Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2024/400 E. , 2024/2557 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/400 Karar No : 2024/2557 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : .. Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya İli, Kaş İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 221.833,40-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca yapıların imara uygun hale getirilmesi için 30 gün süre tanınmasına, aksi takdirde ayrıca yıkım kararı alınmaksızın yıkımına ilişkin Kaş Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Dava konusu encümen kararına dayanak alınan ve yapılara ilişkin olarak düzenlenen 22/05/2019 tarihli yapı tatil zaptının usulüne uygun düzenlendiği, imalatların ruhsatsız olarak inşa edildiği ve ruhsat gerektirdiği sabit olduğundan, 3194 sayılı Kanun'un 32'nci maddesi uyarınca verilen yıkıma ilişkin encümen kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu taşınmazın, denetim tarihinden önce 27/12/2018 tarihinde davacı tarafından başka bir şahsa kiralandığı ve yapı sahibinin kendisinin olmadığı yönündeki iddiaları birlikte değerlendirilerek mevzuata aykırı inşai faaliyeti yapan kişinin somut olarak tespit edilmesi ve idari yaptırımın da bu kişiye uygulanması gerekirken, encümen kararına konu ruhsatsız yapının davacı tarafından yapıldığı idarece somut olarak tespit edilmeden, tapuda malik olarak göründüğünden bahisle, taşınmazın tapu kaydında hisseli maliklerinden biri olan davacının "yapı maliki" sıfatıyla para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin encümen kararının bu kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu Kaş Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, 221.833,40-TL imar para cezası verilmesine yönelik kısmının iptaline, İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yapıların otuz gün içerisinde imara uygun hale getirilmesine, yasal süresi içerisinde imara uygun hale getirilmediği takdirde yapının sahibi tarafından yıktırılmasına, yıkılmadığı takdirde Belediye ekipleri tarafından yıkılarak yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine, ayrıca yıkım kararı alınmaksızın yıkım işleminin uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 16/03/2023 tarih ve E:2021/6093, K:2023/2813 sayılı kararıyla; Davalı tarafın temyiz istemi yönünden; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesine yer verildikten sonra, Anılan hükümde yer alan "yapı sahibi" ifadesinden; fiilen ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıyı yapan kişinin anlaşılması gerektiği, öte yandan; yapı sahibinin her zaman taşınmaz maliki ya da ruhsat sahibi ile aynı kişi olmayacağı; bununla birlikte; hayatın olağan akışı gereği, ruhsatsız yapı yapıldığının tespiti durumunda, aksi yönde açık bir tespit yoksa, ruhsatsız yapıyı yapan kişinin, taşınmaz maliki olduğunun kabul edilmesi gerektiği, Bu durumda, davacı tarafça, taşınmazın denetimden önce kiralandığıdan bahisle ruhsatsız yapıyı yapan şahsın kendisinin olmadığı halde taşınmaz maliki olarak kendisine para cezası verilmesinin Kanuna aykırı olduğu iddia edilmekte ise de, dosyada bulunan 27/12/2018 tarihli kira sözleşmesinin 5.maddesinde belirtilen; "Kiracı, kira konusu taşınmazda ve üzerindeki tesislerde kiraya verenin yazılı oluru olmadan hiçbir değişiklik yapamaz." şartı ile birlikte tapu kaydına dayanılarak davalı idare tarafından işlem tesis edilmesi karşısında, taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak yapılan yapıların kim tarafından yapıldığının davacı tarafça ortaya konulması gerektiği, başka bir ifadeyle ispat külfetinin davacı tarafta olduğu halde, davacı tarafından ruhsatsız yapıları yapan kişinin somut ve ispatlanabilir biçimde ortaya konulamadığı dikkate alındığında, imar para cezasının iptaline ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ve kararın bu kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmediği, Öte yandan; İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulması durumunda, dava konusu temel para cezası ile artırımların yerinde olup olmadığı yönünden hukuki inceleme yapılmak suretiyle para cezasının hukuka uygunluğunun değerlendirilerek işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği, Davacı tarafın temyiz istemi yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun önceki 48/6. maddesine yer verildikten sonra, Dosyanın incelenmesinden, ...Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:2... sayılı kararıyla davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının davacı tarafından, 24/05/2021 tarihinde verilen temyize cevap dilekçesiyle temyiz edildiği, ancak yapılan incelemede temyiz karar harcı ve karar harcının yatırılmadığının tespit edildiği, bunun üzerine eksik olduğu belirlenen harcın 7 gün içinde yatırılması gerektiği aksi halde temyiz isteminden vazgeçmiş sayılacağını 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun önceki 48/7.maddesi uyarınca davacı tarafa ihtar eden eksik harç isteme yazısının davacı vekiline 22/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, verilen süre sonunda ise harcın yatırılmadığının anlaşıldığı, Bu durumda, 2577 sayılı Kanunun 48. maddesinin 6. fıkrası gereğince verilen süre içinde istenilen temyiz başvuru harcı ile temyiz karar harcının yatırılmadığı açık olduğundan, yukarıda belirtilen hüküm gereğince davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının bozulmasına; temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmı yönünden davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Dava konusu işlemin yıkıma ilişkin kısmı bakımından ... İdare Mahkemesince davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun Dairelerince reddedildiği, Dairelerinin kararına karşı davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmuş ise de; Danıştay Altıncı Dairesi'nin 16/03/2023 tarih ve E:2021/6093, K:2023/2813 sayılı kararıyla davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesi nedeniyle kararın, yıkıma ilişkin kısmının kesinleştiğinin anlaşıldığı, bu kısımla ilgili olarak yeniden bir değerlendirme yapılmasına ve hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı açıklamasına yer verildikten sonra, Dava konusu işlemin davacının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 221.833,40-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden; Dairelerinin 22/06/2023 tarih ve E.2023/1271 sayılı ara kararı ile ... Cumhuriyet Başsavcılığından "Dava konusu 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacı hakkında imar para cezası verilmesine ilişkin olay nedeniyle Kaş Belediye Başkanlığının ...tarih ve... sayılı yazısı ile davacı ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, diğer yandan dava konusu imar mevzuatına aykırı yapılar nedeniyle dava dışı ...'nın ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve... soruşturma dosyası kapsamında kolluk ifadesinin alındığı görülmekle; Davacı ... (Kimlik No: ...) ve ... (...) hakkında dava konusu Antalya İli, Kaş İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı yapılması olayıyla ilgili olarak haklarında adli soruşturma bulunup bulunmadığı, var ise soruşturma sonucunun ne olduğu, haklarında dava açılıp açılmadığı, açıldı ise mahkeme esas numarasının sorulmasına, buna ilişkin iddianame, kovuşturmaya yer olmadığı kararlarının ve mahkeme esas numarasının istenilmesine," karar verildiği, anılan ara kararına verilen cevap ile eki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, uyuşmazlık konusu Antalya İli, Kaş İlçesi, ... Mahallesi, ...ada, .. parsel sayılı taşınmazda yapılan imara aykırılıklarla ilgili olarak anılan taşınmazın kiracısı olan ...'nın Mühür Bozmak ve İmar Kirliğine Neden Olmak suçlarından... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bir yıl üç ay hapis cezasıyla ve 3.000,00 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiğinin görüldüğü, anılan imara aykırı yapıların davacı dışında üçüncü bir kişi tarafından yapıldığının adli yargı yerince verilen ve kesinleşen kararla da sabit olduğunun görüldüğü, Dava konusu ruhsatsız yapıların ... isimli şahıs tarafından yapıldığı/yaptırıldığı anlaşıldığından kararda açıklanan cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca inşai faaliyeti yapan/yaptıran kişi olan ...hakkında 3194 sayılı Kanun'un 42/2.maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, davacının idari para cezası ile cezalandırılmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı, Bu durumda, dava konusu işlemin 3194 sayılı Kanun'un 42/2. maddesi uyarınca davacıya 221.833,40-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, istinaf başvurusuna konu edilen mahkeme kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı; sonucu itibarıyla hukuka uygun olan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirir bir nedenin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, Dairelerinin, 07/04/2021 tarih ve E:2020/2184, K:2021/707 sayılı kararının idari para cezasına ilişkin kısmında ısrar edilmesine ve ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının idari para cezasına ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile fotoğrafların incelenmesinde, yapılan ruhsatsız uygulamaların, usulüne uygun şekilde düzenlenen yapı tatil tutanağıyla somut bir biçimde ortaya konulduğu, yapı ve tanımına uyduğu ve inşaat ruhsatı alınması zorunlu yapılardan olduğu halde ruhsat alınmadığı sabit olduğundan, davacı adına yapı sınıfı ve yapıdan etkilenen alan üzerinden hesaplanan temel para cezasına Kanunda öngörülen artırım haddinin uygulanması suretiyle bulunan tutarda idari para cezası verilmesine ilişkin işlem ile ruhsatsız yapının yıkımına ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı; yapı tatil zaptı açısından inceleme yapıldığında ruhsatsız şekilde yapılan yapılar hakkında izinsiz uygulamaların teknik elemanlar tarafından usule uygun biçimde tespit edilerek tutanak düzenlendiği, bu aykırılıkların giderilmesi için süre verildiği, ayrıca encümence idari para cezası kesildiği, encümen kararında da, yapı tatil zaptında yer alan tespitler doğrultusunda idari para cezasının belirlendiği; davacı tarafından yapılan ruhsatsız ve kaçak uygulamaların usulüne uygun şekilde düzenlenen yapı tatil zaptı ile somut bir biçimde ortaya konulduğundan, yapı tatil zaptında da hukuka aykırılık bulunmadığı; Kaş Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı yazısı ile ekinde ... karar tarihli ... karar sayılı Encümen kararının, davacı ...’e 05/08/2019 tarihinde tebliğ edildiği; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ısrar kararını kabul etmelerinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen ısrar kararı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın yıkıma ilişkin kısmının reddine, imar para cezasına ilişkin kısmının iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun imar para cezası yönünden gerekçeli reddi yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3.Kullanılmayan ... -TL yürütmeyi durdurma harcının davalı... Belediyesine iadesine, 4.Bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı kurala bağlanmış; (b) bendinde ise; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmıştır. 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3. maddesinde; bu Kanunun; idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı, 14. maddesinde; kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde bu kişilerin her biri hakkında, fail olarak idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre idari para cezası uygulanacağı, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 14. maddesi uyarınca kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde bu kişilerin her biri hakkında, fail olarak idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; davacının hisseli malik olduğu, Antalya İli, Kaş İlçesi,... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı, Kaş Noterliği'nde yapılan...yevmiye no'lu 27/12/2018 tarihli kira sözleşmesi ile 49 yıllığına ... adlı kişiye kiraya verdiği ve idare tarafından söz konusu taşınmazda yapılan denetim neticesinde hazırlanan 22/05/2019 tarihli Yapı Tatil Tutanağında; "İlçemiz ... Mahallesinde yapılan kontrolde 3 adet havuzlu kaçak yapı yapıldığı tespit edilmiştir. Binaların 1 katlı yığma şeklindeki taş duvarları örülüyor, betonarme havuzlarının da betonarme kısımları bitmiş vaziyette tespit edilen kaçak yapılar mühürlenerek durdurulmuştur." şeklinde tespitlere yer verildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; davacının taşınmazını 49 yıllığına kiraya vermiş olması ve davacının, dava konusu taşınmaza bitişik vaziyetteki ... ada... parsele ilişkin olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:... sayılı duruşma tutanağında yer alan savunmasında, "anılan parselde oğulları tarafından yapılan inşaattan haberdar olduğunu" ikrar etmiş olması karşısında, idari para cezasına konu ...ada ... parselde, davacının kiracısı tarafından yapılan inşaattan, davacının bilgisinin/rızasının bulunmadığının iddia edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının kendisine ait taşınmazda yapılan yapıya itiraz etmeyerek, rıza ve muvafakat göstermek suretiyle ruhsatsız yapılmasına iştirak ettiği sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla; davacıya 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ceza verilebileceğinden, ruhsatsız yapı yapma fiiline taşınmaz maliki olan davacının da iştirak etmiş olması sebebiyle davacıya idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu idari para cezasının esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekmekte olup, Bölge İdare Mahkemesi kararının idari para cezasının iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz. </body></html>