Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/4009 E. , 2025/1498 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/4009 Karar No : 2025/1498 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALI) ... Valiliği (... Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... 3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Enerji Sağlık Gıda İçecek Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : ... Derneği VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı idare tarafından, idarenin olumsuz görüş bildirmesine rağmen müdahil ... Enerji Sağlık ve Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu ... nolu doğal minarelli su ruhsatına ilişkin olarak 21/09/2018 tarihli proje revizyonunun onaylanması sonucu ruhsat kapsamına 29 adet kaynağın alınmasına ilişkin işlem ile bu işlemin gerekçesi olarak gösterilen ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işlemlerinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işlemleri yönünden; Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden "24 Eylül 2013 tarihinden önce yürürlükte olan eski yönetmelik kapsamında İlimiz, Akyazı ilçesi, dahilinde Y:... X:... koordinatında bulunan kaynak için düzenlenen 4933,24 hektar alana sahip ... Enerji Sağlık Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş. adına ... ruhsat, ... erişim numaralı doğal mineralli su işletme ruhsatına ait işletme projesinde varlıklarından söz edilen, işletme ruhsat sahası içerisinde kalan 20 adet kaynak veya işletme ruhsat sahası içerisinde yeni tespit edilen işletme projesinde belirtilmeyen herhangi bir kaynak için yapılacak analiz sonuçları neticesinde işletme projesinin revize edilerek Başkanlığımızdan bu kaynakların işletme ruhsatına bağlanması talep edilmesi durumunda 24 Eylül 2013 tarih ve 28775 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğin 2. maddesinde belirtilen çözünmüş katı madde içeriği en az 1000 mg/lt olan doğal mineralli sular şartının aranıp aranmayacağı yönündeki uygulamada esas teşkil edecek Genel Müdürlük görüşünün" talep edildiği, bunun üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu ... tarih ve ... sayılı yazısı ile "5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Sular Kanunu, belirlenecek jeotermal kaynaklar ve doğal minareli sular ile jeotermal kökenli gazların aranması ve işletilmesi için ruhsat verilmesi, ruhsatın devredilmesi, faaliyetlerin, temdit işlemlerinin yapılması, irtifak ve kamulaştırma işlemlerinin gerçekleştirilmesi, kaynağın ve çevrenin denetlenmesi, ruhsatın iptal edilmesi, kaynak ve kaptajın korunması, ruhsat alanının terk edilmesi ile ilgili işlemlerin yürütülmesinde yetki ve sorumluluklar İl Özel İdarelerine, Büyükşehirlerde Valilik Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına bırakılmış olup, 24/09/2013 tarihli yönetmelikten önce verilmiş ve tarafınızca kabul edilmiş işletme projesinde yer alan hususların anılan tarihteki yönetmelik hükümlerine göre kazanılmış hak olarak değerlendirilmesi ve yukarıda belirtilen ilgili maddeler kapsamında Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınızca yürütülmesinin uygun olacağı düşünülmektedir." denilmek suretiyle görüş belirtildiği, ayrıca Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden "İlimiz, Akyazı İlçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde yer alan ... numaralı doğal mineralli su işletme ruhsatının ... tarihinde ... adına düzenlendiği, ruhsat sahibi ...'nın Başkanlığımıza sunduğu revize işletme projesinde, ruhsat sınırları içerisinde iki adet kaynağın daha işletmeye alınmak istendiği, söz konusu kaynakların ... numaralı Doğal Mineralli Su İşletme Ruhsatına ait kaynağın Başkanlığımızca onaylanan Kaynak Koruma Etüt Alanı içersinde aynı orjinli kaynak olduğu, Yönetmelik değişikliğinden sonra Başkanlığımıza bildirilen ve işletme hakkı talep edilen Y:...-X:... ve Y:...-X:... koordinatlarındaki iki adet kaynağın doğal mineralli su olarak ruhsat siciline işlenip işlenemeyeceği yönündeki uygulamada esas teşkil edecek görüşünüzün bildirilmesinin" talep edildiği, bunun üzerine Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu ... tarih ve ... sayılı yazısı ile "... numaralı Doğal Mineralli Su İşletme Ruhsatı ile ilgili olarak yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda yapılan değerlendirmeler sonucunda, işletme ruhsatı sahibinin işletme projesinde yapmak istediği değişiklikleri Başkanlığınızın onayı ile yapma hakkı bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu işletme ruhsatı için hazırlanan ve Başkanlığınızca da onaylanan Kaynak Koruma Etüt Raporunda belirlenen l.Zon ve 2. Zon alanları, kaynağın yüzeysel kirlenmesini önleyici ve kaynağı yok edici, yer değiştirici veya zarar verici faaliyetler ile ilgili alınacak olan tedbirleri içermektedir. Bu nedenle ... numaralı Doğal Mineralli Su İşletme Ruhsatının Kaynak Koruma Etüt Raporunda belirlenen 1. Zon ve 2. Zon alanları içerisinde olması koşulu ile talep edilen kaynakların ... numaralı Doğal Mineralli Su İşletme Ruhsatına dayalı olarak işletilmesinde ve söz konusu işletme ruhsatının sicil kayıtlarına işlenmesinde 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu açısından sakınca olmadığı değerlendirilmektedir." denilmek suretiyle görüş belirtilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, dava konusu Maden İşleri Genel Müdürlüğü yazılarının, Sakarya Valiliği'ne bilgi verme mahiyetinde, görüş yazıları olduğu ve kurumlar arası iç yazışma niteliğinde bulunduğu, dolayısıyla tek başına hukuki sonuçlar doğuran, kişilerin hukuk aleminde değişiklik yapan idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem niteliği taşımadığı anlaşıldığından işin esasının inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın bu kısmının incelenmeksizin reddine, uyuşmazlığın 21/09/2018 tarihli proje revizyonunun onaylanması sonucu ruhsat kapsamına 29 adet kaynağın alınmasına ilişkin işlem yönünden, uyuşmazlığın dava dışı ... Enerji Sağlık ve Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu ... nolu Doğal Minarelli Su Ruhsatına ilişkin olarak Yönetmelikte yapılan 24/09/2013 tarihli değişiklikten sonra arama talebinde bulunulacak kaynaklarda bulunan suların "kazanılmış hak ilkesi" kapsamında toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartının aranıp aranmayacağı noktasında toplandığı, Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 2. maddesinin Resmi Gazetenin 24/9/2013 tarih, 28775 sayılı nüshasında yayımlanan değişiklikten önceki halinde; bir su kaynağının doğal mineralli su kaynağı olarak kabul edilebilmesi için toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartının aranmadığı, değişiklikten sonraki halinde ise su kaynağının doğal mineralli su kaynağı olarak kabul edilebilmesi için çözünmüş katı madde içeriğinin en az 1000 mg/lt olması şartının getirildiği, olayda; dava dışı ... Enerji Sağlık ve Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu ... nolu doğal minarelli su ruhsat siciline kayıtlı ... nolu Y: ..., X: ... koordinatındaki kaynağın ruhsat onay tarihinde yürürlükte olan mevzuat kapsamında toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartı aranmadığından yürürlükteki mevzuat kapsamında ruhsat siciline işlendiği, ... Enerji Sağlık Gıda İçecek Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Valilik oluruna istinaden "Doğal Minarelli Su" için verilen ... nolu ruhsatın iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda "... Enerji Sağlık Gıda İçecek Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı Valilik oluruna istinaden "Doğal Minarelli Su" için verilen ... numaralı ruhsatın, ruhsat tarihinde yürürlükte olan yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak verildiği, ruhsat tarihinden sonra mevzuatta yapılan değişiklikle doğal mineralli su için getirilen çözünmüş katı madde içeriği en az 1000 mg/lt olması şartının dava konusu ruhsat için aranmayacağı, ... Enerji Sağlık Gıda İçecek Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ruhsat konusunda kazanılmış hakkının bulunduğu görülmekle, dava konusu ruhsat verme işleminin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır" gerekçesiyle "davanın reddine" kararı verildiği, bu karar ile ... A.Ş.’ye verilen ... numaralı doğal mineralli işletme ruhsatı kapsamında sadece yukarıda yer verilen Yönetmelikte yapılan 24/09/2013 tarihli değişiklikten önce ruhsat siciline işlenmiş kaynak suyu için kazanılmış hakkın geçerli olacağının anlaşıldığı, dolayısıyla Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 2. maddesinde yapılan değişiklik ile su kaynağının doğal mineralli su kaynağı olarak kabul edilebilmesi için toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartı getirildiğinden 24/09/2013 tarihinden sonra proje revizyonunu kapsamına alınacak kaynaklarda bulunan suların toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartının aranması gerektiği sonucuna varıldığı, Mahkemelerinin 26/11/2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden "dava konusu 21/09/2018 tarihli proje revizyonununda belirtilen 29 adet kaynak için Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 2. maddesindeki "kaynağın içeriğinin 1000 mg/lt katı çözünmüş madde içermesi şartının tespitine yönelik analiz yaptırılıp yaptırılmadığı sorulması" üzerine davalı idarece buna yönelik analiz veya tespitin yaptırılmadığı beyan edildiği, bu durumda, 24/09/2013 tarihinden sonra proje revizyonunu kapsamına alınacak kaynaklarda bulunan suların toplam çözünmüş katı madde içeriğinin 1000 mg/lt’nin üstünde olması şartının aranması gerektiği ancak dava konusu 21/09/2018 tarihli proje revizyonununda belirtilen 29 adet kaynak için Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 2. maddesindeki "kaynağın içeriğinin 1000 mg/lt katı çözünmüş madde içermesi" şartının tespitine yönelik analiz veya tespit yaptırılmadığı görüldüğünden eksik incememeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile 21/09/2018 tarihli proje revizyonunun onaylanması sonucu ruhsat kapsamına 29 adet kaynağın alınmasına ilişkin işlem yönünden iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı idare tarafından, temyize konu kararın incelenmeksizin redde ilişkin kısmının; bu işlemlerin dava konusu asıl işlemin dayanağı ve gerekçesini oluşturması nedeniyle icrai nitelik kazandığı ve asıl işlemle birlikte iptal davasına konu edilmelerinin mümkün olduğu, bu işlemlerin de iptaline karar verilmesi gerektiği, davalı idare yanında müdahil tarafından; dava konusu proje revizyonunun onaylanmasına ilişkin işlemin davacı tarafça iddia edilenin aksine 2019 yılında değil 2015 yılında öğrenildiği, bu nedenle davanın süresinde açılmadığı, Yönetmelikte yapılan değişiklik sonucu getirilen 1000mg/lt katı çözünmüş madde içerme şartının dava konusu işlem bakımından aranmayacağı, bu sebeple ruhsat alanı içerisindeki sicile kaydedilmemiş kaynaklar için yönetmelikle getirilen şart aranmaksızın tescil talebinin haklı beklenti gereği olduğu, önceki düzenleme ve idarenin görüşüne güvenerek hareket edildiğinden haklı beklentinin korunması gerektiği, davalı idare tarafından; usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu idari işlemin icrai nitelikte olmadığı, esas yönünden dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve davacı yanında müdahil ... Derneği tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı yanında müdahilin duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 27/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>