Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/13486 E. , 2023/3974 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/13486 Karar No : 2023/3974 KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) :... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiide bulunan ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi bahçesi bitişiğindeki 15 m²'lik kısmın kantin olarak kullanılması nedeniyle davacı adına düzenlenen 175.841,21 TL meblağlı ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 27/10/2015 günlü ve E:2015/3438, K:2015/4387 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 162.641,30 TL'lik kısmının iptaline, geri kalan 13.199,91 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kendilerine kiralanan kantinin 100,00 m² olduğunun ifade edildiği, alanın bu şartlarla aylık 50.000,00 TL bedelle kiralandığı, hastane başhekimliğinin yer tahsis belgesinde kiralanan yerin çizimlerle gösterildiği ve kendilerine yer teslimi yapan mühendislerce fiziki olarak kantin sınırlarının gösterildiği, daha sonra buranın 115,00 m² olarak ölçüldüğü, kira sözleşmesindeki şartların esas olduğu, daha fazla kira bedeli ödeneceğini bilseydi belki de sözleşmenin kurulmayacağı, fazla kullanımda kendisinin kusurunun bulunmadığı, idarenin hatalı davrandığı, güvenilir ve şeffaf olma ilkelerine aykırı davrandığı belirtilerek, mahkeme kararının redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, taşınmazın çok iyi bir konumda ve pozisyonda bulunduğu, rayicin üzerinde gelir getirici nitelik taşıdığı, ticari getirisinin yüksek olduğu, kararın eksik incelemeye dayalı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN CEVAPLARI : Davalı idare tarafından, cevap verilmemiştir. Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ :Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... pafta, ... ada, ... parselde bulunan ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi bahçesi bitişiğindeki 15,00 m²'ik kısmın gerçekte... ada ... parsel içerisinde kalması ve dava konusu 15,00 m²'ik işgal alanının 07/09/2009-15/06/2011 döneminde 1 yıl 9 ay 9 gün kantin olarak işgal edilmesi nedeniyle düzenlenen 175.841,21 TL meblağlı 03/10/2011 tarih ve 77858 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9'uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." hükmüne aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır. 20/08/2011 günlü, 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinde, "(11) Ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; a) İmar durumu, b) Yüzölçümü, c) Niteliği, ç) Verimi (tarım arazilerinde), d) Alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, e) Konumu, f) Taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği, gibi her türlü ölçütler dikkate alınır. (12) Ecrimisilin tespitinde ayrıca; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesine yer verilmiştir. Ecrimisilin; işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiası incelenirken, öncelikle ecrimisil talep edilen taşınmazın geçmiş dönem kira bedellerinin dikkate alınması, bunun mevcut olmaması halinde ecrimisilin emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Davacının temyiz istemi yönünden; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın redde yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden; Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... pafta, ... ada, ... parselde bulunan ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi bahçesindeki 100,00 m²'ik alanın 28/08/2009 tarihli kira sözleşmesi ile kantin olarak kullanılmak üzere 3 yıl süreyle davacıya kiralandığı, ilk yıl kira bedelinin aylık 50.000,00 TL (yıllık 600.000,00 TL) olduğu, takip eden yıllar kira bedellerinin bir önceki yıl kira bedelinin TÜİK tarafından yayımlanan ÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılması suretiyle belirleneceği, 07/09/2009 tarihli Tutanak'ta hastane bahçesindeki 100,00 m² sahalı kantinin teslim edildiği anlaşılmaktadır. Mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın yerinde ve dosyasında yapılan incelemede, parsel üzerinde kantin binası olduğu keşif anında kullanılmadığı, boş olduğu, kenarlarında bankamatiklerin olduğu, işgale konu alan üzerinde seramik döşenerek kantin bahçesi yapıldığının görüldüğü, taşınmazın kullanım durumu ve 15,00 m²'lik kısmının işgal edildiğine yönelik idarece yapılan tespitin, yerinde ve uydu görüntülerinden yapılan ölçümlerde doğru ve yerinde olduğunun anlaşıldığı, taşınmaz tespit tutanağında belirtilen ecrimisile konu 15,00 m²'lik alanın keşif anında bahçe olarak kullanıldığı belirtilmiş olup; dava konusu taşınmaz için (İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel nolu taşınmazın üzerinde 120,00 m²'lik alanın kantin ve bahçesi olarak işgal edilmesi nedeniyle belirlenen yıllık ecrimisil bedeli 2009 yılı için yıllık 471,25 TL/m² esas alınmak suretiyle) yapılan hesaplamada, 15,00 m²'lik alanın 29/08/2009 - 15/06/2011 tarihleri arası 1 yıl, 9 ay, 9 günlük dönemde kantin olarak kullanılması nedeniyle talep edilecek ecrimisil bedelinin 13.199,91 TL olduğu yönünde kanaat bildirilmiş, mahkemece de bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle karar verilmiştir. Her ne kadar, mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporunda ecrimisil bedeli belirlenirken emsal nitelikte taşınmazlarla kıyaslama yapıldığı belirtilmiş ise de, davacı tarafından imzalanan 28/08/2009 tarihli kira sözleşmesinin dikkate alınmadığı, dolayısıyla işgal konusu taşınmazın güncel kullanım değerini en iyi şekilde ortaya koyacağı açık olan işgal konusu taşınmaza ait kira sözleşmesi dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı görülmektedir. Bu nedenle bilirkişi raporunda takdir ve tespit edilen bedelin, ecrimisile konu taşınmazın serbest piyasa koşullarında getirebileceği gerçek kira gelirini, dolayısıyla istenilmesi gereken ecrimisil miktarını yansıtmadığı açıktır. Bu itibarla, 100,00 m²'ik alanın 28/08/2009 tarihli kira sözleşmesi ile kantin olarak kullanılmak üzere ilk yıl kira bedeli aylık 50.000,00 TL (yıllık 600.000,00 TL) bedelle kiralandığı dikkate alındığında, 2009 yılında 1 m²'ik alanın kullanım bedelinin 6.000,00 TL olduğu, sözleşme gereğince bu bedelin önceki yıl kira bedelinin TÜİK tarafından yayımlanan ÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılması gerektiği açıktır. Bu durumda, uyuşmazlığa konu alan için davacı tarafından imzalanan 28/08/2009 tarihli kira sözleşmesindeki bedel esas alınarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözönüne alınmaksızın verilen İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın redde ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜ ile ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın iptale ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>