarafından kaydın iptali için yapılan 27/09/2021 tarihli itiraz üzerine davalı Üniversite tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına görüş sorulmuş ve ... tarih ve ... sayılı Kurul cevabi yazısında, 06/04/2022 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri''nin 5. maddesinin, “Öğrencilerin Ek Madde -1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmesine, (İlgili dönem başvurularından önce Ek Madde-1 uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin tekrar yatay geçiş yapamayacağına) ancak, söz konusu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin ÖSYS/YKS/ÖZYES merkezi yerleştirme veya Dikey Geçiş Sınavı sonucu veya ALÜGS sonucu ile kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmelerine,” şeklinde değiştirildiği belirtilmiştir. Bu yazı üzerine ... tarih ve ... sayılı işlemle davacının intibak işleminin yapılmasına karar verilmiştir. Anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile davalı yanında müdahilin usule yönelik itirazları kabul edilmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT : 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinin 1. fıkrasının son cümlesinde; ''Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.'' kuralı yer almıştır. 2547 sayılı Kanun'un 7/1-e ve 44/c maddelerine dayanılarak ihdas edilen 24.04.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliği'nin ‘’Tanımlar’’ başlığını taşıyan 4. maddesinin (g) bendinde; ''İlgili yönetim kurulu: Yükseköğretim kurumlarındaki fakültelerde fakülte yönetim kurulunu, yüksekokullarda yüksekokul yönetim kurulunu, konservatuvarlarda konservatuvar yönetim kurulunu, meslek yüksekokullarında meslek yüksekokulu yönetim kurulunu,'' ifade edeceği kuralı; ''Başvuru ve değerlendirme'' başlığını taşıyan 7. maddesinin 4. fıkrasında; ''Diploma programına yatay geçiş yerleştirme işlemleri yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurulu kararı üzerine yapılır.'' kuralı; ''Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş'' başlığını taşıyan ek madde 1'de; ''Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir. Programa yatay geçişe ilişkin başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ile yatay geçişlere ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilir. Belirlenen usul ve esaslar uyarınca öğrencilerin başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları tarafından değerlendirilerek yatay geçişleri kabul edilir. Başvurunun kontenjandan fazla olduğu durumlarda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlayıp sıralanarak kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir. Bu madde kapsamında eğitim gördüğü programdan farklı bir programa yatay geçiş yapan öğrencilerin azami süreleri, programın azami süresinden kabul edildiği sınıf çıkartılarak hesaplanır.'' kuralı yer almıştır. Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği'nin ''Üniversite Yönetim Kurulu'' başlığını taşıyan 6. maddesinin (b) bendinde; ''Görevleri: Üniversite yönetim kurulunun idari faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: 1. Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek, 2. Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak, üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe sunmak, 3. Üniversite yönetimi ile ilgili olarak rektörün getireceği konularda karar almak, 4. Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak, 5. Kanun ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır.'' kuralına yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin ''Fakülte Yönetim Kurulu'' başlığını taşıyan 10. maddesinin (b) bendinde, fakülte yönetim kurulunun görevleri sayma suretiyle belirlenmiş olup; bu bendin 5. fıkrasında, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim- öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek bu görevler arasında düzenlenmiştir. Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkelerinin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 06.04.2022 tarih ve 3655 sayılı kararıyla değişik 5. maddesinde; ''Öğrencilerin Ek Madde-1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmesine, (ilgili dönem başvurularından önce Ek Madde-1 uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin tekrar yatay geçiş yapamayacağına) ancak, söz konusu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin ÖSYS merkezi yerleştirme sonucu ve Dikey Geçiş Sınavı kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmelerine, '' kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'' 'in 5. maddesine ''ve Dikey Geçiş Sınavı'' ibaresinin eklenmesine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 06/04/2022 tarihli işlemi yönünden; Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliği'nin ek madde 1'de kurala bağlandığı üzere, bu madde uyarınca yapılacak yatay geçiş başvurularına ilişkin başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ile yatay geçişlere ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Yürütme Kurulu yetkilidir. Davaya konu Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri ile de anılan Yönetmeliğin ek madde 1'e dayanılarak, bu madde uyarınca yapılacak yatay geçiş işlemlerinde güz ve bahar dönemi için yükseköğretim kurumları tarafından yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu bakımdan; ek madde 1 uyarınca yapılacak yatay geçişlere ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olan Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından, bu yetkiye dayanılarak, ''Güz ve Bahar Dönemi Ek Madde 1 Uygulama İlkeleri'' 'in 5. maddesine ''ve Dikey Geçiş Sınavı'' ibaresinin eklemesi suretiyle, bu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin, Dikey Geçiş Sınavı sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihinde geri dönebilmelerini mümkün kılınarak, yatay geçiş esasının belirlendiği anlaşıldığından, üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. ... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı, ''Ek madde 1 kapsamındaki geri dönüş hakkı ve DGS puanı hakkında'' konulu, intibak işleminin yapılmasının sağlanmasına yönelik işlemi yönünden; ... Üniversitesi Lisans Programlarına Yatay Geçiş Yönetmeliği'nin "İntibak işlemleri" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Kabul edilen adayların, daha önce kayıtlı oldukları programda aldıkları derslerden hangilerinin, geçiş yaptıkları programda hangi derslere karşılık sayılacağı; bölümün önerisi üzerine ilgili yönetim kurulu tarafından karara bağlanır. (2) Yatay geçişte öğrencinin kaç yarıyıl transfer ettiği, transfer edilen krediler 17'ye bölünerek ve en yakın tam sayıya tamamlanarak bulunur. Bu sayı öğrencinin daha önce kayıtlı olduğu programda fiilen okuduğu yarıyıl sayısından fazla ise fiilen okunan sayıda yarıyıl transfer edilebilir. Transfer edilen yarıyıllar normal ve azami sürelere sayılır. (3) CC ve üzeri not alınarak tamamlanan ve ilgili fakülte veya yüksekokul tarafından transferi kabul edilen dersler, Pass (P) notu ve kredileri ile birlikte not çizelgesine işlenir. (4) Öğrencinin başarıyla tamamladığı derslerin kapsamının Üniversitenin programlarıyla aynı, ancak kredilerinin farklı olması durumunda, ilgili bölüm tarafından teorik, uygulama ve laboratuvar saatleri de göz önüne alınarak eşdeğerliliğine karar verilen derslere, ilgili yönetim kurulunun da onayı ile eşdeğer sayılan dersin kredisi verilir. (5) Öğrencinin yeni programına kayıt yaptırdığı yarıyılı takip eden ilk kayıt dönemi başına kadar yatay geçiş kredilerinde değişiklik yapılabilir. Değişiklik başvuruları, ilgili yönetim kurulu tarafından incelenir ve karara bağlanır." kuralı yer almıştır. Dava dosyasının incelenmesinden, müdahil öğrencinin 2018 DGS ek yerleştirme ile ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kayıt olduğu ve bir sene kaydını dondurduğu, 2019 yılında ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisan Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek madde 1 kapsamında yatay geçiş yaptığı, 2021-2022 yılında ... Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne aynı madde kapsamında geri dönmek için başvurmuş ve 1/9/2021 tarihinde yatay geçişinin kabul edildiği, 31/1/2022 tarihinde yapılan ingilizce yeterlik sınavında başarılı olması üzerine ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararı ile intibak işleminin yapıldığı, bu kapsamda 44 kredilik 14 dersin transfer edildiği, davalı idare tarafından mevzuata uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/11/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : X - Anayasa'nın 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin ikincil düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır. Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de; idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmaktadırlar. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılacağı tabiidir. Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği açıktır. Bu bakımdan, alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. 24.04.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliği ek 1. maddesinde, "Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir. Programa yatay geçişe ilişkin başvuru takvimi, öğrenci kontenjanına ilişkin esaslar ile yatay geçişlere ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından tespit edilir. Belirlenen usul ve esaslar uyarınca öğrencilerin başvuruları yükseköğretim kurumlarının ilgili kurulları tarafından değerlendirilerek yatay geçişleri kabul edilir. Başvurunun kontenjandan fazla olduğu durumlarda ÖSYS puanı en yüksek adaydan başlayıp sıralanarak kontenjan kadar adayın yatay geçişi kabul edilir." kuralı yer almaktadır. Bu yönetmelik uyarınca hazırlanan ve dava konusu karardan önce mevcut olan Güz ve Bahar Dönemi Usul ve Esaslar'ın 5. Maddesinde "Öğrencilerin Ek Madde -1 uyarınca sadece bir defa yatay geçiş yapabilmesine, (İlgili dönem başvurularından önce Ek Madde-1 uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin tekrar yatay geçiş yapamayacağına) ancak, söz konusu madde uyarınca yatay geçiş yapan öğrencilerin ÖSYS merkezi yerleştirme sonucu kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmelerine," karar verilmişken; dava konusu 06/04/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile "ÖSYS merkezi yerleştirme" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve Dikey Geçiş Sınavı" ibaresi eklenmek suretiyle "Dikey Geçiş Sınavı sonucu ile kayıt hakkı kazananların da yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmelerine" imkan verilmiştir. Yukarıda aktarıldığı üzere, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'na Yönetmeliğin ek 1. maddesi kapsamında sadece yatay geçiş işlemleri için usul ve esaslar hazırlama yetkisi verilmiştir. Davalı idarece, Yönetmeliğin ek 1. maddesi kapsamında hazırlanan Usul ve Esasların, yönetmeliği "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümleri aşar nitelikte düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlem şeklinde hazırlanması gerekirken, bu sınırın aşılarak "Dikey Geçiş Sınavı sonucu ile kayıt hakkı kazananların da yükseköğretim kurumuna daha sonraki başvuru tarihlerinde geri dönebilmelerine" ilişkin yapılan kapsamı genişletici düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Hukuka aykırılığı sabit olan usul ve esaslar uyarınca, davacının yatay geçiş başvurusunun kabul edilerek intibakının yapılmasına ilişkin bireysel işlemin de hukuka aykırı olduğu açıktır. Bu durumda, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle davanın reddi yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>