Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/5449 E. , 2024/5512 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5449 Karar No : 2024/5512 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gayrimenkul Geliştirme Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce başlatılan "Antalya-Manavgat Karpuz Çayı" ıslahı projesinin yürütülmesi için DSİ 13. Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı komisyon kararı uyarınca, Karpuz Çayı uygulama kesiti olarak gösterilen kırmızı renkle çizilmiş olan şeridin içerisinde kalan kısmın Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne terkininin sağlanması istemiyle 07.02.2019 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından, Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğü'nün 10.09.2014 tarihli Komisyon kararında yer alan Karpuz Çayı uygulama kesiti olarak gösterilen kırmızı renkle çizilmiş olan şeridin içerisinde kalan kısmın terkininin sağlanması gerektiğine yönelik kararın uygulanması istemiyle 09.04.2015 tarihinde Manavgat Belediye Başkanlığı'na yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden dava açıldığı, açılan dava kapsamında uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle, "davacıya ait ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı parsellerin proje dışında kaldığı, su baskınlarının etkin bir şekilde önlenmesinin ancak Karpuz Çayının denize deşarjını kolaylaştıracak mendirek de içeren bir ıslah projesi ile sağlanabileceği, derelerin ıslahını yapmak görevinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile büyükşehir belediyelerine verildiği, 19/02/2010 tarih ve 2010/5 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nin 9. maddesinde, ''DSİ tarafından yapılacak akarsu ve dere yatağı ıslahlarının projesine göre yapılabilmesi için, bu alanlardan belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunanlar, ilgili belediyelerce DSİ’ye ihtilafsız olarak teslim edilecek, bu alanların dışında kalan yerlerin ise DSİ’ye tesliminin sağlanması hususunda gerekli çalışmalar valilerin koordinasyonunda yürütülecektir.'' denildiği, DSİ 13. Bölge Müdürlüğü tarafından Karpuz Çayının ıslahı için bir proje yapıldığı, ancak bu projenin gerçekleşmesi için Kızılot 2 nolu parselden 6331,53 m2'lik kısım ile Kızılot 5 nolu parselden 573,11 m2’lik kısım İmar Kanunu'nun 18. madde uygulamasına sokulmadığı için projeye başlanılamadığının anlaşıldığı, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Genelge hükümleri dikkate alındığında, söz konusu alanların kamulaştırmasının yapılması gerektiği" hususlarının belirtildiği, anılan rapor hükme esas alınarak ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile, ıslah projesinin uygulamaya geçirilebilmesi için söz konusu alanların kamulaştırılmasının sağlanması gerekmekte olup, 5216 ve 6360 sayılı Kanun hükümlerinden derelerin ıslahı konusunda ilçe belediyelerinin herhangi bir görev ve sorumluluğu bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, anılan Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine karar verildiği görülmekte olup; olayda, yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporu hükme esas alınarak verilen ve onanarak kesinleşen Mahkeme kararı uyarınca, söz konusu ıslah projesinin uygulamaya geçirilebilmesi için ... tarih ve ... sayılı Komisyon kararında "Karpuz Çayı Uygulama Kesiti" olarak gösterilen kırmızı renkle çizilmiş olan şeridin içerisinde kalan kısmın terkininin sağlanması amacıyla söz konusu alanların kamulaştırılmasının sağlanması gerekmekte ise de, 5216 ve 6360 sayılı Kanun hükümleri ile derelerin ıslahını yapmak görev ve sorumluluğu verilen davalı idarenin, bu göreve ilişkin yapılacak çalışmaları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının işbirliğiyle yürüteceği, yasalarla kurumların kendisine verilen yetki ve göreve ilişkin hususlarda, kurumların yetkili organlarının kararları ile işlem yapılması asıl olup, söz konusu proje kapsamında DSİ'nin talebinin olması gerektiği, kurumlar arası görev paylaşımı kapsamında gayrimenkul terkini talebinin ancak kurumların kendilerince davaya konu edilebileceği, proje güzergahı içinde kalan taşınmazların mülkiyetinin davalı idareye ait olup olmadığı hususu dahi belirsiz iken, davalı idare ile aralarında sözleşme vs. herhangi bir ilişki bulunmayan davacı şirket tarafından proje yürüten sıfatıyla davalı idareden terkin talebinde bulunulmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, davalı idare ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurumlar arası anlaşma ve meclis kararı ile işlem yapabildiğinden, herhangi bir taraf sıfatı bulunmadığından muhatabı olamayan davacının talebine istinaden davalı idarenin terkin işlemi yapmasının mümkün olmadığı hususları karşısında, davacı tarafından söz konusu proje kapsamında olan taşınmazların davalı idarece Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne terkininin sağlanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Manavgat ilçesi, ... köyü, ... mevkii sınırları içerisinde yer alan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerin maliki olduğu, 19/02/2010 tarih ve 2010/5 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nin 9. maddesi uyarınca DSİ tarafından yapılacak olan karpuz çayı ıslah projesi için ilgili belediyelerce proje güzergahında yer alan arazilerin DSİ'ye tesliminin sağlanması gerektiği, yer teslimlerinin yapılmaması durumunda söz konusu taşkın koruma inşaat çalışmaları tamamlanamayacağından meydana gelecek sel felaketleri sonucu yaşanabilecek can ve mal kayıplarından ilgili belediyelerin sorumlu olacağı, Karpuz Çayı ıslahı konulu 12.04.2013 tarih ve ... sayılı DSİ yazısı ile belediyelerin ihtar edildiği, davalı belediyece Karpuz Çayı ıslahı projesinin gerçekleşmesi için gereken koşulların yerine getirilmediği, proje kapsamında bulunan alanda Felicia isimli otel sahiplerince DSİ'den izin alınmadan kaçak olarak inşaa edilen duvar setleri ile hazine arazileri kendi kullanımlarına dahil edildiği gibi Karpuz Çayının doğal mecrasından sapmasına, kendi şirketlerine ait taşınmazların sular altında kalmasına neden olunduğu, sular altında kalan arazilerini kurtarmak ve hasar nedeni ile ortaya çıkan fiili durumu gidermek amacıyla pek çok harcama yapıldığı, Karpuz Çayının doğal mecrası terk edilerek denize ulaşmasını engelleyen fiili durumun giderilmesi amacıyla DSİ 13. Bölge Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğu, DSİ 13. Bölge Müdürlüğünce yerinde incelemeler yapılarak alınan komisyon kararı ile dere yatağında oluşan değişikliklerin belirlendiği ve Karpuz Çayı uygulama kesiti olarak gösterilen kırmızı renkle çizilmiş olan şeridin içerisinde kalan kısmın terkininin sağlanması gerektiğine karar verildiği, söz konusu karar üzerine 07.02.2019 tarihinde davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulduğu, başvurusunun zımmen reddinin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; davacı şirket ile aralarında sözleşme ilişkisi bulunmadığı, davaya konu Antalya-Manavgat yolu köprüsünden denize kadar olan bölümün ve projeli güzergahın içinde kalan arazilerin mülkiyetinin Belediyelerinde olup olmadığının belirsiz olduğu, yasalarla kurumların kendisine verilen yetki ve göreve ilişkin hususlarda, kurumların yetkili organlarının kararları ile işlem yapılması asıl olup, söz konusu proje kapsamında DSİ'nin talebinin olması gerektiği, davacının talebine cevap verilmemiş olması davaya konu edilmiş ise de, mevzuat çerçevesinde davacının belediyeden, mülkiyetinin belediyede olup olmadığı belli olmayan yerlerin DSİ adına terkinini içeren talebine ilişkin kararın, idari yargı yerleri ile verilebilecek kararlardan olmadığı, Mahkemelerin belediye adına işlem yaparak terkin kararı veremeyeceği, proje yürüten sıfatıyla davacının terkin talebinde bulunmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, kurumlar arası görev paylaşımı ve göreve ilişkin gayrimenkul terkini talebi ancak kurumların kendilerince davaya konu edilebileceği, davacı şirketin idarelerinin muhatabı olmadığı, davaya konu talepler konusunda davacının taraf sıfatı bulunmadığı, DSİ tarafından bu konuya ilişkin bir talebin bulunmadığı, ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında söz konusu alanların kamulaştırılmasının yapılması gerektiği ve bu doğrultuda "Antalya-Manavgat Karpuz Çayı" ıslahı projesinin hayata geçirilmesi amacıyla hazırlanmış olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinin uygulanmasına ilişkin tescilli plan incelendiğinde bunun sorunu çözmediği, Kızılot 2 nolu parselden 6331.53 m2'lik, Kızılot ... nolu parselden 573.11 m2'lik kısmın uygulama dışı bırakıldığının anlaşıldığı, idareleri Kanun çerçevesinde, kurumlar arası anlaşma ve meclis kararı ile işlem yapabildiğinden, davacının talebi ile işlem yapılmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince, 2575 sayılı Yasaya 3619 sayılı Yasayla eklenen Ek 1. maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, işin gereği görüşüldü: İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.. 3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları, b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.:2023/36 K.:2023/142 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar, c) (Ek:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar, d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları, f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları, g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar, h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar, ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar, i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar, j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar, k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar, l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar, m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar, n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce başlatılan "Antalya-Manavgat Karpuz Çayı" ıslahı projesinin yürütülmesi için DSİ 13. Bölge Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı komisyon kararı uyarınca, Karpuz Çayı uygulama kesiti olarak gösterilen kırmızı renkle çizilmiş olan şeridin içerisinde kalan kısmın Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne terkininin sağlanması istemiyle 07.02.2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden dava konusu işlemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirisine uymadığı; temyiz istemine konu kararın, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 23/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>