Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/2814 E. , 2025/7027 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2814 Karar No : 2025/7027 DAVACI : ... VEKİLİ : Av.... DAVALI : ...Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : İster uzaktan, ister açıköğretim, isterse örgün eğitim yoluyla yurt dışındaki bir ortaöğretim kurumunu tamamlayan T.C. uyruklu öğrencilerin Türkiye’deki üniversitelerde eğitim almasına engel bir durum olmadığı, yurt dışında lise eğitimini online olarak aldığı, kendisine denklik belgesinin düzenlendiği, belgelerinde herhangi bir usulsüzlük, eksikliğin bulunmadığı, dava konusu işlemle Dicle Üniversitesine bildirimde bulunulması üzerine Üniversite tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlemin hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, davanın kesin ve yürütülebilir işlem bulunmadığından incelenmeksizin reddine, ehliyet ve süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Esasa ilişkin olarak, yurt dışında bulunarak ortaöğretim seviyesindeki eğitim sistemi farklılığı nedeniyle zorunlu olarak lise eğitimini yurt dışında tamamlayan T.C. uyruklu veya çift vatandaşlık sahibi Türk asıllı öğrencilere yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurarak ilgili üniversitenin kriterlerini sağlamaları kaydıyla Türk vatandaşlarının tabi tutuldukları şartlara göre kamu vicdanını rahatsız etmeyecek şekilde ve ölçülülük ilkesi gözetilerek yükseköğretim imkanı tanındığı, bu öğrencilerin hem Yükseköğretim Kurumları Sınavına hem de Yurt Dışından Öğrenci Kabulü kontenjanlarına girme haklarına sahip oldukları, ancak bu koşullarda bulunmamasına rağmen Türkiye’de yaşayan birçok adayın Yükseköğretim Kurumları Sınavı ile yerleşmeleri çok zor olan alanlarda eğitim görmek amacıyla bazı ülkelerde uzaktan eğitim yoluyla liselerden diploma alarak üniversitelere yabancı öğrenci statüsünde başvuruda bulunma yoluna gittikleri, yurt dışındaki bir ortaöğretim kurumundan uzaktan öğretim imkanları çerçevesinde mezun olunmasının Milli Eğitim Bakanlığınca bu eğitimin ortaöğretime denk sayılmasının İdarelerinin görev ve yetkisi dışında olduğu, ancak sorunun bu öğrencilerin denklik konusu ortaöğretim diplomalarını kullanarak yükseköğretime geçiş sisteminin amacına ve ruhuna aykırı olarak izin vermediği yollardan hak etmedikleri programlara yerleşmeleri olduğu, yurt dışında bulunmaksızın yurt dışında alınan lise diplomalarına ilişkin olarak 04/11/2020 tarihli kararda; yurt dışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurt dışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılamaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabileceklerine, belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiği hususlarına yer verildiği, Milli Eğitim Bakanlığınca yürütülen inceleme soruşturma çalışmaları sürecinde FETÖ terör örgütünün Türkiye’deki ortaöğretimini tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlamış gibi belge düzenleyerek İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden denklik belgesi alınarak, yabancı öğrenci kontenjanı kapsamında üniversitelere yerleştirildiklerinin ortaya çıktığı, Maarif Müfettişlerinin Bursa, Gaziantep, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde yürütülen inceleme-soruşturma sonucunda oluşturulan ... tarih ve ...,... sayılı raporunda yer alan yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde üniversitelerin programlarına kayıtlı olanlar hakkındaki bilgilerin ilgili üniversitelere gönderildiği, diğer illerle ilgili olarak ... tarih ...,...sayılı rapor ekinde yer alan yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde üniversitelerin programlarına kayıt olmuş öğrenciler hakkındaki bilgiler ve söz konusu raporlar ile düzenlenen bilgilere ilişkin özet bilginin üniversiteler tarafından mevcut mevzuat çerçevesinde değerlendirilmek üzere ... tarih ve ... sayılı yazıyla dağıtımlı olarak üniversite rektörlüklerine gönderildiği, Maarif Müfettişlerinin ...,... sayılı raporu ekinde yer alan listede davacıya ilişkin bilgilerin de yer aldığı, ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 14/3-d/6. ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, Dicle Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nde lisans öğrenimi görmekte iken, üniversiteden kaydı silinen davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme esas alınan Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun, Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı; (b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği belirtildikten sonra, (f) bendinde, "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmüne yer verilmiş, bu hükme dayanılarak çıkartılan; Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'da ,2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesi ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkanı bulunan, Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden adaylar, Türk vatandaşlığını kaybedenlere talepleri halinde verilen mavi kart sahibi olduğunu belgeleyen adaylar ile 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam ederek ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayan veya lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) gören uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu ve T.C uyruğunda bulunan adayların üniversitelerce belirlenen kriterler çerçevesinde yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilme uygulaması düzenlenmiştir. Bütün bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve yurtiçinde ikamet edenlerin, yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla yurt dışından çeşitli yollardan aldığı lise diplomasıyla YKS’ye girmeden, YKS ile girilmesi zor olan bölümlere daha kolay yerleşebilme hakkı olduğu sonucuna ulaşmaya olanak bulunmamaktadır. Bunun aksine bir yorumun Kanunun kapsamının genişletilmesi ve bir yükseköğretim programına yerleştirilme konusunda diğer öğrencilerle fırsat eşitsizliği yaratma sonucunu doğuracağı açıktır. Bu itibarla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına ve yurtdışında bulunmamasına rağmen sırf yurtdışı öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak amacıyla yurtdışında bir ortaöğretim kurumundan alınan diploma üzerine ve YKS'ye girmeden herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleştirme işlemi yapılamayacağından, dava konusu düzenleme de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddinin gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelendi: MADDİ OLAY: Suriye Halep Genel Lisesinden 04/07/2011 tarihinde mezun olan davacı hakkında, Kastamonu Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 22/08/2017 tarihli işlemiyle, yurt dışında almış olduğu lise eğitiminin Türkiye’deki lise mezunları seviyesinde olduğunu belirtir denklik belgesi düzenlenmesi sonrasında davacı 2017 yılında yurt dışı öğrenci kabul kontenjanı kapsamında Dicle Üniversitesi Eczacılık Fakültesine kayıt yaptırmıştır. "FETÖ terör örgütünün, Türkiye'de ortaöğretimini tamamlayan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlarına ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlamış gibi belge düzenleyerek İl Milli Eğitim Müdürlüklerinden denklik belgesi alındığı ve bu belge ile öğrencilerin yabancı öğrenci kontenjanı kapsamında Türkiye'deki üniversitelerin tıp, hukuk, eczacılık, eğitim vb. fakültelerine yerleştiği" iddiası üzerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından başlatılan inceleme soruşturma kapsamında; davacının, 2010 yılında Diyarbakır Bağlar Namık Kemal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinden mezun olduğu, yurt dışı mezuniyet tarihinin 2011 yılı olmasına karşın 29/03/2018 tarihinde ilk kez yurt dışına çıktığı, davacının yurt dışı öğrenci kontenjanından kayıt yaptırma hakkının bulunmadığı tespitlerine yer verilmesi üzerine, dava dışı Dicle Üniversitesi tarafından, MEB Teftiş Kurulu Başkanlığının incelemeleri sonucunda ve dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi üzerine, davacının öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine karar verilmiş olup, ilişik kesme işlemine karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, akabinde ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi tarafından, davacının istinaf başvurusu gerekçeli olarak reddedilmiş ve anılan karar Dairemizin 31/12/2024 tarih ve E:2023/5160, K:2024/7960 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Davacının öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde esas alınan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinin (f) fıkrasında; 'Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.' hükmüne yer verilmiştir. Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Usul ve Esaslar'da "...B- Başvuracak Adaylar:...a) Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla,...,4) a) 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) başvuru yapabilmelerine,..., başvurularının kabul edilmesi, b) Adaylardan, 1) T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye’de veya KKTC’de tamamlayanların,...,başvurularının kabul edilmemesi..." yönünde düzenleme yapılmıştır. Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile, "...Yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların YKS ile yükseköğretime geçiş başvurusu yapabilecekleri,...,Halihazırda bu tür diplomalar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt yaptırmış olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu öğrencilerin durumlarının yukarıdaki hususlar çerçevesinde incelenerek işlem yapılması,...,Yukarıda belirtilen hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiğinin bildirilmesinin" husunda karar alınmış ve bu karar ... tarih ve ... sayılı yazı ile tüm üniversitelere bildirilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Kanun koyucu tarafından idareye tanınan düzenleme yetkisinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır. Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir. Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı "Yurtdışından Lise Diploması Almış TC Uyruklu Öğrenciler'' konulu yazısında; "Bilindiği üzere Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına rağmen, yurtdışından öğrenci kabul kontenjanından yararlanmak üzere yurtdışında bulunmaksızın yurtdışından alınan lise diplomalarıyla yükseköğretim kurumlarımıza kayıt yaptırma yoluna gidildiğine ilişkin Kurulumuza ulaşan bazı şikayet ve bildirimler 04.11.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş olup bu bağlamda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesinde yer alan "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurtdışından Öğrenci kabulüne İlişkin Esaslar ile uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklular ile T.C. uyruğunda bulunanların lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde, yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanlarına başvurabildikleri göz önüne alınarak, yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla yurtdışındaki bir liseden diploma alan adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde yükseköğretime geçiş için bu diplomaları ile işlem yapılmaması yurtdışındaki bir liseden örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar bağlamında ise, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomasının alındığı ülkeye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması ve bu hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili olarak tesis edilen işlemin iptalinin gerektiği hususunun ...tarih ve ... sayılı yazımız ile üniversite rektörlüklerine bildirilmiştir. Konu ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunca yürütülen inceleme soruşturma çalışması kapsamında Maarif Müfettişlerinin Bursa, Gaziantep, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde yürütülen inceleme-soruşturma sonucunda oluşturulan ... tarihli...,...sayılı raporunda yer alan yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde üniversitelerin programlarına kayıtlı olanlar hakkındaki bilgiler ilgili üniversitelere gönderilmiş olup Maarif Müfettişlerinin diğer illerle ilgili olarak ... tarih...,...sayılı raporu ekinde yer alan yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesinde üniversitelerin programlarına kayıt olmuş öğrenciler hakkındaki bilgiler ve söz konusu raporlar ile düzenlenen bilgilere ilişkin özet bilginin üniversiteniz tarafından mevcut mevzuat çerçevesinde değerlendirilmek üzere ilişikte gönderilmektedir." hususlarına yer verilmiştir. Yurt dışında bulunarak lise eğitimini yurt dışında tamamlayan T.C. uyruklu vatandaşların almadıkları bir eğitim sistemine ilişkin sorulardan oluşan sınavlarda düşük başarı elde etmelerine ilişkin dezavantajın azaltılması, ülke farklılığından kaynaklanan eğitim farklılığı ve yükseköğretime girişte entegrasyonun sağlanması amacıyla ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan T.C. uyruklu öğrencilere, yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma hakkı tanınmıştır. Ancak belirtilen koşullarda bulunmamasına rağmen Türkiye'de yaşayan bir çok adayın Yükseköğretim Kurumları Sınavı ile yerleşmeleri zor olan programlarda eğitim görmek amacıyla bazı ülkelerde uzaktan eğitim yoluyla eğitim veren liselerden diploma alarak üniversitelere yabancı öğrenci statüsünde başvurma yoluna gidildiği ile ilgili şikayetler üzerine Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan raporlarda tespit edilen hususlarla ilgiili dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde davalı idarece yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 18/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>