Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/4748 E. , 2025/9387 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4748 Karar No : 2025/9387 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 3- ... Kaymakamlığı DAVANIN KONUSU : 1- Yusufeli Barajından etkilenen davacı tarafından, konut tahsisi için Yusufeli Kaymakamlığına 06/03/2024 tarihinde yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile; 2- 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinin 3. fıkrasına 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu değişiklik ile konutu kamulaştırılan hak sahipleri için ikamet şartının kaldırıldığı, ancak 2015 yılında Bakanlar Kurulu kararına uygun olarak tanzim edilen ilan metnindeki ikamet şartını sağlamadığından iskân duyurusuna başvuru yapamadığını, ikamet şartını taşımadığı 18/09/2015 tarihinde iskan duyurusuna müracaat etmesini beklemenin mülkiyet hakkının ölçüsüz sınırlanması olduğundan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlılık bulunmadığını, idarenin hukuk güvenliğini zedeleyici yöntemlerden kaçınması gerektiğini iddia etmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : 1- ...'NIN SAVUNMASI: Cumhurbaşkanlığı’nı temsilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak ise iskan duyurularının 16/09/2015 tarihinden itibaren Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce askıya çıkarılarak müracaatların alındığı, sunulan bilgi ve belgeler kapsamında İl Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan İnceleme Kurulu vasıtasıyla değerlendirildiği, çalışmalar neticesinde Mahalli İskan Komisyonu tarafından hak sahiplerinin belirlendiği; Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü açıklamaları olarak, davacı tarafından başvurusunun zımnen reddedildiği belirtilmekte ise de, 27/03/2024 tarihli yazı ile cevap verildiği, cevapta, Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinde “İskân duyurusu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilecek bir tarihte ilgililerce düzenlenip imza altına alınır ve tutanak ile askıya çıkarılarak, 30 günlük askı süresi sonrasında yine tutanak ile askıdan indirilir. Duyuru süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskân talep eden aileler müracaatta bulunacak olup, belirlenen süreler geçirildikten sonraki müracaatlar kabul edilmez.” ibaresinin bulunduğu, hak sahipliği başvurularının 18/09/2015-18/12/2015 tarihleri arasında alındığı ve hak sahipliklerinin belirlendiği, evraklar üzerinde yapılan incelemede yasal başvuru süresi içerisinde başvuruda bulunmadığından talebin değerlendirilmediğinin belirtildiği, ayrıca, davacıya ait dilekçede belirtilen parsellere ¼ oranında hissedar olduğu ve kamulaştırma sahasında olduğu için kamulaştırıldığı, ancak Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen konut kamulaştırmasının hisseli konut değil, bağımsız bölüm niteliğinde tam hisse olması gerektiği mütalaa edildiğinden hak sahipliği başvurusunun Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında değerlendirilemediği, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. 2- ARTVİN VALİLİĞİ'NİN SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak, 23/09/2019 tarihli düzenleme ile dava açılış tarihi dikkate alındığında, davanın süresinde açılmadığı, davacının isteminin Usul ve Esasların 3/2. maddesi dayanak gösterilerek reddedildiği, ancak davacı tarafından düzenlemenin 3/3. fıkrasının iptalinin istenildiği, bu sebeple dava dilekçesinin reddi gerektiği, İskan Kanununun “Komisyonlar” başlıklı 18/3. maddesinde “Bu Kanun hükümlerine göre iskân edilecekleri tespite ve taşınmaz mal tahsisine mahallin en büyük mülki amirinin veya görevlendireceği kişinin başkanlığında; bayındırlık ve iskân, tapu, maliye, tarım ve gerektiğinde ihtiyaç duyulacak konularda hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarının görevlilerinden teşekkül edecek Mahalli İskân Komisyonu yetkilidir” düzenlemesine yer verildiğinden Yusufeli ilçesi kaymakamı başkanlığında toplanarak alınan komisyon kararları kapsamında kuruma atfedilecek bir husus bulunmadığından, pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, davacının başvurusuna İl Müdürlüğünce cevap verildiği, cevap yazısında, hak sahipliği başvurularının tutanak askı tarihi olan 18/09/2015 tarihinde başlayıp 30 gün askı süresi ve ardından askıdan indirilmeyi takip eden 60 günde de başvurular alınmak suretiyle 18/12/2015 süresinde sona erdiği, davacının başvuru süresi içerisinde herhangi bir başvuru bulunmadığından Kurumca herhangi bir işlem yapılamayacağının kendisine bildirildiği, davacıya ait dilekçede belirtilen parsellere ¼ oranında hissedar olduğu ve kamulaştırma sahasında olduğu için kamulaştırıldığı, ancak Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen konut kamulaştırmasının hisseli konut değil, bağımsız bölüm niteliğinde tam hisse olması gerektiği düzenlemenin lafzından anlaşıldığından davacının hak sahipliği başvurusunun 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında değerlendirilmesinin düzenlemenin amacına aykırılık teşkil edeceği, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. 3- ... KAYMAKAMLIĞI'NIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Yusufeli Barajından etkilenen davacı tarafından, konut tahsisi için Yusufeli Kaymakamlığı'na 06/03/2024 tarihinde yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile, 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinin 3. fıkrasına 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin iptali istenilmektedir. 5543 sayılı İskan Kanununun 12. maddesinde; (1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca Yapılacak baraj, baraj mücavir alanı, koruma alanı, havaalanı, karayolu, demiryolu, fabrika, ekonomi ve savunma ile ilgili diğer tesislerin inşası, tarih ve tabiat kıymetlerinin korunması gibi amaçlar için veya özel kanunların uygulanması sebebiyle; a) Taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler, b) Yapılan iskân planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan aileler talep ettikleri takdirde Bakanlıkça gösterilecek yerlerde bu Kanun hükümlerine göre iskân edilirler. (2) Ancak, iskân planlama etütlerinin başladığı tarihten önce yerini terk etmiş olup kamulaştırılacak taşınmaz malı bulunan aileler iskân edilmezler. Bu tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, taşınmaz mallarını zorunlu hal olmadan ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde taşınmaz mal almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi iskân edilmezler. Zorunlu haller yönetmelikle belirlenir. (3) Kamu kurum ve kuruluşlarınca kamulaştırılan alanlarda yerleşik olan ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerden Devlet eliyle başka yerde iskânını istemeyenler, yazılı başvuruları üzerine, ilgili valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak şartıyla Bakanlıkça kendi köy hudutları içinde gösterilecek bir yerde iskân edilebilirler. (4) Bu madde kapsamına giren ve Devlet eliyle iskânlarını isteyen ailelerden; iskân duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün içinde müracaat etmeyenler ile aldıkları veya alacakları kamulaştırma bedelinin, Bakanlıkça belirlenen miktarını; kamulaştırma bedelinin Bakanlıkça belirlenen miktardan az olması halinde ise kamulaştırma ve tezyidi bedellerinin tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayı taahhüt etmeyenler iskân edilmezler." hükmü; "İskânda aile kabul edilecekler" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Bu Kanunun uygulanmasında aile bir bütün olarak kabul edilir ve aşağıda sıralananlar aile sayılır. a) Karı ile koca, b) Evlenmemiş çocuklar, ana ve baba ile veya bunlardan sağ olanı ile birlikte, c) Evli çocuklar, evli torunlar ile çocuksuz erkek ve kadın dullar başlı başına, ç) (Değişik:14/2/2020-7221/36 md.) Anasız ve babasız bekâr kardeş çocuklar birlikte ve eşit hisselerle; bekâr kardeşi olmayan ya da tek kalan çocuklar başlı başına, bir aile olarak iskân edilirler." hükmü yer almaktadır. 5543 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesinde; ''Artvin ili Yusufeli ilçe merkezinin, 16/4/2008 tarihli ve 5753 sayılı Artvin İli Yusufeli İlçesinin Merkezinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile belirlenen alana naklinde, bu alanda iskân edilecek aileler ile Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali yapımından etkilenen köyler için yeniden yapılacak iskân etütleri sonrasında belirlenecek alanlarda iskân edilecek ailelerin hak sahipliği ve borçlandırılmaları Cumhurbaşkanınca belirlenecek usul ve esaslara göre yürütülür. " hükümleri yer almaktadır. Anılan 5543 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 02.12.2007 tarih ve 26718 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin "Yerleri Kamulaştırılanların Hak Sahipliği" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da (Ek ibare:RG-9/8/2017-30149) kamulaştırılacak taşınmazı olmayan aileler hak sahibi yapılırlar. (Ek cümle:RG-9/8/2017-30149) Hak sahiplerinin alacağı kamulaştırma bedellerinin Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen miktarı, kamulaştırmayı yapan kurum tarafından Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. (2) Ancak; a) Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Devlet eliyle iskân isteyen aile fertlerinin, bedel artışları da dâhil olmak üzere aldıkları ve alacakları kamulaştırma bedellerinin tamamından, (Değişik ibare:RG-21/11/2012-28474) iskân plânlama etütlerinin yapıldığı yılın ocak ayında onaltı yaşından büyük işçiler için yürürlükte olan asgarî ücretin otuz günlük brüt tutarının (Değişik ibare:RG-9/8/2017-30149) altmış aylık karşılığı olan miktarını, kamulaştırma bedelinin bu miktardan az olması hâlinde ise tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayanlar, ileride alacakları bedelleri yatırmayı veya aktarılmasını taahhüt etmeyenler, b) Kamulaştırılacak taşınmazı olsa bile, kamulaştırma alanındaki yerleşim biriminde oturduğu belgelenmeyenler, c) (Değişik:RG-21/11/2012-28474) İskân plânlama etütlerinin başlangıcı, iskân duyurusunun yapıldığı tarih olup, taşınmazı olmayanlar için bu tarihin takvim yılı başlangıcından en az üç yıl öncesinden beri kamulaştırma sahasında ikamete yönelik yerleşik oldukları belgelenmeyenler, ç) (Mülga:RG-9/8/2017-30149) d) (Değişik cümle:RG-9/8/2017-30149) İskân planlama etütlerinin başladığı tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, kamulaştırılacak taşınmazlarını ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde kamulaştırılacak taşınmaz almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi, aşağıda belirtilen zorunlu halleri; 1) Bir mirasın mahkeme kararıyla tasfiyesi sonucu taşınmazlarının elinden çıkmış olmasının ilâm ve tapu kayıtlarıyla, 2) Taşınmazdaki hissesinin geçinmeye veya oturmaya yeterli olmaması nedeniyle diğer mirasçılara hibe veya satış yoluyla devredilmiş olmasının, tapu kayıtları veya ihtiyar heyeti ile ilgili Müdürlük görevlileri tarafından düzenlenecek tutanaklarla, 3) Taşınmazın; kendisinin, eşinin çocuklarının, ana ve babasının tedavisi amacıyla elinden çıkmış olmasının tedavi görülen sağlık kurumlarından alınacak belgelerle, 4) Taşınmazın; murisine ait borçtan dolayı, başkasının ziraî, ticarî, sınaî kredilerine müteselsil kefil olması nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idarelerden alınacak belgelerle, 5) Taşınmazın yangın, sel, yer kayması, deprem gibi afetler nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idareden veya ihtiyar heyetinden alınacak belgelerle kanıtlanmayanlar hak sahibi olamazlar. (3) (Ek:RG-9/8/2017-30149) Hak sahibi ailelerin yatırmayı taahhüt ettiği kamulaştırma bedelini iskân gelir hesabına yatırmadığının tespiti halinde, müdürlükçe, kamulaştırma bedelinin hak sahibinin hesabına yatırıldığı tarih itibarı ile (Ek ibare:RG-16/9/2022-31955) Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı) değişim oranına göre güncellenen kamulaştırma bedelinin yatırılması için 60 gün süre verilir. Bu süre içerisinde yatırmayan ailelerin hak sahiplikleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. Cumhurbaşkanlığı'nın 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresi yönünden; Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 17/4/2015 tarihli ve 10727 sayılı yazısı üzerine, 5543 sayılı İskân Kanununun geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, 05/07/2015 tarih ve 29407 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslara yönelik 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yayınlanmıştır. Bakanlar Kurulu Kararının "Hak sahibi olma şartları" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Hak sahibi olabilmek için, 5543 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen aile vasfını haiz olma şartı aranır. (2) İskan duyurusu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilecek bir tarihte ilgililerce düzenlenip imza altına alınır ve tutanak ile askıya çıkarılarak, 30 günlük askı süresi sonrasında yine tutanak ile askıdan indirilir. Duyuru süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskan talep eden aileler müracaatta bulunacak olup, belirlenen süreler geçirildikten sonraki müracaatlar kabul edilmez. (3) Kamulaştırma sahasında taşınmazı bulunanların devlet eliyle iskan edilebilmeleri için, 1000 TL peşinat bedelini Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)'nün bütçesine gelir kaydedilmek üzere DSİ'nin bildireceği hesaba yatırmaları ve bu Kararın yayımı tarihi itibarıyla mevcut yerleşim biriminde ikamet ettiklerini belgelemeleri gerekmektedir. (...) (5) 11/09/2014 tarihinden geriye doğru 3 yıldır kamulaştırma sahasında kesintisiz ikamet ettiğini belgeleyen aileler, kamulaştırılacak taşınmazı olmasa dahi hak sahibi kabul edilir" kuralına yer verilmişken, 23/08/2019 tarih ve 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Yusufeli Barajı ve Hes Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmış ve 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esasların 3 üncü maddesinin 3. fıkrasına "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesi eklenmiştir. 5543 sayılı Kanun 12. maddesinin 1. fıkrasında, taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan ailelerin iskan edileceği düzenlenmiştir. İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasında da taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olanlar kamulaştırılacak taşınmazı olmayan ailelerin hak sahibi yapılacağı düzenlenmiştir. Kanunda, iskân duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün içinde müracaat etmeyenlerin iskân edilmeyeceği, Bakanlar kurulu kararında ise, iskan duyurusunun yapıldığı 30 günlük askı süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskan talep eden ailelerin müracaatta bulunabileceği düzenlenmiş iken 2019 yılında mevzuatta yapılan değişiklikle yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden kamulaştırmaya konu konutu bulunan aileler için ikamet şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Olayda, davacı tarafından yapılan başvurunun süresi içerisinde başvurmadığından bahisle reddedildiği görülmekle birlikte davacının, iskan duyurusu tarihi itibariyle yasal şartları taşımaması nedeniyle başvuruda bulunmadığı açıktır. Ancak sonraki tarihte yapılan değişiklik ile ilk başvuru tarihlerinde yürürlükteki düzenlemelere uygun hareket ederek idareye başvuru yapmayan kişiler yönünden düzenleme içermediği görülmektedir. Bir başka anlatımla hakkı bulunmadığından bahisle başvuruda bulunmayan davacı konumunda bulunanlar hakkında başvuruda bulunmuş olmak şartının arandığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle ikamet şartına dair dava konusu edilen değişikliğin, başvuruda bulunan ve önceki tarihli başvurusu bulunmayan kişiler yönünden eksik düzenleme içerdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu durumda, Cumhurbaşkanı kararının "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin eksik düzenleme sebebiyle hukuka aykırılık bulunmaktadır. Davacının başvurusunun reddine ilişkin işlem yönünden: Yukarıda yer verilen gerekçelerle Cumhurbaşkanlığı'nın 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin hukuka aykırı olduğu kanaatine varıldığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Yusufeli Barajından etkilenen davacı tarafından, konut tahsisi için Yusufeli Kaymakamlığı'na 06/03/2024 tarihinde yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinin 3. fıkrasına 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin iptali gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 03/12/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı Cumhurbaşkanlığı vekili Av. ... 'in geldiği, davalı Artvin Valiliği ve Yusufeli Kaymakamlığı vekillerinin gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Davacıya miras olarak kalan taşınmazlar hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesince ... tarihli kamulaştırma kararı verilmiştir. Davacı tarafından, ... İdare Mahkemesi'nin ... günlü ve E:..., K:... sayılı kararında, “2015 yılındaki mevzuat hükümleri çerçevesinde hak sahipliği başvurusu yapmasına yasal olanak bulunmayan davacının, 2019 yılında mevzuatta yapılan ve ikamet şartını ortadan kaldıran düzenlemeden yararlandırılarak kendisinin de hak sahibi olarak belirlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, salt koşulları taşımadığı dönemde başvuru yapmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin mülkiyet hakkının ölçüsüz sınırlanması niteliğinde olduğundan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.” şeklinde karar verilerek 2019 yılındaki değişiklik neticesinde 2015 yılındaki hak sahipliğine başvuru yapılamamasından dolayı ret kararı verilmemesi gerektiğinin belirtildiği, tüm şartları sağladığından İskan Kanunu kapsamında hak sahibi olması gerektiğini belirterek 06/03/2024 tarihinde Yusufeli Kaymakamlığına başvuru yapmıştır. Davacı, başvuruya 30 gün içerisinde cevap verilmemesi sebebiyle başvurusunun zımnen reddi üzerine 26/04/2024 tarihinde dava açtığını belirtmiştir. Davacının başvurusuna cevaben tesis edilen Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 27/03/2024 tarihli yazıda, Bakanlar Kurulu kararının 3. maddesinde “İskân duyurusu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilecek bir tarihte ilgililerce düzenlenip imza altına alınır ve tutanak ile askıya çıkarılarak, 30 günlük askı süresi sonrasında yine tutanak ile askıdan indirilir. Duyuru süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskân talep eden aileler müracaatta bulunacak olup, belirlenen süreler geçirildikten sonraki müracaatlar kabul edilmez.” ibaresinin bulunduğu, hak sahipliği başvurularının 18/09/2015-18/12/2015 tarihleri arasında alındığı ve hak sahipliklerinin belirlendiği, evraklar üzerinde yapılan incelemede yasal başvuru süresi içerisinde başvuruda bulunmadığından talebin değerlendirilmediği belirtilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarelerin usule yönelik iddiası kabul edilmeyerek işin esası incelendi: ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT: 5543 sayılı İskan Kanununun 12. maddesinde; (1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca Yapılacak baraj, baraj mücavir alanı, koruma alanı, havaalanı, karayolu, demiryolu, fabrika, ekonomi ve savunma ile ilgili diğer tesislerin inşası, tarih ve tabiat kıymetlerinin korunması gibi amaçlar için veya özel kanunların uygulanması sebebiyle; a) Taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler, b) Yapılan iskân planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan aileler talep ettikleri takdirde Bakanlıkça gösterilecek yerlerde bu Kanun hükümlerine göre iskân edilirler. (2) Ancak, iskân planlama etütlerinin başladığı tarihten önce yerini terk etmiş olup kamulaştırılacak taşınmaz malı bulunan aileler iskân edilmezler. Bu tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, taşınmaz mallarını zorunlu hal olmadan ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde taşınmaz mal almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi iskân edilmezler. Zorunlu haller yönetmelikle belirlenir. (3) Kamu kurum ve kuruluşlarınca kamulaştırılan alanlarda yerleşik olan ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerden Devlet eliyle başka yerde iskânını istemeyenler, yazılı başvuruları üzerine, ilgili valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak şartıyla Bakanlıkça kendi köy hudutları içinde gösterilecek bir yerde iskân edilebilirler. (4) Bu madde kapsamına giren ve Devlet eliyle iskânlarını isteyen ailelerden; iskân duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün içinde müracaat etmeyenler ile aldıkları veya alacakları kamulaştırma bedelinin, Bakanlıkça belirlenen miktarını; kamulaştırma bedelinin Bakanlıkça belirlenen miktardan az olması halinde ise kamulaştırma ve tezyidi bedellerinin tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayı taahhüt etmeyenler iskân edilmezler." hükmü; "İskânda aile kabul edilecekler" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Bu Kanunun uygulanmasında aile bir bütün olarak kabul edilir ve aşağıda sıralananlar aile sayılır. a) Karı ile koca, b) Evlenmemiş çocuklar, ana ve baba ile veya bunlardan sağ olanı ile birlikte, c) Evli çocuklar, evli torunlar ile çocuksuz erkek ve kadın dullar başlı başına, ç) (Değişik:14/2/2020-7221/36 md.) Anasız ve babasız bekâr kardeş çocuklar birlikte ve eşit hisselerle; bekâr kardeşi olmayan ya da tek kalan çocuklar başlı başına, bir aile olarak iskân edilirler." hükmü yer almaktadır. 5543 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesinde; ''Artvin ili Yusufeli ilçe merkezinin, 16/4/2008 tarihli ve 5753 sayılı Artvin İli Yusufeli İlçesinin Merkezinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun ile belirlenen alana naklinde, bu alanda iskân edilecek aileler ile Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali yapımından etkilenen köyler için yeniden yapılacak iskân etütleri sonrasında belirlenecek alanlarda iskân edilecek ailelerin hak sahipliği ve borçlandırılmaları Cumhurbaşkanınca belirlenecek usul ve esaslara göre yürütülür. " hükümleri yer almaktadır. Anılan 5543 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 02.12.2007 tarih ve 26718 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin "Yerleri Kamulaştırılanların Hak Sahipliği" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da (Ek ibare:RG-9/8/2017-30149) kamulaştırılacak taşınmazı olmayan aileler hak sahibi yapılırlar. (Ek cümle:RG-9/8/2017-30149) Hak sahiplerinin alacağı kamulaştırma bedellerinin Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen miktarı, kamulaştırmayı yapan kurum tarafından Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. (2) Ancak; a) Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Devlet eliyle iskân isteyen aile fertlerinin, bedel artışları da dâhil olmak üzere aldıkları ve alacakları kamulaştırma bedellerinin tamamından, (Değişik ibare:RG-21/11/2012-28474) iskân plânlama etütlerinin yapıldığı yılın ocak ayında onaltı yaşından büyük işçiler için yürürlükte olan asgarî ücretin otuz günlük brüt tutarının (Değişik ibare:RG-9/8/2017-30149) altmış aylık karşılığı olan miktarını, kamulaştırma bedelinin bu miktardan az olması hâlinde ise tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayanlar, ileride alacakları bedelleri yatırmayı veya aktarılmasını taahhüt etmeyenler, b) Kamulaştırılacak taşınmazı olsa bile, kamulaştırma alanındaki yerleşim biriminde oturduğu belgelenmeyenler, c) (Değişik:RG-21/11/2012-28474) İskân plânlama etütlerinin başlangıcı, iskân duyurusunun yapıldığı tarih olup, taşınmazı olmayanlar için bu tarihin takvim yılı başlangıcından en az üç yıl öncesinden beri kamulaştırma sahasında ikamete yönelik yerleşik oldukları belgelenmeyenler, ç) (Mülga:RG-9/8/2017-30149) d) (Değişik cümle:RG-9/8/2017-30149) İskân planlama etütlerinin başladığı tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, kamulaştırılacak taşınmazlarını ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde kamulaştırılacak taşınmaz almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi, aşağıda belirtilen zorunlu halleri; 1) Bir mirasın mahkeme kararıyla tasfiyesi sonucu taşınmazlarının elinden çıkmış olmasının ilâm ve tapu kayıtlarıyla, 2) Taşınmazdaki hissesinin geçinmeye veya oturmaya yeterli olmaması nedeniyle diğer mirasçılara hibe veya satış yoluyla devredilmiş olmasının, tapu kayıtları veya ihtiyar heyeti ile ilgili Müdürlük görevlileri tarafından düzenlenecek tutanaklarla, 3) Taşınmazın; kendisinin, eşinin çocuklarının, ana ve babasının tedavisi amacıyla elinden çıkmış olmasının tedavi görülen sağlık kurumlarından alınacak belgelerle, 4) Taşınmazın; murisine ait borçtan dolayı, başkasının ziraî, ticarî, sınaî kredilerine müteselsil kefil olması nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idarelerden alınacak belgelerle, 5) Taşınmazın yangın, sel, yer kayması, deprem gibi afetler nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idareden veya ihtiyar heyetinden alınacak belgelerle kanıtlanmayanlar hak sahibi olamazlar. (3) (Ek:RG-9/8/2017-30149) Hak sahibi ailelerin yatırmayı taahhüt ettiği kamulaştırma bedelini iskân gelir hesabına yatırmadığının tespiti halinde, müdürlükçe, kamulaştırma bedelinin hak sahibinin hesabına yatırıldığı tarih itibarı ile (Ek ibare:RG-16/9/2022-31955) Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı) değişim oranına göre güncellenen kamulaştırma bedelinin yatırılması için 60 gün süre verilir. Bu süre içerisinde yatırmayan ailelerin hak sahiplikleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Cumhurbaşkanlığı'nın 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresi yönünden; Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 17/4/2015 tarihli ve 10727 sayılı yazısı üzerine, 5543 sayılı İskân Kanununun geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, 05/07/2015 tarih ve 29407 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslara yönelik 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yayınlanmıştır. Bakanlar Kurulu Kararının "Hak sahibi olma şartları" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Hak sahibi olabilmek için, 5543 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen aile vasfını haiz olma şartı aranır. (2) İskan duyurusu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilecek bir tarihte ilgililerce düzenlenip imza altına alınır ve tutanak ile askıya çıkarılarak, 30 günlük askı süresi sonrasında yine tutanak ile askıdan indirilir. Duyuru süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskan talep eden aileler müracaatta bulunacak olup, belirlenen süreler geçirildikten sonraki müracaatlar kabul edilmez. (3) Kamulaştırma sahasında taşınmazı bulunanların devlet eliyle iskan edilebilmeleri için, 1000 TL peşinat bedelini Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)'nün bütçesine gelir kaydedilmek üzere DSİ'nin bildireceği hesaba yatırmaları ve bu Kararın yayımı tarihi itibarıyla mevcut yerleşim biriminde ikamet ettiklerini belgelemeleri gerekmektedir. (...) (5) 11/09/2014 tarihinden geriye doğru 3 yıldır kamulaştırma sahasında kesintisiz ikamet ettiğini belgeleyen aileler, kamulaştırılacak taşınmazı olmasa dahi hak sahibi kabul edilir" kuralına yer verilmişken, 23/08/2019 tarih ve 1480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Yusufeli Barajı ve Hes Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmış ve 15/06/2015 tarih ve 2015/7877 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yusufeli Barajı ve HES Projesi İnşaatı Nedeniyle Bulundukları Yerleşim Yerlerinden Kaldırılmaları Zorunlu Bulunanların Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esasların 3 üncü maddesinin 3. fıkrasına "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesi eklenmiştir. 5543 sayılı Kanun 12. maddesinin 1. fıkrasında, taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan ailelerin iskan edileceği düzenlenmiştir. İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasında da taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olanlar kamulaştırılacak taşınmazı olmayan ailelerin hak sahibi yapılacağı düzenlenmiştir. Kanunda, iskân duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün içinde müracaat etmeyenlerin iskân edilmeyeceği, Bakanlar kurulu kararında ise, iskan duyurusunun yapıldığı 30 günlük askı süresince veya askıdan inmeyi takip eden 60 günlük süre içerisinde iskan talep eden ailelerin müracaatta bulunabileceği düzenlenmiş iken 2019 yılında mevzuatta yapılan değişiklikle yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden kamulaştırmaya konu konutu bulunan aileler için ikamet şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından yapılan başvurunun süresi içerisinde başvurmadığından bahisle reddedildiği görülmekle birlikte davacının, iskan duyurusu tarihi itibariyle yasal şartları taşımaması nedeniyle başvuruda bulunmadığı açıktır. Ancak sonraki tarihte yapılan değişiklik ile ilk başvuru tarihlerinde yürürlükteki düzenlemelere uygun hareket ederek idareye başvuru yapmayan kişiler yönünden düzenleme içermediği görülmektedir. Bir başka anlatımla hakkı bulunmadığından bahisle başvuruda bulunmayan davacı konumunda bulunanlar hakkında başvuruda bulunmuş olmak şartının arandığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle ikamet şartına dair dava konusu edilen değişikliğin, başvuruda bulunan ve önceki tarihli başvurusu bulunmayan kişiler yönünden eksik düzenleme içerdiği dikkate alındığında "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresi, hukuk güvenliği ve hukuki öngörülebilirlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Ayrıca, davalı idareler tarafından, davacıya ait dilekçede belirtilen parsellere ¼ oranında hissedar olduğu ve kamulaştırma sahasında olduğu için kamulaştırıldığı, ancak Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen konut kamulaştırmasının hisseli konut değil, bağımsız bölüm niteliğinde tam hisse olması gerektiği mütalaa edildiğinden hak sahipliği başvurusunun Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında değerlendirilemediği belirtilmekte ve Cumhurbaşkanı kararının konutu kamulaştırılanlar için düzenleme getirdiği anlaşılmakta olup, işbu kararımızın, davacıyı doğrudan hak sahibi yapmayacağı, davacının diğer şartları da sağladığını ve/veya hak sahibi olmasına engel olacak bir durumun olmadığını tespit ettikten sonra yapılacak değerlendirmeye göre karar vereceği tartışmasızdır. Davacının başvurusunun reddine ilişkin işlem yönünden: Yukarıda yer verilen gerekçelerle Cumhurbaşkanlığı'nın 23/09/2019 tarih ve 1480 sayılı kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden konutu kamulaştırılanlar için ikamet şartı aranmaz" cümlesinde yer alan "ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden ailelerden" ibaresinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemin de hukuka aykırı olup, iptali gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Cumhurbaşkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile eklenen "Ancak yapılan iskan duyurusuna müracaat eden..." ibaresinin oyçokluğuyla İPTALİNE, 2. Davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin oyçokluğuyla İPTALİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 03/12/2025 tarihinde karar verildi. KARŞI OY : (X) - 5543 sayılı İskan Kanunu'nun 12. maddesinde; "(1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca Yapılacak baraj, baraj mücavir alanı, koruma alanı, havaalanı, karayolu, demiryolu, fabrika, ekonomi ve savunma ile ilgili diğer tesislerin inşası, tarih ve tabiat kıymetlerinin korunması gibi amaçlar için veya özel kanunların uygulanması sebebiyle; a) Taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler, b) Yapılan iskân planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan aileler talep ettikleri takdirde Bakanlıkça gösterilecek yerlerde bu Kanun hükümlerine göre iskân edilirler. (2) Ancak, iskân planlama etütlerinin başladığı tarihten önce yerini terk etmiş olup kamulaştırılacak taşınmaz malı bulunan aileler iskân edilmezler. Bu tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, taşınmaz mallarını zorunlu hal olmadan ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde taşınmaz mal almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi iskân edilmezler. Zorunlu haller yönetmelikle belirlenir. (3) Kamu kurum ve kuruluşlarınca kamulaştırılan alanlarda yerleşik olan ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerden Devlet eliyle başka yerde iskânını istemeyenler, yazılı başvuruları üzerine, ilgili valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak şartıyla Bakanlıkça kendi köy hudutları içinde gösterilecek bir yerde iskân edilebilirler. (4) Bu madde kapsamına giren ve Devlet eliyle iskânlarını isteyen ailelerden; iskân duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün içinde müracaat etmeyenler ile aldıkları veya alacakları kamulaştırma bedelinin, Bakanlıkça belirlenen miktarını; kamulaştırma bedelinin Bakanlıkça belirlenen miktardan az olması halinde ise kamulaştırma ve tezyidi bedellerinin tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayı taahhüt etmeyenler iskân edilmezler;" hükmü yer almaktadır. 5543 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 02/12/2007 tarih ve 26718 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin "Yerleri Kamulaştırılanların Hak Sahipliği" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, taşınmazlarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler ile yapılan iskân plânlama etüdlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az üç yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da (Ek ibare:RG-9/8/2017-30149) kamulaştırılacak taşınmazı olmayan aileler hak sahibi yapılırlar. (Ek cümle:RG-9/8/2017-30149) Hak sahiplerinin alacağı kamulaştırma bedellerinin Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen miktarı, kamulaştırmayı yapan kurum tarafından Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. (2) Ancak; a) Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Devlet eliyle iskân isteyen aile fertlerinin, bedel artışları da dâhil olmak üzere aldıkları ve alacakları kamulaştırma bedellerinin tamamından, (Değişik ibare:RG-21/11/2012-28474) iskân plânlama etütlerinin yapıldığı yılın ocak ayında onaltı yaşından büyük işçiler için yürürlükte olan asgarî ücretin otuz günlük brüt tutarının (Değişik ibare:RG-9/8/2017-30149) altmış aylık karşılığı olan miktarını, kamulaştırma bedelinin bu miktardan az olması hâlinde ise tamamını Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayanlar, ileride alacakları bedelleri yatırmayı veya aktarılmasını taahhüt etmeyenler, b) Kamulaştırılacak taşınmazı olsa bile, kamulaştırma alanındaki yerleşim biriminde oturduğu belgelenmeyenler, c) (Değişik:RG-21/11/2012-28474) İskân plânlama etütlerinin başlangıcı, iskân duyurusunun yapıldığı tarih olup, taşınmazı olmayanlar için bu tarihin takvim yılı başlangıcından en az üç yıl öncesinden beri kamulaştırma sahasında ikamete yönelik yerleşik oldukları belgelenmeyenler,ç) (Mülga:RG-9/8/2017-30149) d) (Değişik cümle:RG-9/8/2017-30149) İskân planlama etütlerinin başladığı tarihten geriye doğru üç yıl içerisinde, kamulaştırılacak taşınmazlarını ellerinden çıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde kamulaştırılacak taşınmaz almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi, aşağıda belirtilen zorunlu halleri; 1) Bir mirasın mahkeme kararıyla tasfiyesi sonucu taşınmazlarının elinden çıkmış olmasının ilâm ve tapu kayıtlarıyla, 2) Taşınmazdaki hissesinin geçinmeye veya oturmaya yeterli olmaması nedeniyle diğer mirasçılara hibe veya satış yoluyla devredilmiş olmasının, tapu kayıtları veya ihtiyar heyeti ile ilgili Müdürlük görevlileri tarafından düzenlenecek tutanaklarla, 3) Taşınmazın; kendisinin, eşinin çocuklarının, ana ve babasının tedavisi amacıyla elinden çıkmış olmasının tedavi görülen sağlık kurumlarından alınacak belgelerle, 4) Taşınmazın; murisine ait borçtan dolayı, başkasının ziraî, ticarî, sınaî kredilerine müteselsil kefil olması nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idarelerden alınacak belgelerle, 5) Taşınmazın yangın, sel, yer kayması, deprem gibi afetler nedeniyle elinden çıkmış olmasının ilgili idareden veya ihtiyar heyetinden alınacak belgelerle kanıtlanmayanlar hak sahibi olamazlar. (3) (Ek:RG-9/8/2017-30149) Hak sahibi ailelerin yatırmayı taahhüt ettiği kamulaştırma bedelini iskân gelir hesabına yatırmadığının tespiti halinde, müdürlükçe, kamulaştırma bedelinin hak sahibinin hesabına yatırıldığı tarih itibarı ile (Ek ibare:RG-16/9/2022-31955) Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı) değişim oranına göre güncellenen kamulaştırma bedelinin yatırılması için 60 gün süre verilir. Bu süre içerisinde yatırmayan ailelerin hak sahiplikleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta; dava konusu edilen Cumhurbaşkanlığı kararının daha öncesinde başvuruda bulunan aileler hakkında ikamet şartının aranmayacağına ilişkin olarak düzenlendiği, yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca başvuruda bulunmayan ve belirtilen bedelleri ilgili kurumlara yatırmayı taahhüt etmeyen ailelerin iskan edilmeyeceğinin açıkça ifade edildiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yasal mevzuata uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda; dava konusu edilen Cumhurbaşkanlığı kararının daha öncesinde başvuruda bulunan aileler hakkında ikamet şartının aranmayacağına ilişkin düzenlendiğinden, davacı tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemde de yasal mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmamaktayım. </body></html>