Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/1252 E. , 2023/5795 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/1252 Karar No : 2023/5795 KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2020/5012, K:2022/10515 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon planının onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Kepez Belediye Encümeni kararının, anılan taşınmazın kullanım şeklinin belediye hizmet alanından itfaiye alanına dönüştürülmesine ilişkin 1/1000 ölçekli imar plan değişikliğinin onaylanması yolundaki Kepez Belediye Meclisi'nin ... tarihli ... sayılı kararının ve anılan taşınmazın kamulaştırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Kepez Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemlerinin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 28/04/2014 tarih ve E:2010/10570, K:2014/1474 sayılı kararıyla imar plan değişikliği ve parselasyon işlemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, kamulaştırma talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, kamulaştırma isteminin reddine ilişkin işlem yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 06/05/2015 tarih ve E:2014/10566, K:2015/2896 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/10/2018 tarih ve 2018/4529 Esas, 2018/8002 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak, ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davalıların temyiz başvurusu üzerine temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 01/12/2022 tarih ve E:2020/5012, K:2022/10515 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının maliki olduğu, "Antalya İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel"de yer alan taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon planının onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Kepez Belediye Encümeni kararının, anılan taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki kullanım şeklinin belediye hizmet alanından itfaiye alanına dönüştürülmesine ilişkin Kepez Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının ve anılan taşınmazın kamulaştırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Kepez Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "İptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmış, aynı Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde; dava dilekçelerinin husumet yönünden inceleneceği, 15/1-c maddesinde ise; davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması durumunda dava dilekçesinin belirlenecek gerçek hasma tebliğ edileceği, aynı Kanunun 14. maddesinin 6. fıkrasında; yukarıda belirtilen usule aykırılığın ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, yine aynı Kanunun 49/1-c maddesinde ise; usul hükümlerine uyulmamış olunması, kararın bozulmasını gerektiren sebepler arasında sayılmıştır. 3194 sayılı Kanunun 10. maddesinde: "Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Beş yıllık imar programlarının görüşülmesi sırasında ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri görüşleri esas alınmak üzere Meclis toplantısına katılır. Bu programlar, belediye meclisince kabul edildikten sonra kesinleşir. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek kamu kuruluşlarının bütçelerine konulur. İmar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder." hükmüne yer verilmek suretiyle, belediyelere, imar planlarını uygulamak üzere belirtilen süre içerisinde imar programını hazırlama; programı uygulamaya koyma, ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarına ise imar programlarında kendi görev alanlarındaki kamu hizmeti için ayrılan özel mülkiyete ait arsaları program süresi içinde kamulaştırma zorunluluğu yüklenmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarını" düzenleyen 1. fıkrasının (u) bendinde, "...itfaiye ve acil yardım hizmetlerini yürütmek.." hükmü getirilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan davanın, dava konusu taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon planının onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Kepez Belediye Encümeni kararının, dava konusu taşınmazın uygulama imar planındaki fonksiyonunun "İtfaiye Alanı" olarak değiştirilmesine ilişkin Kepez Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının ve taşınmazın kamulaştırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine yönelik Kepez Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemlerinin iptali istemiyle açıldığı, dava konusu işlemlerin iptali isteminin Mahkeme tarafından reddedildiği, ilk iki işleme yönelik iptal istemlerinin reddine yönelik Mahkeme kararının Dairemiz tarafından onanması üzerine kesinleştiği, kamulaştırma talepli başvurunun reddine yönelik kısmın bozulduğu ve bu kısma yönelik sürecin devam ettiği görülmüş, değerlendirme de sadece bu kısma yönelik olarak yapılmıştır. Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın kararın düzeltilmesi istemi yönünden; Yukarıda yer alan usule yönelik hüküm incelendiğinde; dava konusu edilen işlemin, bu işlemi tesis eden idarenin ve bunlara bağlı olarak husumet yöneltilen tarafın açık ve kesin bir şekilde dava dilekçesinde belirtileceği, yargı yerince yapılan inceleme sonucunda ise, davanın konusu esas alınmak suretiyle, davalı tarafın hatalı gösterilmiş olması halinde husumetin düzeltilmesine re'sen karar verileceği ve varsa dava konusu işlemin tesisinde ilgisi olmayan tarafın husumet mevkiinden çıkartılarak davanın doğru hasım belirlenerek görülmesine karar verileceği tabii olup, davaya konu uyuşmazlığın incelenmesi ve sonuçlandırılmasının ancak husumetin doğru olarak tespit edilmesine bağlı olması nedeniyle husumete yönelik eksiklik ya da yanlışlık içeren bir kararın bu yönden usul hükümlerine aykırılık taşıyacağı açıktır. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu taşınmazın uygulama imar planında itfaiye alanı olarak ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının kullanılamaz hale geldiğinden bahisle kamulaştırılmasına yönelik Kepez Belediye Başkanlığı'na davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin Kepez Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenildiği halde, Mahkemesince 15/11/2019 tarihli ara kararla, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alındığı ve kararın bu şekilde tesis edildiği görülmektedir. Kamulaştırma başvurusunun Kepez Belediye Başkanlığı'na yapıldığı ve ret işleminin de Kepez Belediye Başkanlığı tarafından tesis edildiği dikkate alındığında, İdare Mahkemesince Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın da hasım mevkiine alınarak karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Kepez Belediye Başkanlığı'nın karar düzeltme istemi yönünden; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarını" düzenleyen 1. fıkrasının (u) bendinde, itfaiye hizmetlerini yürütmek görevi büyükşehir belediyelerinin yetki ve sorumluluğuna bırakılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait Antalya ili, Merkez, ... Mahallesi, ... sayılı parselin yürürlükteki planlarda "Belediye Hizmet Alanı" fonksiyonunda iken, Kepez Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla "Belediye Başkanlığınca belediye hizmet tesislerinin halka daha iyi hizmet verebilmesi için halkın daha kolay ulaşabileceği, yeri daha kolaylıkla tanımlanabilecek, mülkiyetinin de belediyeye ait olduğu bir yere taşınması, itfaiye tesislerinin ise ulaşım açısından giriş ve çıkışların daha kontrollü bir yere taşınması" amacıyla, planda "İtfaiye Tesis Alanı" fonksiyonuna ayrılan ve mülkiyeti Kepez Belediyesi Başkanlığı'na ait olan aynı Mahalledeki ... sayılı parsel ile fonksiyonlarının değiştirildiği ve "İtfaiye Alanı" fonksiyonuna ayrıldığı, plan tadilatının Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 04/03/2004 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda yukarıda verilen mevzuat hükmü uyarınca itfaiye alanlarının kamulaştırılması sorumluluğu büyükşehirlerde, büyükşehir belediyesinin görevinde olduğundan, planda "İtfaiye Alanı" fonksiyonunda olan dava konusu taşınmazın kamulaştırılması talebiyle Kepez Belediye Başkanlığı'na yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalıların karar düzeltme istemlerinin kabulüne, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 08/06/2023 tarihinde, usulde ve esasta oybirliğiyle karar verildi. </body></html>